Cảnh giác với bong bóng giá vàng

Vàng là một thứ “thánh tích dã man”, giá vàng không bao giờ diễn biến theo dự báo của các chuyên gia

Nhà kinh tế Keynes đã nhận xét như trên khi giá vàng trong vòng 10 năm qua đã tăng tới 300%, trở thành bong bóng lớn nhất trên thị trường tài chính. Việc người dân mua vàng khi giá vàng tăng là mạo hiểm vì trong thời gian ngắn giá vàng có thể giảm.

Hiệu ứng bầy đàn

Diễn biến thị trường cho thấy từ tháng 9-2009 đến nay, giá vàng thế giới đã tăng quá nhanh, nguyên nhân là nhu cầu đầu cơ lên cao. Nhiều người thiếu bình tĩnh bị cuốn theo việc mua vàng dự trữ, đẩy giá vàng lên cao hơn, khiến nhiều người tin rằng giá vàng còn tiếp tục lên, dẫn đến tình trạng bong bóng về giá vàng.

Thế nhưng, xu hướng tăng giá của vàng thường không ổn định. Nhiều yếu tố có thể làm cho giá vàng bất ngờ đảo chiều, điển hình như Tiểu Vương quốc Ả Rập Abu Dhabi bơm 10 tỉ USD cứu Tập đoàn Dubai thoát khỏi khủng khoảng đã làm giá vàng tuột dốc 50 USD/ounce.

Đặc biệt đầu tháng 1-2010, giá vàng thế giới có 4 đợt tăng giá. Sau mỗi đợt tăng 15- 20 USD/ounce, giá vàng lại giảm, lập tức các đại gia quốc tế bán vàng, trong đó Quỹ đầu tư SPDR Gold Trust  4 lần bán vàng với số lượng lên tới 14 tấn vàng.

Giá vàng tăng, khách hàng chỉ mua vàng nữ trang. Ảnh: H.Thúy

Tại Việt Nam, do ảnh hưởng của giá vàng quốc tế và một số hoạt động mang tính chất đầu cơ, tác động đến tâm lý người dân, gây nên những cơn sốt vàng. Cụ thể, chỉ trong 10 ngày đầu của tháng 11-2009, người dân đổ xô mua vàng.

Giá vàng trong nước được thổi lên 4 triệu đồng/lượng, lập kỷ lục 29,5 triệu đồng/lượng vào lúc 10 giờ  ngày 11-11-2009. Tại thời điểm này, Nhà nước cho phép nhập khẩu vàng. Người dân lại đổ xô bán vàng. Giá vàng trong nước vào cuối ngày 11-11-2009 “xì hơi”  3 triệu đồng/lượng, xuống còn 26,5 triệu đồng/lượng.

Dự báo chỉ là... suy luận

Gần đây, nhiều chuyên gia tài chính dự báo năm 2010 giá vàng sẽ lên tới 1.300 USD/ounce. Giá vàng trong nước có thể lên tới 31 triệu đồng/lượng.

Sức ép vàng giảm giá Hiện nay, các nước lớn vẫn duy trì chính sách nới lỏng tiền tệ, Mỹ vẫn duy trì chính sách lãi suất thấp, song đến lúc nào đó, ngân hàng trung ương các nước phải từ bỏ chính sách nói trên, nhất là khi nền kinh tế toàn cầu dần dần phục hồi, USD mạnh lên, nhu cầu hàng hóa tăng, tạo áp lực để vàng giảm giá. Khi đó, bong bóng giá vàng sẽ vỡ, bong bóng càng to, người “ôm” vàng thiệt hại càng lớn.

Thế nhưng, dự báo của các chuyên gia này lại thiếu cơ sở khoa học, chủ yếu là suy luận cảm tính như kinh tế toàn cầu chưa thật sự phục hồi, USD còn suy yếu, vàng vẫn là sự lựa chọn số một của giới đầu tư tài chính... Thực tế với giá dầu đã cho thấy suy luận cảm tính của các chuyên gia thể hiện khá rõ: Thời điểm dầu thô tăng đột biến lên 147 USD/thùng (tháng 7-2008), nhiều ý kiến dự báo giá dầu sẽ lên tới 200 USD/thùng và sẽ đẩy giá vàng lên cao (giá vàng thường chuyển động cùng chiều với giá dầu).

Thế nhưng, diễn biến của giá dầu lại theo chiều ngược lại. Đến quý I/2009, giá dầu thô xuống còn 35 USD/thùng. Còn giá vàng trong khoảng thời gian đó lại tăng dần lên.

Chính vì thế , khi giá vàng được bơm lên mức kỷ lục 1.226 USD/ounce (ngày 2-12-2009), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và một số ngân hàng trung ương của các nước cũng đã cảnh báo về việc hình thành bong bóng tài sản, đồng thời cho rằng giá vàng đã đạt mức cao kỷ lục cần phải lưu ý. Tuy vậy, những dự đoán về giá vàng còn tăng luôn có sức hấp dẫn chết người nên các cảnh báo trên ít được coi trọng.