Hiện đại hải quan bằng công nghệ thông tin

Để thực hiện các cam kết đổi mới phù hợp với thông lệ quốc tế trên bước đường hội nhập, ngành hải quan đã áp dụng nhiều biện pháp từng bước thay đổi phương pháp quản lý đẩy nhanh việc thực hiện hiện đại hóa

Theo ông Nguyễn Trung Học, Cục trưởng Cục Hải quan TPHCM: Công nghệ thông tin (CNTT) là chìa khóa quan trọng hàng đầu và sự đóng góp của Trung tâm Dữ liệu và CNTT cũng đã góp phần thay đổi biện pháp quản lý từng bước hiện đại hóa ngành hải quan.

Không có CNTT không có hải quan điện tử

Hiện nay hầu hết các hoạt động nghiệp vụ của hải quan đều có sự hỗ trợ đắc lực của hệ thống CNTT từ công tác theo dõi nợ thuế, đến các thông tin quản lý rủi ro, quyết định thời gian thông quan hàng hóa XNK, tạo điều kiện thông thoáng cho DN, cũng như thông tin vi phạm, công tác kế toán thuế, báo cáo thống kê, quản lý hành khách xuất nhập cảnh...

Riêng đối với khai quan điện tử, ông Đỗ Hữu Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan điện tử, khẳng định: “Không có CNTT thì không có hải quan điện tử”. Bởi vì thủ tục từ đăng ký tiếp nhận khai báo của DN, đến tính thuế, quyết định hình thức thông quan, truyền dữ liệu đều thực hiện qua mạng thông qua chương trình phần mềm được cài đặt sẵn. Sau một năm hoạt động, Chi cục Hải quan điện tử đã duy trì hoạt động liên tục 24/24 giờ, bảo đảm độ an toàn, bảo mật cao nhờ Trung tâm Dữ liệu và CNTT.

Theo ông Trần Mã Thông, Trưởng Trung tâm Dữ liệu và CNTT, Cục Hải quan TPHCM: Qua 2 năm xây dựng đến nay, mạng CNTT của Cục Hải quan TPHCM đã xây dựng được 20 hệ thống máy tính, mạng nội bộ tại cục và các chi cục với 58 máy chủ, 756 máy trạm ở 20 địa điểm thông quan. Để nâng cao chất lượng ổn định của hệ thống mạng nội bộ, phục vụ ứng dụng vào nghiệp vụ, Trung tâm CNTT đã phối hợp với Cục CNTT, Tổng cục Hải quan tiến hành nâng cấp và làm mới các hệ thống mạng LAN tại các cửa khẩu. Cùng với việc trang bị hệ thống lưu điện online để duy trì hoạt động liên tục của hệ thống máy chủ phục vụ cho công tác thông quan hàng hóa XNK tại các cửa khẩu. Nhờ vậy mà việc ứng dụng chương trình do Tổng cục Xây dựng như: Quản lý thông tin vi phạm, thông quan điện tử, báo cáo thống kê cũng như chương trình phục vụ công tác giám sát hàng hóa XNK... nhờ vậy mà hàng hóa thông quan đã được rút ngắn thời gian đúng như Luật Hải quan sửa đổi đặt ra: Thông quan hàng hóa trong ngày.

Tiếp tục hoàn thiện

Cũng theo ông Thông, khả năng cơ sở CNTT hiện có của Cục Hải quan TPHCM mới chỉ đáp ứng bước đầu chương trình hiện đại hóa. Bởi theo ông, tuy tất cả các khâu nghiệp vụ của hải quan hiện nay đều có sự trợ giúp của CNTT, song chương trình còn rời rạc và mới chỉ dừng lại ở mức “từ thủ công qua vi tính, chứ chưa đạt trình độ tin học hóa”. Tình trạng này dẫn đến khi khối lượng công việc tăng, thì phải kết hợp cả làm bằng thủ công. Ngay tại Chi cục Hải quan điện tử, do phần mềm chưa xây dựng hoàn chỉnh, vì vậy mới chỉ áp dụng thủ tục thông quan cho loại hình hàng kinh doanh, thế nhưng có khâu cũng phải làm thủ công như phân luồng hàng hóa. Để thỏa mãn nhu cầu công việc hằng ngày có hiệu quả, cần phải có sự quan tâm đầu tư về cả con người, hạ tầng kỹ thuật. Hiện nay hệ thống máy chủ và trạm chủ đã quá cũ cũng như số lượng máy tính hiện tại mới đáp ứng được trên 50% công việc hằng ngày. Kho dữ liệu hải quan chất lượng, độ tin cậy còn thấp chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, nhất là phục vụ công tác quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan và công tác báo cáo thống kê.

Mới đây, Bộ Tài chính vừa phê duyệt đề án nâng cấp hạ tầng cho Trung tâm Dữ liệu và CNTT trị giá 16 tỉ đồng. UBND TPHCM cũng hỗ trợ gần 1,7 tỉ đồng để đào tạo huấn luyện cho hệ thống thông quan điện tử, trang bị, nâng cấp hạ tầng CNTT cho Khu Chế xuất Linh Trung và Tân Thuận. Đây là sự hỗ trợ kịp thời góp phần đáng kể cho việc nâng cấp hạ tầng kỹ thuật và đào tạo bổ sung đội ngũ kỹ thuật, góp phần đẩy nhanh mục tiêu hiện đại hóa - tạo điều kiện thông quan hàng hóa XNK nhanh chóng, chính xác.