Những người giải mã thời tiết

Nhờ hệ thống hơn 70 trạm thu nhận số liệu thời tiết rải đều trên khu vực Nam Bộ cùng với hệ thống thiết bị hỗ trợ và Internet, các thông tin dự báo thời tiết của Đài Khí tượng Thủy văn (KTTV) Nam Bộ hiện nay có độ chính xác khá cao: khoảng 80% nếu dự báo trong thời gian sắp tới dài khoảng 1 tháng, nếu dự báo trong 1, 2 ngày thì độ chính xác lên đến hơn 90%

5 kỹ thuật viên (KTV) dự báo thời tiết (DBTT) của Đài KTTV Nam Bộ được chia thành 3 nhóm. Mỗi nhóm làm việc liên tục trong 24 giờ, từ 6 giờ 30 ngày hôm trước đến 6 giờ 30 ngày hôm sau. Thạc sĩ Lê Thị Xuân Lan, Phó Phòng Dự báo của đài, cho biết để có được bản tin đầu tiên trong ngày lúc 4 giờ 45 giờ phút, các bộ phận có liên quan phải thức dậy từ lúc 3 giờ sáng.

Xây dựng 15 bản đồ thời tiết mỗi ngày

Sau khi hoàn thành bản tin thời tiết đầu tiên trong ngày, nhóm KTV tiếp tục làm những bản tin khác theo yêu cầu của các cơ quan Nhà nước hoặc doanh nghiệp. Đến lúc giao ca, nhóm KTV nhận ca trực mới sẽ tập trung phân tích bản đồ thời tiết cả nước và khu vực trong suốt buổi sáng. Mỗi ngày, các KTV DBTT phải xây dựng 15 bản đồ thời tiết, bao gồm 4 bản đồ biển Đông, 3 bản đồ mặt đất và 8 bản đồ các tầng khí quyển trên cao. Để có dữ liệu “vẽ” bản đồ thời tiết, các KTV nhận số liệu từ các trạm quan sát trên khu vực Nam Bộ và cập nhật số liệu mới của các nơi khác trong cả nước và trên thế giới thông qua mạng Internet. KTV Cao Xuân Liên giải thích mỗi dự báo được đưa ra phải dựa trên các loại bản đồ và số liệu thu thập từ các trạm thì mới chính xác được.

Cũng có lúc bất đồng quan điểm

Công việc vẽ bản đồ đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn đã trở nên bình thường đối với KTV Cao Xuân Liên và các đồng sự. “Khó khăn nhất là những lúc chuyển mùa, các hình thế thời tiết thay đổi liên tục nên làm việc phải thật tập trung”- chị Liên nói.

14 giờ là thời điểm “gút” dữ liệu để những người làm DBTT thảo luận và quyết định đưa ra bản tin DBTT chiều. Chị Tô Lệ Thu, Tổ trưởng Tổ Dự báo Khí tượng, cho biết mỗi thành viên tham gia buổi họp đều có nhận định của mình về tình hình thời tiết. Việc đưa ra DBTT trong 1-2 ngày sắp tới của các thành viên thường khớp với nhau. Nhưng khi cần dự báo trong thời gian sắp tới dài hơn thì cũng có lúc bất đồng quan điểm. Trong trường hợp đó, nhóm KTV sẽ chọn ý kiến được nhiều người thống nhất trước khi đưa ra bản tin DBTT.

Đo thời tiết bất kể ngày hay đêm

Tại Trạm Khí tượng Tân Sân Hòa (Q. Tân Bình TPHCM), nơi cung cấp dữ liệu thời tiết cho Đài KTTV Nam Bộ, KTV Luyện Thị Giang, nhân viên thường trực của trạm, cho biết các thiết bị thu thập dữ liệu thời tiết tuy chưa thể so sánh với các nước tiên tiến nhưng tương đối đầy đủ. Trạm Tân Sơn Hòa là trạm cấp 2 có chức năng đo gió, lượng mưa, độ ẩm, nhiệt độ không khí và mặt đất... Trước kia, khi sử dụng thiết bị đo gió Vild (Liên Xô cũ sản xuất) các KTV lấy số liệu bằng phương pháp thủ công nên rất cực. Đến nay, trạm đã có thiết bị đo gió điện tử do Trung Quốc sản xuất nên đỡ vất vả hơn. Các loại thiết bị khác hầu như đều được gắn mạch điện tử để hỗ trợ. Mỗi ngày, 2 KTV của trạm phải lấy số liệu 4 lần lúc 7 giờ, 13 giờ, 19 giờ, 1 giờ đêm bất kể thời tiết như thế nào. Các dữ liệu lấy xong được truyền ngay về Phòng Dự báo của Đài KTTV Nam Bộ.

Chậu mai nghĩa tình

Nhu cầu thông tin DBTT ngày càng được nhiều cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp chú ý. Đài KTTV Nam Bộ đã ký được nhiều hợp đồng cung cấp bản tin DBTT theo yêu cầu của mọi đối tượng khách hàng. Thạc sĩ Xuân Lan cho biết có nhiều đơn vị cần cung cấp bản tin thời tiết thường xuyên như ngành dầu khí, đài phát thanh, truyền hình... Các công ty du lịch cũng thường ký hợp đồng trong vài ngày để đưa khách đi tour. Một số chương trình lễ hội ngoài trời cũng yêu cầu cung cấp bản tin thời tiết trong những ngày tổ chức sự kiện. Trước đợt cao điểm nóng bức của mùa hè, các cơ sở sản xuất quạt máy cũng dựa vào bản tin thời tiết để lên kế hoạch sản xuất, cung cấp cho thị trường...

Không chỉ phục vụ theo hợp đồng, nhiều lúc những người làm DBTT còn cung cấp tin trực tiếp và miễn phí cho những nông dân thời hiện đại. Cách đây không lâu, khi những cơn mưa chuyển mùa rơi trên khu vực Nam Bộ, một nông dân vùng tứ giác Long Xuyên cứ gọi điện thoại trực tiếp đến Đài KTTV Nam Bộ hỏi chừng nào sẽ có mưa nhiều để sạ lúa. Thạc sĩ Xuân Lan kể thêm, cứ đến tháng chạp hằng năm, một nông dân trồng mai ở Long An lại gọi điện thoại hỏi tình hình thời tiết để chọn thời điểm vặt lá mai hợp lý. Tết vừa qua, anh này trúng mùa mai nhờ những thông tin dự báo thời tiết và đã đem lên TPHCM tặng những người làm DBTT một chậu mai bày tỏ tấm lòng của mình.