Chủ động đối phó với kiện bán phá giá

Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) vừa thành lập Hội đồng Tư vấn chống bán phá giá (TRC). Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch TRC, trao đổi với phóng viên Báo NLĐ về chuyện đối phó với các vụ kiện bán phá giá

. Phóng viên: Thưa bà, cộng đồng doanh nghiệp (DN) VN có thể trông đợi gì từ TRC trong việc đối phó với tình trạng chống bán phá giá, chống trợ cấp vốn đang ngày càng phức tạp?

- Bà Đinh Thị Mỹ Loan: Hội nhập với kinh tế thế giới, hàng hóa VN luôn phải đối mặt với những hàng rào kỹ thuật ở cả thị trường trong và ngoài nước, nhưng các công cụ tự vệ như chống bán phá giá, chống trợ cấp chưa được DN biết và sử dụng hiệu quả. TRC được thành lập với mục đích hỗ trợ cộng đồng DN kháng kiện lại các vụ kiện của nước ngoài liên quan đến hàng xuất khẩu của VN và sử dụng các công cụ pháp lý để bảo vệ mình khi hàng nhập khẩu ồ ạt vào VN và cạnh tranh không lành mạnh.

Bộ máy của TRC gồm 5 thành viên là các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực liên quan. Ngoài ra, còn có ban hỗ trợ kỹ thuật dự kiến gồm 20 chuyên gia thuộc các hiệp hội ngành hàng xuất khẩu chủ lực của VN và luật sư có kinh nghiệm, được đào tạo đúng chuyên ngành cùng các nhà nghiên cứu. Hoạt động của hội đồng rất linh hoạt, có những thông tin hoặc cảnh báo từ các cơ quan quản lý Nhà nước có thể qua hệ thống các thương vụ ở nước ngoài, từ thông tin của các hiệp hội ngành hàng các nước nhập khẩu xuất khẩu vào thị trường VN, cũng có thể có thông tin của hiệp hội chuyên ngành của các nước hoặc từ yêu cầu của các DN VN.

. Các vụ kiện chống phá giá đối với hàng hóa xuất khẩu từ VN ngày càng phức tạp. Theo bà, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?

- Khi chưa có tên trong danh sách nhà xuất khẩu lớn của thế giới, đương nhiên không ai kiện chúng ta bán phá giá. Nhưng khi đã vươn ra thị trường và trở thành nước xuất khẩu lớn tại một số thị trường thì nguy cơ phải đối mặt với các vụ kiện luôn hiện hữu. Tăng trưởng xuất khẩu phải đối mặt với việc các nước nhập khẩu bảo vệ ngành sản xuất của họ nên họ sử dụng biện pháp này.

VN là nước có nguy cơ cao vì chúng ta có thể xuất khẩu quá nóng vào một thị trường, dễ bị cộng đồng DN ở đó chú ý và sử dụng biện pháp chống bán phá giá. Hơn nữa, VN vẫn đang bị coi là nền kinh tế phi thị trường. Đây là một điểm yếu lớn nhất mà các đối thủ thường sử dụng trong bất cứ một vụ kiện chống bán phá giá nào. Và như thế, chúng ta rất bất lợi vì khi đã bị kết tội thì hàng hóa thường bị áp mức thuế cao.

- Hàng nhập khẩu vào ồ ạt nhưng chúng ta có sử dụng được công cụ pháp lý đã có hay không thì đòi hỏi phải chuẩn bị nhiều mặt. Các công cụ như chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ tuy đã được pháp luật quy định, nhưng chưa được các DN biết cụ thể, hoặc là các DN chưa có đủ năng lực để sử dụng. Vừa rồi rộ lên ý kiến bán phá giá thép hay một số mặt hàng nhập khẩu khác. Chúng ta cũng đã có chuẩn bị nhưng chưa khởi kiện vụ nào vì nhiều lý do. Quan trọng là phải có sự chuẩn bị rất kỹ từ cộng đồng DN và các hiệp hội ngành hàng, cơ quan quản lý Nhà nước. Ví dụ: Rất dễ nhận thấy hiện tượng giá thép bán thấp hơn giá thị trường rất nhiều nhưng chúng ta lại không ngăn chặn được thép nhập lậu. Nếu tính theo thống kê của hải quan thì không thể có con số “nguy cơ” nên không khởi kiện họ bán phá giá được.

. TRC được thành lập với mục đích hỗ trợ, giúp đỡ cộng đồng DN trong việc tự vệ thương mại. Chi phí trả cho dịch vụ này có đáng kể không, thưa bà?

- Hoạt động của TRC chủ yếu vì cộng đồng. Thời gian đầu, chúng tôi được sự hỗ trợ chính từ một dự án của VCCI nên không thu phí. Nhưng khi có tư vấn lớn hoặc một vụ kiện cụ thể, DN cũng cần chia sẻ kinh phí và điều này là phù hợp với kinh tế thị trường. Đối với những vụ kiện sau này, nếu có tư vấn của hội đồng, chúng tôi hy vọng kết quả có thể tốt hơn.