Petrolimex cần rõ ràng hơn
Đó là quan điểm của chuyên gia kinh tế cao cấp Lê Đăng Doanh trước việc Tổng Công ty Xăng dầu VN (Petrolimex) công khai cách tính giá xăng trên trang web của mình
. Phóng viên: Thưa ông, ông có nhận xét gì về việc Petrolimex công khai cách tính giá xăng của mình trên trang web www.petrolimex.com.vn?
- TS Lê Đăng Doanh: Tôi cho rằng việc làm của họ rất đáng hoan nghênh. Nhưng vấn đề đáng quan tâm nhất là mức độ công khai thì chưa đủ. Có mấy yếu tố chưa được công bố rõ, cần chi tiết hơn.

Ví dụ, yếu tố định mức chi phí kinh doanh của xăng A92 là 600 đồng/lít, gấp đôi định mức lợi nhuận và nó bao gồm những khoản gì? Ở đây phải có sự so sánh với các công ty xăng dầu khác.
Chẳng hạn như xem mức quản lý phí của Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội là bao nhiêu để so sánh mức của Petrolimex đã hợp lý hay chưa. Những nội dung rất quan trọng khác là các yếu tố hình thành giá nhập khẩu (giá CIF), cụ thể là phí vận tải, bảo hiểm (quản lý phí) cũng chưa được Petrolimex công bố rõ ràng.
. Theo ông, với cách công bố như vậy thì có tác dụng giám sát cộng đồng hay không?
- Tôi cho rằng như thế chưa đủ để giám sát. Khi thông số đầu vào chưa đủ thì chưa thể tính được giá bán của họ hợp lý hay chưa. Nếu Petrolimex đã tuyên bố công khai cách tính giá thì cần công khai rõ ràng hơn.
Muốn giám sát, cần có sự vào cuộc của Cục Quản lý cạnh tranh, Cục Quản lý giá, Hiệp hội Bảo vệ người tiêu dùng. Không chỉ tự tính toán, phân tích, cần phải tổ chức hội thảo để làm rõ vấn đề.
Có như thế, việc công khai giá xăng dầu mới có tác dụng và có thể đạt được mục đích cuối cùng là tìm kiếm điểm gặp nhau giữa cung và cầu, tức là nhu cầu tiêu dùng xăng dầu của xã hội và mức lãi hợp lý của Petrolimex. Qua đó cũng góp phần thúc đẩy doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả hơn nữa.

Petrolimex cần rõ ràng hơn trong cách tính giá xăng. Ảnh: N.HỮU
. Chúng ta có thể yêu cầu doanh nghiệp công khai rõ ràng hơn không và việc đó có làm lộ bí mật kinh doanh của họ?
- Những yếu tố như tôi đã phân tích hoàn toàn có thể công khai, không có gì là bí mật. Theo công bố của họ, giá nhập khẩu là 10.672 đồng/lít, giá cơ sở là 17.816 đồng/lít, mức chênh lệch như vậy là quá lớn, cần phải bóc tách các chi phí liên quan để xem đã hợp lý hay chưa, có thể giảm xuống được không.
Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu khác cũng nên công khai để có cơ sở so sánh. Nếu so sánh thấy Petrolimex có mức quản lý phí, mức tiêu hao quá lớn thì phải xem xét lại vì Petrolimex chiếm hơn 60% thị phần. Họ làm ăn có hiệu quả hơn thì xã hội, người tiêu dùng được nhờ.
. Nhìn vào bảng so sánh giá cơ sở với giá bán của Petrolimex thấy họ đang lỗ. Vấn đề này có đáng lo ngại không, thưa ông?
- Với mặt hàng xăng A92, họ công bố giá nhập khẩu cộng thuế và phí là 17.816 đồng/lít, giá bán lẻ là 16.999 đồng và như thế là họ đang lỗ. Vậy thì xăng có tăng giá tiếp hay không? Đó là sự lo lắng và là câu hỏi lớn. Cần nhắc lại rằng ngày 5-3, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị yêu cầu xem xét và kiểm tra lại cơ chế quản lý giá xăng dầu.
Tôi được biết các bộ, ngành liên quan đã có báo cáo lên Thủ tướng nhưng giữa Bộ Công Thương và Bộ Tài chính còn có điểm chưa thống nhất về mức tăng giá của mặt hàng xăng trong hai tháng đầu năm cũng như biểu thuế đang áp dụng.
Nếu cần, hai bộ phải nghiên cứu để trình sớm việc điều chỉnh những quy định hiện nay. Chúng ta đã chấp nhận giá thị trường nhưng lại để doanh nghiệp thống lĩnh thị trường là điều chưa hợp lý.