Kiến tạo giá trị xã hội

Thành công của chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc" là minh chứng sinh động cho vai trò của báo chí cách mạng trong thời đại mới

Sáng sớm, trên tuyến đường Nguyễn An Ninh dẫn vào Nghĩa trang Hàng Dương ở Đặc khu Côn Đảo, TP HCM, gió từ biển khơi thổi vào mang theo vị mặn nồng của đại dương. Dưới hàng dương, những lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng mới, nổi bật trên nền trời xanh thẳm.

Lòng tin, niềm kiêu hãnh

Nhìn những lá cờ rực rỡ phấp phới ở "Đường cờ Tổ quốc - Đường hoa Côn Đảo" hôm nay, ít ai hình dung rằng một hành trình 7 năm đã bắt đầu từ những lá cờ được trao tận tay ngư dân ở các làng chài ven biển nhiều năm trước.

Năm 2019, Báo Người Lao Động khởi động chương trình "Một triệu lá cờ Tổ quốc cùng ngư dân bám biển", tiền thân của chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc". Ý tưởng ban đầu rất giản dị: Trao tặng những lá cờ mới cho ngư dân để đồng hành cùng họ trên những chuyến vươn khơi.

Cũng chính từ sự giản dị ấy, một hành trình xã hội giàu ý nghĩa đã được mở ra, khi những lá cờ Tổ quốc từ tay người làm báo đã đến với ngư dân nơi đầu sóng ngọn gió, rồi tiếp tục hiện diện trên những tuyến đường cờ ở biên giới, hải đảo, khu dân cư và các "địa chỉ đỏ" trên khắp mọi miền đất nước.

Cuối năm 2021, tại xã Phúc Thắng, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (nay thuộc xã Rạng Đông, tỉnh Ninh Bình), hàng ngàn lá cờ Tổ quốc tiếp tục được trao tận tay ngư dân. Sau buổi lễ, những người làm báo chúng tôi không trở về ngay. Chúng tôi cùng chính quyền địa phương tìm tới cảng cá Quần Vinh, mang những lá cờ đến từng con tàu và cùng ngư dân treo cờ lên mũi tàu trước giờ xuất bến.

Giữa sắc xanh của biển và màu sơn bạc phai của những con tàu ngày đêm vươn khơi, màu đỏ thắm của Quốc kỳ hiện lên rực rỡ. Ông Nguyễn Văn Thăng, một ngư dân địa phương, cho rằng với những người đi biển, cờ Tổ quốc luôn mang ý nghĩa thiêng liêng nhất. Còn ông Nguyễn Văn Hiểu, chủ một tàu cá, xem cờ Tổ quốc là niềm kiêu hãnh...

Những lời chia sẻ mộc mạc ấy không chỉ phản ánh suy nghĩ của ngư dân Nam Định năm nào mà còn là tình cảm chung với lá cờ Tổ quốc của hàng triệu người dân đang ngày đêm bám biển trên khắp dải đất hình chữ S. Bởi với họ, lá cờ không chỉ là biểu tượng của chủ quyền quốc gia. Đó còn là niềm tin mà họ mang theo trong mỗi chuyến biển, là điểm tựa tinh thần giữa trùng khơi và là cảm giác bình yên khi biết phía sau mình luôn có Tổ quốc.

Đất liền kết nối đảo xa

Trong suốt hành trình thực hiện chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc", phóng viên Báo Người Lao Động đã theo những lá cờ đỏ sao vàng đến nhiều vùng đất đáng nhớ trên cả nước. Từ những làng chài ven biển miền Trung, các đảo tiền tiêu đến những đồn biên phòng nơi địa đầu Tổ quốc; từ khu dân cư, trường học đến các "địa chỉ đỏ"…, mỗi nơi chương trình đi qua đều để lại những câu chuyện rất ý nghĩa.

Chúng tôi luôn nhớ những ngày cùng đoàn công tác đến xã đảo Nhơn Châu (Cù Lao Xanh), tỉnh Bình Định cũ (nay là tỉnh Gia Lai). Trước khi chương trình diễn ra, nhiều người dân trên đảo đã nghe tin và mong ngóng từng ngày. Điều họ chờ đợi không đơn thuần là những lá cờ mới, mà là cảm giác được kết nối với đất liền, được tiếp thêm niềm tin giữa biển khơi.

"Được trao tận tay ngư dân những lá cờ Tổ quốc, được chứng kiến và ghi lại những cảm xúc chân thật của họ khi treo cờ lên mũi tàu, đó cũng là niềm hạnh phúc với chúng tôi. Chúng tôi càng hạnh phúc hơn khi được là một phần nhỏ trong ê-kíp thực hiện chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc" của Báo Người Lao Động" - phóng viên Hải Định (Văn phòng Đại diện Miền Trung) bày tỏ.

Tại Đặc khu Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị, cảm xúc của phóng viên lại mang một sắc thái khác. Hòn đảo nhỏ này từng được ví như "cột mốc sống" giữa biển Đông, nơi ghi dấu biết bao hy sinh của các thế hệ cha anh trong công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo. Chúng tôi vẫn nhớ như in khoảnh khắc lãnh đạo cơ quan trao cờ Tổ quốc, áo phao,… cho hàng chục hộ dân dưới bóng cờ. Lúc đó, hàng trăm trái tim như đều hướng về cờ Tổ quốc. Ai cũng rưng rưng, tự hào vì được góp một phần nhỏ trong công cuộc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

Những câu chuyện từ Cù Lao Xanh hay Cồn Cỏ cho thấy hành trình của "Tự hào cờ Tổ quốc" đã chạm đến những nơi đầu sóng ngọn gió. Nhưng ở một lát cắt khác, phóng viên Ca Linh (Văn phòng Đại diện ĐBSCL) lại cảm nhận sức lan tỏa của chương trình từ những miền quê bình dị.

"Chúng tôi không thể nào quên một đêm mưa cuối tháng 6-2020 tại thị trấn Mỹ Long, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Long Mỹ, tỉnh Vĩnh Long). Dù thời tiết khắc nghiệt, nhiều ngư dân vẫn đội mưa đến tham dự chương trình. Khi cờ Tổ quốc được trao tận tay, những khuôn mặt sạm màu nắng gió rạng rỡ hẳn lên. Sắc đỏ của hàng trăm lá cờ hôm ấy như những ngọn lửa ấm áp giữa đêm mưa, mang theo sự động viên, niềm tin và tình cảm của đất liền gửi đến những người ngày đêm vươn khơi" - phóng viên Ca Linh nhớ lại.

Thắp sáng tình yêu Tổ quốc

Giá trị của chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc" không chỉ là những lá cờ được trao tặng. Điều đáng quý hơn là từ những lá cờ ấy đã hình thành nhiều công trình, nhiều hoạt động xã hội và nhiều câu chuyện ý nghĩa về lòng yêu nước.

Những tuyến "Đường cờ Tổ quốc" rực rỡ ở vùng quê, những công trình giáo dục truyền thống tại các địa chỉ lịch sử hay các hoạt động hướng về biển đảo, biên giới, chăm lo đời sống người dân…, tất cả đã góp phần làm cho tình yêu nước trở nên gần gũi, cụ thể và hiện hữu trong đời sống hằng ngày. Từ một chương trình xã hội, "Tự hào cờ Tổ quốc" từng bước trở thành một phong trào lan tỏa lòng yêu nước trong cộng đồng.

Đó cũng là minh chứng sinh động cho vai trò của báo chí cách mạng trong thời đại mới. Báo chí không chỉ phản ánh hiện thực, truyền tải thông tin hay ghi nhận những giá trị tốt đẹp của xã hội, mà còn có thể trực tiếp tham gia kiến tạo những giá trị ấy bằng những hành động thiết thực, bền bỉ và giàu tính nhân văn.

Tại lễ khánh thành "Đường cờ Tổ quốc - Đường hoa Côn Đảo" đầu năm 2026, nhà báo Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, nhấn mạnh đây không phải là công trình để phô trương hình thức mà là để nhắc nhớ lịch sử, để mỗi người khi đi qua sẽ nghĩ sâu hơn về sự hy sinh của cha anh và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với đất nước. Thông điệp ấy cũng chính là tinh thần xuyên suốt của chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc".

Suốt 7 năm qua, chương trình "Tự hào cờ Tổ quốc" đã trao tặng hàng triệu lá cờ, xây dựng hàng trăm công trình mang ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc. Nhưng có lẽ, điều quý giá nhất mà chương trình mang lại là đã góp phần làm cho tình yêu nước không còn là khái niệm lớn lao, xa vời mà trở thành một phần tự nhiên trong đời sống mỗi người dân Việt Nam.

Đó cũng là điều giá trị mà báo chí có thể mang lại: Không chỉ kể những câu chuyện về Tổ quốc, mà còn góp phần thắp sáng tình yêu Tổ quốc trong mỗi người dân.