Xuất khẩu thủy sản sẽ xử lý các doanh nghiệp làm ăn gian dối

Hiện có khoảng 10% hàng thủy sản lưu thông trên thị trường được sản xuất từ nguyên liệu phế phẩm, kém chất lượng

Xuất khẩu thủy sản 3 tháng đầu năm 2009 khoảng 166.695 tấn, trị giá 579,26 triệu USD, giảm trên 8% so với cùng kỳ năm trước. Hiện chỉ còn 122 thị trường, giảm 37 thị trường, so với năm 2008. Thông tin này được báo cáo tại hội nghị Doanh nghiệp (DN) xuất khẩu thủy sản quý I/2009 do Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN tổ chức ngày 3-4, tại TPHCM.

Chế biến hải sản xuất khẩu tại Công ty Hai Thanh (KCN Hiệp Phước - TPHCM) _Ảnh: H. THÚY

 

Các thị trường đều giảm

Cá tra, ba sa chiếm tỉ trọng 36% trên tổng xuất khẩu thủy sản với 208,4 triệu USD, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước. Mặt hàng tôm đông lạnh với giá trị xuất khẩu là 181,2 triệu USD, giảm 7,3%. Mực và bạch tuộc giảm gần 15%, còn 38 triệu USD. Các mặt hàng khô chỉ thu được 19,2 triệu USD, giảm đến 14%. Mặt hàng cá ngừ giảm đến hơn 40%, chỉ thu về 19 triệu USD.

Ông Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT, chỉ đạo cần phải kiểm tra, xử lý những DN làm ăn gian dối. Cục Quản lý chất lượng nhanh chóng tăng cường năng lực kiểm tra, kiểm soát với hành động cụ thể. Bộ sẽ kiểm tra gắt gao hơn về chất lượng thức ăn chăn nuôi, xuất xứ hàng hóa.

Đối với thị trường EU (chiếm 26% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản VN), thủy sản xuất khẩu giảm 15%; trong đó thị trường Ý, Hà Lan giảm đến 40%. Thị trường lớn kế tiếp là Nhật Bản cũng giảm trên 9%, riêng mặt hàng cá ngừ giảm đến 53,7%. Thị trường Mỹ giảm 14,9%, Hàn Quốc giảm 8,5%, ASEAN giảm 32% đối với mặt hàng tôm.

Theo nhận định từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản VN, tình hình xuất khẩu thủy sản sẽ còn nhiều khó khăn trong thời gian tới. Nguyên nhân là do nhiều thị trường trên thế giới (Pháp, Mỹ, Tây Ban Nha, Ý, Ai Cập...) sử dụng các chương trình truyền thông “bôi bẩn” nhằm hạ bệ sản phẩm của VN, nhất là cá tra, để bảo vệ sản phẩm trong nước của họ.

Mua cá chết để làm hàng xuất khẩu

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản VN, cho biết thời gian qua, DN xuất khẩu mặt hàng cá được thành lập khá nhiều, nâng con số lên đến trên 200 DN, trong đó chỉ có 80 DN là có nhà máy chế biến. Một số DN không có nhà máy nên thuê người “chốt” ở các địa phương để tiến hành thu mua cá phế thải với giá rẻ. Họ mua cá ngợp tại ao, chế biến phi lê ngay tại ao và sử dụng cả nguồn nước ao. Chưa hết, họ còn tổ chức thu mua cá chết tại các cầu cảng của các DN thải ra, cũng như cá bị thải trong quá trình chế biến. Hàng phế này được đưa về các cơ sở chế biến không có đăng ký để làm hàng xuất khẩu. “Một số người đã tự bôi bẩn mình, làm mất uy tín. Với hàng phế, họ tung ra thị trường bán với giá chỉ 1 USD/kg phi lê, trong khi giá trị thật của mặt hàng phải từ 2,5 USD - 3 USD/kg” - ông Dũng bức xúc nói.

Chia sẻ với bức xúc của ông Dũng, ông Dương Ngọc Minh, Giám đốc Công ty Hùng Vương, đưa ra nguyên nhân dẫn đến thị trường Nga đóng cửa đối với mặt hàng cá tra, ba sa là do có đến 30% hàng có chất lượng kém. Theo ông Minh, trên thị trường, hiện lưu thông khoảng 10% số lượng cá tra, ba sa kém chất lượng, trong đó cá ngợp chiếm khoảng 3%, cá trong nhà máy thải ra từ 3%-4%, số còn lại là những lô hàng có vấn đề như bị rách trong khâu chế biến hoặc bị bệnh.

Ông Ngô Phước Hậu, Chủ tịch Hội Cá nước ngọt, cho rằng đây là mảng tối cần phải được các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý kịp thời, nếu không sẽ còn nguy hại đến xuất khẩu. “Họ có nhiều thủ đoạn làm hàng như: mua đồ phế để chế biến, trộn hàng xấu vào xuất ủy thác. Sau khi xuất xong họ xóa dấu vết và làm phi vụ mới gây náo loạn thị trường với những hậu quả nghiêm trọng mà các DN làm ăn nghiêm chỉnh phải gánh chịu” - ông Hậu nói.