Liên kết để phát triển Công nghiệp vùng

Công nghiệp.- Công nghiệp Đông Nam Bộ chiếm 50% giá trị sản xuất công nghiệp cả nước nhưng vẫn chưa tạo ra được liên kết để phát triển tốt hơn

Từ nhiều năm qua, kinh tế miền Đông Nam Bộ (ĐNB) giữ vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế cả nước. Bình quân giai đoạn 2001-2005, tốc độ tăng trưởng công nghiệp của khu vực này đạt 17,25%.

Giá trị sản xuất công nghiệp của ĐNB năm 2005 tăng hơn hai lần so cách đó 5 năm, đang chiếm 50% giá trị sản xuất công nghiệp của cả nước.

Chính vì vậy, ông Nguyễn Xuân Thúy, Thứ trưởng Bộ Công nghiệp, mới đây đã khẳng định, giá trị sản xuất công nghiệp vùng ĐNB chỉ cần giảm 1% là ảnh hưởng ngay đến tốc độ tăng trưởng công nghiệp của cả nước. Vì vậy, vấn đề đặt ra là liên kết vùng để phát triển bền vững, tránh đầu tư lãng phí, khai thác hết tiềm năng của mỗi địa phương ở khu vực này.

ĐNB xuất khẩu bằng 80% cả nước

Có thể nói, thu hút đầu tư nước ngòai là thế mạnh của khu vực kinh tế quan trọng này. Tính đến cuối năm 2005, vùng ĐNB đã thu hút được 3.800 dự án đầu tư nước ngoài, với tổng vốn đầu tư hơn 32,1 tỉ USD. Nếu tính riêng thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, giá trị sản xuất công nghiệp của khu vực ĐNB chiếm 63,4% cả nước.

Nhờ thu hút được nhiều nguồn vốn đầu tư nên công nghiệp vùng ĐNB không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước, mà luôn giữ vai trò lớn trong kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Nếu như kim ngạch xuất khẩu của cả nước trong năm 2005 đạt 32,2 tỉ USD thì vùng ĐNB đã đóng góp được 25,9 tỉ USD, chiếm khỏang 80%.

Phân hóa mạnh, yếu trong công nghiệp

Phát triển công nghiệp trong vùng ĐNB thời gian qua đã ít nhiều mang tính tự phát. Vì vậy, công nghiệp ở khu vực này đã bộc lộ phân hóa, phát triển chưa đồng bộ. Hiện nay, sản phẩm may của khu vực này chủ yếu tập trung ở TPHCM, chiếm 75% sản lượng cả vùng. Trong khi đây là ngành mà TPHCM đã không khuyến khích phát triển từ mấy năm qua, đang tìm cách chuyển dịch về các địa phương xung quanh. Tương tự, sản phẩm dệt, TPHCM cũng chiếm đến 67% cả vùng ĐNB. Trong khi mong muốn của khu vực này là kéo ngành dệt may về Nhơn Trạch (Đồng Nai). Hay phát triển nguyên liệu về hướng Bình Thuận, Đồng Nai, Bình Phước và Lâm Đồng. Tuy vậy mong muốn này vẫn chưa thực hiện được và cũng chưa có dấu hiệu sẽ được thực hiện trong vài năm tới.

Kết quả của sự phân hóa là sau nhiều năm phát triển, đến nay 4 địa phương trong vùng là TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu chiếm đến 95% giá trị sản xuất công nghiệp của cả vùng. 5% còn lại chia cho 4 tỉnh còn lại của khu vực.

Sau 9 năm liên kết vẫn như cũ

Ông Hà Viết Thanh, Phó Giám đốc Sở Công nghiệp TPHCM, đã khẳng định tại Hội nghị Công nghiệp vùng ĐNB vừa được tổ chức tại Đồng Nai, từ nhiều năm qua, sự phát triển của khu vực công nghiệp “đầu tàu” đã thiếu sự liên kết.

Cách đây 9 năm, 8 tỉnh vùng ĐNB đã tổ chức hội nghị công nghiệp ĐNB lần đầu tiên. Vấn đề quan tâm nhất của hội nghị này là tạo ra sự liên kết vùng. Tuy vậy, đến hội nghị lần thứ 9 vừa được tổ chức tại Đồng Nai, kiến nghị liên kết vùng vẫn lại được nêu lên. Nguyên nhân là thời gian qua, vùng ĐNB chưa thành lập được tổ chức điều phối, tạo ra sự liên kết của cả khu vực. Theo các giám đốc sở Công nghiệp của các địa phương trong vùng ĐNB, chỉ có Bộ Công nghiệp mới có thể đảm trách được vai trò điều phối chung. Các hội nghị công nghiệp ĐNB đã đều nêu vấn đế này nhưng không được Bộ Công nghiệp quan tâm. Mặc dù hội nghị này Bộ Công nghiệp cũng có cử thứ trưởng hoặc bộ trưởng tham dự.

Ông Hà Viết Thanh đưa ra thực tế, quy hoạch ngành công nghiệp TP đã được phê duyệt. Tuy vậy, đến nay đã hơn hai năm rưỡi, TPHCM vẫn chưa làm xong quy hoạch cho ngành cơ khí. Vì phát triển ngành cơ khí TP phải tính đến cả vùng, không thể tự phát triển được. Ông Thanh đưa ví dụ, công nghiệp cơ khí ô tô TPHCM và Đồng Nai chỉ hoạt động 10% - 30% công suất. Vì vậy, nếu các địa phương khác trong vùng tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực này sẽ dẫn đến lãng phí.