Học để lèo lái doanh nghiệp

Theo GS Đào Nguyên Cát, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế VN, tính đến giữa năm 2007, VN có khoảng 2,6 triệu người có trình độ đại học trở lên, chiếm 4,5% lực lượng lao động

Trí thức trong khu vực sự nghiệp chiếm 31%, khu vực hành chính gần 22% và khu vực kinh doanh chỉ chiếm 7%. Số doanh nhân có bằng cấp không chỉ thấp về tỉ lệ mà cơ cấu trong các ngành nghề cũng hình thành một cách tự phát, chưa cân đối.

Trong nền kinh tế thị trường, doanh nhân là lực lượng nòng cốt thúc đẩy phát triển kinh tế; doanh nghiệp có phát triển được hay không phụ thuộc vào doanh nhân nhiều hơn là chính sách. Do đó, con số thống kê nói trên gây nhiều lo ngại về trình độ của đội ngũ doanh nhân VN. Bà Đặng Hoàng Yến, chủ tịch tập đoàn Tân Tạo, tỏ ra băn khoăn khi dẫn lại con số thống kê đối với các nền kinh tế phát triển, 90% doanh nhân đều có học hàm. Tập quán, trình độ kinh doanh và ý thức xã hội của họ rất tốt. Còn ở VN, ngay cả đối với những doanh nghiệp hàng đầu được tháp tùng Thủ tướng đi nước ngoài, chỉ trong mấy ngày cũng đã bộc lộ những hạn chế về trình độ, phong cách cư xử... Không phủ nhận trong thực tế vẫn có những doanh nhân rất thành đạt mà không cần bằng cấp nhưng bà Yến cho rằng tỉ lệ đó rất thấp. Thiếu nền tảng tri thức thì không thể kinh doanh bền vững, thậm chí còn gây hại cho xã hội. Trong thời đại mới, thước đo trình độ doanh nhân không chỉ là hiệu quả kinh doanh mà còn thể hiện ở văn hóa ứng xử, trách nhiệm xã hội thông qua những đóng góp cho cộng đồng. “Cần phải có lớp đào tạo nâng cao trình độ cho doanh nhân và định nghĩa, đặt tiêu chí xác định thế nào là doanh nhân VN” - bà Yến đặt vấn đề.

Theo TS Nguyễn Đình Cung, Trưởng Ban Chính sách vĩ mô Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương, Chính phủ đã đặt mục tiêu đến năm 2010, VN có 500.000 doanh nghiệp. Mục tiêu này chắc chắn đạt được vì hiện nay, khu vực doanh nghiệp tư nhân mỗi năm tăng 22% về số lượng. Trung bình cứ 4 năm, số lượng doanh nghiệp lại tăng gấp hai lần và tính đến nay, VN đã có gần 300.000 doanh nghiệp. Vấn đề là chất lượng doanh nghiệp như thế nào. Điều này không chỉ phụ thuộc vào hệ thống chính sách, pháp luật mà còn phụ thuộc rất nhiều vào trình độ điều hành của đội ngũ doanh nhân.