Tài sản Nhà nước đang bị “ xà xẻo”...

Cổ phần bán nội bộ thường bán ra với giá rất thấp, gây thất thoát lớn tài sản Nhà nước Tuần trước, Công ty Chứng khoán BSC đã tổ chức bán đấu giá 9,85% vốn điều lệ của Công ty Pin ắc quy miền Nam (Pinaco).

Vì số cổ phần phổ thông bán hạn chế nên trong số 122 nhà đầu tư đến tham gia chỉ có 76 người mua được cổ phần, còn 46 nhà đầu tư khác phải về tay không. Trong khi nhu cầu thị trường đang khát khao đầu tư như vậy thì một phần tài sản Nhà nước tại các công ty cổ phần hóa (CPH) đã và đang bị “xẻo thịt” hằng ngày vì chính sách bán cổ phần nội bộ.

Pinaco mất 9,1 tỉ đồng?

Theo bản công bố thông tin, Pinaco có vốn điều lệ 102,63 tỉ đồng, sản xuất kinh doanh chủ yếu là may mặc và làm pin, ắc quy. Trong 3 năm qua Pinaco làm ăn khá hiệu quả, tỉ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu đạt từ 13,9% - 16,8%, vì vậy cổ phần của Pinaco được các nhà đầu tư giành nhau mua. Trong cơ cấu vốn điều lệ của đơn vị này, vốn Nhà nước nắm giữ 51%, của CB-CNV công ty chiếm 39,1% (tức 401.795 cổ phần). Toàn bộ số cổ phần mua bán nội bộ này một số bán theo giá ưu đãi, phần khác tính theo mệnh giá do hội đồng định giá đưa ra (giá sàn). Giá này thường thấp hơn nhiều so với giá bán công khai trên thị trường. Cụ thể, tại phiên bán đấu giá, người trả giá mua cao nhất là 195.000 đồng/cổ phần, còn giá trả trúng thấp nhất là 117.000 đồng/cổ phần. Giá bình quân là 122.702 đồng/cổ phần. So với mệnh giá 100.000 đồng/cổ phần thì giá bán theo hình thức phổ thông cao hơn 22.702 đồng/cổ phần. Tạm tính sơ bộ, so với mức trúng đấu giá trung bình thì với 39,1% số vốn điều lệ bán cho CB-CNV trong Công ty Pinaco Nhà nước đã mất trên 9,1 tỉ đồng.

Việc bán cổ phần nội bộ (trong đó đối tượng mua phần nhiều là cán bộ quản lý công ty, cán bộ cơ quan chủ quản, hội đồng định giá...) vẫn chưa có biện pháp ngăn chặn. Một quan chức Tổng Công ty Xăng dầu Việt Nam cho biết, từ trước tới nay đơn vị này đã CPH 17 đơn vị thành viên. Ngoài cổ phần để lại cho Nhà nước, còn lại chỉ bán nội bộ (?).

Sẽ bỏ chính sách bán nội bộ

Ông Trần Ngọc Phượng, Phó trưởng Ban Đổi mới quản lý doanh nghiệp (DN) TPHCM, cho biết theo quy định của Chính phủ, phần vốn điều lệ của DN khi CPH được đem ra bán đấu giá chiếm tỉ lệ rất thấp. Tức là sau khi dành bán ưu đãi cho CB-CNV, giữ phần cho Nhà nước, trong số vốn còn lại lấy 30% đưa ra bán đấu giá. Cần biết, tại 1.557 DN Nhà nước đã thực hiện xong CPH trên cả nước, tổng số vốn điều lệ bán ra thị trường chỉ có 8% (riêng TPHCM là 14%), Nhà nước giữ 38%, còn lại 54% bán nội bộ. Thử hỏi với số cổ phần bán nội bộ (tư nhân) đó, Nhà nước đã bị mất bao nhiêu vốn cổ phần?

Nhận thấy số vốn thất thoát rất lớn do chính sách bán cổ phần nội bộ gây ra, hiện Chính phủ đang gấp rút điều chỉnh các văn bản quy định về việc bán cổ phần. Theo thông báo số 147/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ, trong tháng 8 này Thủ tướng Chính phủ sẽ ban hành văn bản mới để thay thế Nghị định số 64/2002/NĐ-CP về việc chuyển DN Nhà nước thành công ty cổ phần. Theo ông Phượng, hướng mới trong việc chuyển đổi vốn khi CPH các DN Nhà nước là ngoài số cổ phần Nhà nước nắm giữ, còn lại tất cả sẽ tổ chức bán đấu giá hoặc đưa ra bán rộng rãi trên sàn giao dịch chứng khoán.