Trái phiếu USD sẽ ổn định thị trường

Sau khi bán hết 100 triệu USD trái phiếu, ngày 24 và 27-3, Bộ Tài chính tiến hành đấu thầu 200 triệu USD trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 2 năm và 3 năm. Phóng viên Báo NLĐ đã phỏng vấn PGS-TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tiền tệ quốc gia

Phóng viên: Tại sao Chính phủ quyết định phát hành trái phiếu bằng USD, thưa ông?

- PGS - TS Trần Hoàng Ngân: Do phải thực hiện nhiều giải pháp ngăn chặn suy giảm kinh tế, cụ thể là giảm, hoãn thuế hỗ trợ người nghèo, xây dựng nhà ở cho các đối tượng xã hội... nên ngân sách Nhà nước năm 2009 giảm thu, tăng chi; dự kiến mức bội chi sẽ lên đến 90.000 tỉ đồng. Để bù đắp ngân sách, gần đây Chính phủ dự kiến phát hành 10.500 tỉ đồng trái phiếu nhưng chỉ huy động được 100 tỉ đồng, nguyên nhân là lãi suất chỉ 6,7%/năm trong khi nhà đầu tư mong muốn 8%-9%/năm. Để đợt phát hành 300 triệu USD trái phiếu Chính phủ thành công, Bộ Tài chính cần chú trọng đến yếu tố lãi suất.

Lãi suất của trái phiếu ở mức nào là hợp lý? Có ý kiến cho rằng hệ quả của việc phát hành trái phiếu USD là hiện tượng chuyển đổi VNĐ sang USD, gia tăng tình trạng đô la hóa?

- Theo tôi, lãi suất của trái phiếu ngoại tệ ở mức 3%-4%/năm sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư. Khi đó, chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng với USD là 6% (lãi suất tiết kiệm VNĐ hiện 8%-9%/năm). Điều mà Chính phủ lo ngại là đến thời điểm trả lãi trái phiếu, USD giảm giá sẽ làm tăng chi ngân sách. Tuy nhiên, với lãi suất 3% – 4%/năm, nếu tỉ giá USD/VNĐ biến động 6% thì chi phí huy động vốn trái phiếu ngoại tệ chỉ khoảng 9%/năm, ngang bằng với huy động vốn bằng tiền đồng. Người dân tích trữ USD chưa chắc có lợi vì nếu tỉ giá tăng 6% thì việc nắm giữ USD hay gửi tiết kiệm tiền đồng, mức sinh lợi đều như nhau. Do đó, thị  trường sẽ không có sự chuyển dịch VNĐ sang USD.

Sau khi huy động vốn bằng trái phiếu ngoại tệ thành công, Bộ Tài chính sẽ bán ngoại tệ cho Ngân hàng Nhà nước (SBV). Khi cần thiết, SBV sử dụng số ngoại tệ đó để can thiệp thị trường ngoại tệ, ổn định tỉ giá USD/VNĐ, giảm áp lực chi ngân sách để trả lãi trái phiếu. Mặt khác, Nhà nước cũng thu hút được USD trôi nổi, kiểm soát tốt hơn lượng ngoại tệ lưu thông trên thị trường, góp phần hạn chế tình trạng đô la hóa.

Như vậy, thị trường ngoại tệ  không có những cú sốc như năm 2008?

- Năm 2008, tổng thể cán cân thanh toán của VN thặng dư 190 triệu USD đã tăng thêm dự trữ ngoại tệ. Do nhập khẩu giảm mạnh nên 3 tháng đầu năm 2009, VN xuất siêu 1,6 tỉ USD. Và nếu các đợt phát hành trái phiếu USD thành công thì tình hình ngoại tệ nước ta trong thời gian tới không căng thẳng.