Tiến sĩ Lê Đăng Doanh: Nói đúng sự thật mới có lợi

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế cao cấp, trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Người Lao Động về những vấn đề nóng của nền kinh tế hiện nay

. Phóng viên: Nhóm các học giả và chuyên gia Đại học Harvard vừa đưa ra bản khuyến nghị chính sách với những đánh giá, phân tích khá nóng về tình hình kinh tế VN. Trong đó có một số nhận định dễ gây sốc. Ông có nhận xét gì về bản phân tích này?

- Tiến sĩ Lê Đăng Doanh: Theo tôi, đó là bản đánh giá khá trung thực và khoa học về tình hình kinh tế vĩ mô của ta hiện nay. Vì lượng thông tin chính thức để có thể đánh giá thường không đầy đủ, thiếu chính xác nên họ phải phân tích rất nhiều, có những so sánh quốc tế và khảo sát thực tế. Chẳng hạn, để đánh giá về mức tăng trưởng xuất khẩu thực của VN 6 tháng đầu năm không cao, tăng kim ngạch chủ yếu do tăng giá, họ đã đến các cảng TPHCM, Thị Vải, Hải Phòng, lấy số liệu từ hải quan, thống kê số container xuất cảng, chứ không phụ thuộc vào các báo cáo của cơ quan quản lý.

. Nhóm chuyên gia Harvard cho rằng Chính phủ VN đã bày tỏ quyết tâm kiềm chế lạm phát và khôi phục sự ổn định kinh tế vĩ mô. Nhưng những hành động hướng tới mục tiêu này nhìn chung vẫn chưa có hiệu lực, trong khi thông tin của ta đang khá lạc quan về vấn đề này?

- Thông tin của ta hiện nay đang có độ vênh. Chẳng hạn, giữa báo cáo của Bộ Tài chính đưa ra về các tập đoàn và kiểm toán là có mâu thuẫn. Một bên kiểm toán thì nói rằng “đụng đâu sai đó”, bên kia thì nói ổn cả; phần lớn các tập đoàn, tổng công ty làm ăn có lãi. Đánh giá về thực trạng cho vay ngân hàng cũng vậy. Phía quản lý thì nói tỉ lệ tín dụng cho vay bất động sản và chứng khoán còn thấp và trong vòng kiểm soát; nhưng VN-Index tụt từ 1.200 điểm xuống trên dưới 400 điểm, ngân hàng nào cho vay chứng khoán thì chắc chắn là có vấn đề! Tuyên bố đã kiềm chế được lạm phát cũng dễ gây chủ quan. Vì chỉ tốc độ tăng giá tháng 6 giảm chút ít, nhưng các yếu tố lạm phát vẫn còn đó. Theo đánh giá của tôi, những ngày tháng khó khăn vẫn đang ở trước mắt. Chúng ta cần nhìn thẳng sự thật, nói đúng sự thật mới có lợi; để có giải pháp đối phó kịp thời.

. Theo ông, trong những bất ổn của nền kinh tế vĩ mô của ta hiện nay, bất ổn nào là lớn nhất, lĩnh vực nào cần báo động?

- Theo tôi, cần đánh giá đúng tình hình cho vay bất động sản, chứng khoán của các ngân hàng. Tình trạng vay nợ của các tập đoàn, tổng công ty: vay bao nhiêu trong nước, ngoài nước; khả năng trả nợ, thanh toán quốc tế để có cơ chế giám sát chặt chẽ. Bởi sự bất ổn của khu vực này sẽ dẫn đến đổ vỡ và bất ổn của cả nền kinh tế.

. Cụ thể cơ chế giám sát đó là gì, thưa ông?

- Đó là thực hiện cải cách về thể chế, tái cơ cấu doanh nghiệp; đặc biệt là ngân hàng và các tập đoàn. Cho đến nay, thông tin về các tập đoàn, ngân hàng còn mâu thuẫn, cần có bức tranh trung thực hoạt động của các đối tượng này. Như Trung Quốc đã định ra một tập hợp những tiêu chí về tỉ suất lợi nhuận, năng suất lao động, xuất khẩu, bảo vệ môi trường, khả năng cạnh tranh để quản lý tập đoàn. Nếu không thực hiện được, tổng giám đốc phải từ chức!

. Đánh giá của ông về khuyến nghị 10 điểm của chuyên gia Harvard?

- Khuyến nghị 10 điểm của chuyên gia Harvard có sự trùng hướng với 8 giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế của Chính phủ VN. Nhưng những nội dung của khuyến nghị này đã vượt qua những giải pháp tình thế, bao gồm cả nội dung cải cách dài hạn hơn, cơ bản hơn, đi sâu về thể chế, tổ chức một cách hệ thống và toàn diện.