Đến “hẹn” lại... trễ!

Qua 7 năm triển khai thực hiện, dự án Nhà máy Lọc dầu Dung Quất gặp quá nhiều sự cố. Trở ngại mới phát sinh hiện nay khiến dự án tiếp tục “lỗi hẹn” đến lần thứ... 5!

Bảy năm qua kể từ khi Chính phủ ban hành Quyết định 514/TTg ngày 10-7-1997 về xây dựng nhà máy lọc dầu (NMLD) đầu tiên tại vịnh Dung Quất (tỉnh Quảng Ngãi), dự án này liên tục gặp sự cố, có lúc tưởng như đã đi vào bế tắc. Sau một thời gian ngắn được hâm nóng, đến nay, dự án lại tiếp tục... ì ạch.

2003, 2004, 2007 và “hai không không... biết”!

Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) được Chính phủ giao làm chủ đầu tư dự án NMLD này. Năm năm liên doanh với PetroVietnam (1998-2002), nhà thầu Zarubezhneft (Nga) rút lui, để lại hai “của nợ” là công nghệ sản xuất dầu diesel công nghiệp và xăng A83 - những sản phẩm không còn phù hợp tại thị trường Việt Nam. Tiếp đến, giữa năm 2003, sự kiện đấu thầu chọn đối tác thực hiện dự án được tổ chức với kết quả là... 2 quan chức cao cấp của PetroVietnam bị cách chức vì tráo thầu! Dự án bị tiếp tục treo, có nguy cơ khai tử. Để thanh toán 2 “của nợ” của đối tác cũ, chủ đầu tư phải thay đổi thiết kế gói thầu số 1 bằng việc quyết định lắp đặt 2 phân xưởng xử lý phân đoạn LCO và Izomer hóa (để làm ra xăng A92 và xăng A95), giao cho nhà thầu Technip Coflexip (Pháp) thực hiện. “Trái tim” của toàn Khu Công nghiệp (KCN) Dung Quất đã “đập” trở lại, các cơ quan chức năng cũng lên kế hoạch tháng 8-2004 sẽ hoàn tất việc lắp đặt công nghệ nói trên để tháng 10 tới, hợp đồng trị giá 800 triệu USD dưới hình thức EPC (xây dựng, mua sắm thiết bị, vận hành, chuyển giao) với tổ hợp nhà thầu do Technip Coflexip đại diện sẽ được ký kết. Theo tính toán của PetroVietnam, nếu tháng 10-2004 nhà thầu bắt tay xây dựng NMLD, thì 34 tháng sau, tức vào năm 2007, dự án sẽ hoàn tất, cho ra sản phẩm và quan trọng là lượng xăng dầu này đáp ứng được 30%-40% nhu cầu trong nước với công suất 6,5 triệu tấn/năm.

Thế nhưng, hiện nay, không chỉ tiến độ lắp đặt 2 phân xưởng LCO và Izomer hóa bị chậm, mà còn nảy sinh thêm một loạt... trở ngại khác. Tại một cuộc họp báo mới đây, ông Trương Văn Tiến - Trưởng Ban Quản lý dự án NMLD Dung Quất - cho biết: Ngoài gói thầu số 1, dự án còn 6 gói thầu khác. Việc Technip Conflexip thực hiện 2 hạng mục nói trên buộc phải điều chỉnh những gói thầu còn lại (như mặt bằng, hệ thống phát điện, bồn chứa dầu thô, bồn chứa sản phẩm...) cho phù hợp. Theo tính toán, chi phí sẽ phát sinh thêm hàng trăm triệu USD (tổng dự toán của NMLD đã là 1,5 tỉ USD). Chưa kể đến việc chủ đầu tư phải mất thêm rất nhiều thời gian để tìm đối tác, chọn nhà thầu... Vậy là, NMLD Dung Quất tiếp tục “lỗi hẹn”.

Nhà đầu tư méo mặt

Không chỉ tác động đến cuộc sống của hàng trăm hộ dân thuộc diện giải tỏa trong khu vực, tốc độ chậm chạp của dự án NMLD đã làm ảnh hưởng đến hàng loạt dự án khác, không ít dự án bị treo hoặc không triển khai vì nhà đầu tư nhận thấy triển vọng về một NMLD quá xa xăm! Theo thời gian bị... “ngâm”, dự toán của một số công trình khác đã tăng lên nhiều so với tính toán ban đầu, khiến nhà đầu tư phải méo mặt! Theo ông Nguyễn Văn Phú, Phó Trưởng Ban Thông tin và Xúc tiến đầu tư KCN Dung Quất, sự ra đời của NMLD sẽ là bước đệm của nhiều dự án khác về hóa dầu, hóa chất, sinh-hóa... tại đây. Nhiều nhà đầu tư đã về khảo sát thực địa và lập dự án, chờ sự ra đời của NMLD, nhưng thấy lâu quá, nên đã rút dù Dung Quất có hạ tầng cơ sở khá tốt so với nhiều nơi khác. Qua gần 7 năm quá kỳ vọng vào dự án NMLD, nhận thấy sự chậm trễ gây tác động không tốt này, Ban Quản lý KCN Dung Quất đành chuyển hướng kêu gọi đầu tư, không quá chú trọng đến các dự án hóa dầu nữa mà kêu gọi các dự án khác thuộc các ngành nghề may mặc, dệt, giày da, dịch vụ và đặc biệt là công nghiệp đóng tàu với những ưu đãi đặc biệt và ban đầu đã có hiệu quả khả quan.