Kỳ 2: Ly kỳ vụ trộm ấn vàng của Hoàng hậu Nam Phương

(NLĐO)- Tên trộm ấn vàng “Hoàng hậu Chi bửu” nặng tới 4,9 kg vàng của Hoàng hậu Nam Phương dù mới 33 tuổi nhưng đã có 17 tiền án, tiền sự.

Sau nhiều tháng trời điều tra vụ trộm ấn vàng, ngày 5-5-1962, các trinh sát của Ban chuyên án và công an địa phương đã phát hiện tại tỉnh Hà Nam, huyện Kim Bảng có một người tên là Đỗ Mộng Dần có các em là Ất, Giáp.

Manh mối từ bức thư bỏ lại hiện trường

Lấy mẫu chữ giám định, cơ quan chức năng thấy đúng Đỗ Mộng Dần đã viết ra bức thư bị xé làm 4 mảnh mà cán bộ khám nghiệm đã thu được ở hiện trường.

Tìm hiểu thêm, các trinh sát thấy nhà Đỗ Mộng Dần nghèo, nhưng cách đây chừng 2 năm, thỉnh thoảng xuất hiện một người khách tên là Nguyễn Văn Thợi khoảng hơn 30 tuổi, người hơi lùn, ăn tiêu cực kỳ hoang phí. Khi ở Hà Nội, Nguyễn Văn Thợi thường ăn uống ở khách sạn Phú Gia ven bờ hồ Hoàn Kiếm. Có thông tin Thợi buôn lậu vàng bạc tận vùng biên giới nên rất giàu có.

Ở Hà Nội, các trinh sát cũng đã tìm ra được một người có tên là Đỗ Văn Sửu, có các con là Trung, Thanh, Phong, nhà ở khu Bến Nứa, Hà Nội. Đỗ Văn Sửu là anh của Đỗ Mộng Dần.

Qua điều tra, Cơ quan Công an nắm được người có tên là Nguyễn Văn Thợi cũng có mối quan hệ rất chặt chẽ với gia đình Sửu, trước đây thường ăn ở tại nhà Sửu và cũng hoang phí vô cùng, thường ăn tại các nhà hàng ngon và có lúc thiếu tiền ăn đã trả bằng vàng...

Từ những thông tin này, Ban chuyên án xác định trọng tâm của công tác điều tra là đi tìm Nguyễn Văn Thợi, kẻ buôn lậu vàng bạc, đối tượng nghi vấn số một của vụ trộm ấn vàng.

Ra tù, rủ nhau đi trộm báu vật

Một ngày, trinh sát hình sự Nguyễn Ngọc Lân nhận được tin có một xe ô tô màu trắng, chở người từ ngoại thành vào Hà Nội, trên xe có một người hơi lùn, có nhân dạng giống như Nguyễn Văn Thợi. Từ thông tin của Phòng Hình sự, Sở Công an Hà Nội, trinh sát Nguyễn Ngọc Lân được biết Nguyễn Văn Thợi là đối tượng tập trung cải tạo, đã được đưa về Trại giam Hỏa Lò. Ngay sau đó, dấu vân tay của Nguyễn Văn Thợi được thu thập, từ đây, Cơ quan điều tra đi đến kết luận là: dấu vân tay thu được tại hiện trường vụ trộm báu vật ở Viện Bảo tàng lịch sử ngày 5-1-1962 do Nguyễn Văn Thợi để lại.

Qua xét hỏi Nguyễn Văn Thợi, 33 tuổi, đã có 17 tiền án, tiền sự về tội trộm cắp và buôn lậu, bị tập trung cải tạo, các trinh sát làm rõ chính Nguyễn Văn Thợi đã gây ra 2 vụ trộm báu vật ở Viện Bảo tàng lịch sử.

Nguyễn Văn Thợi khai nhận năm 1957, khi bị giam ở trại cải tạo Thái Nguyên, đã quen và chơi thân với một tên là Nguyễn Sơn Trưng (tức Bạt). Sau khi mãn hạn tù, hai người vẫn quan hệ thân thiết với nhau.

Tháng 4-1961, Nguyễn Văn Thợi và Nguyễn Sơn Trưng rủ nhau vào "tham quan" Viện Bảo tàng lịch sử, thấy nhiều đồ vàng bạc được trưng bày, liền bàn cách lấy trộm. Lợi dụng sơ hở của cán bộ bảo vệ, Thợi đã lấy được mẫu chìa khóa tủ trưng bày hiện vật rồi thuê thợ làm chìa khóa.

Ngày 1-6-1961, lừa lúc vắng khách tham quan và sơ hở của nhân viên bảo vệ, Thợi đã dùng chìa khóa mở tủ trưng bày , lấy một ấn vàng giấu vào bụng, lấy một âu vàng đưa cho Trưng, cũng giấu vào bụng, rồi quay ra.

Khi ra đến cửa Bảo tàng, Nguyễn Sơn Trưng dừng lại nói chuyện với nhân viên bảo vệ để lợi dụng thời điểm đó cho Thợi ra trước, còn Trưng tìm cách ra sau. Số vàng lấy được, hai tên mang sang Yên Viên chặt phá thành từng thỏi nhỏ rồi đưa đi tiêu thụ ở Bắc Giang, Lạng Sơn, Hải Phòng, Hà Nội...

Sau vụ trộm thứ nhất, Nguyễn Văn Thợi quyết định thực hiện vụ trộm thứ hai, lần này thực hiện một mình.

Giả làm khách tham quan, khoảng 14 giờ 30 phút ngày 4-1-1962, Nguyễn Văn Thợi lẻn vào một phòng tối, nấp sau mô hình tháp Bình Sơn ở gác 2, ăn hết gói ô mai và phóng uế tại chỗ. Bức thư lấy ở nhà Sửu dùng gói ô mai, Thợi đã xé ra làm giấy vệ sinh.

Đến khoảng 2 giờ ngày 5-1-1962, Thợi rời nơi ẩn nấp, dùng chìa khóa đã được đánh trộm trước đó để mở tủ trưng bày, lấy được chiếc ấn và 2 quyển kim sách. Đây là ấn và kim sách bằng bạc mạ vàng.

Khám nhà của một người tên Đỗ Huệ ở Yên Viên, Gia Lâm, Hà Nội Cơ quan điều tra đã thu được một ấn bạc mạ vàng ghi "Cao Đức Thái hoàng Thái Hậu" còn nguyên vẹn, nặng 74 lạng, 2,5 kg bạc và nhiều lạng vàng…

Cất giữ đặc biệt trong kho bí mật

Sau sự cố năm 1961, toàn bộ Kim ngọc Bảo tỷ cũng như báu vật triều Nguyễn được gửi đến nơi an toàn. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã chuyển kho bảo vật quốc gia này sang lưu trữ tại Ngân hàng Nhà nước. Sau đó, kho bảo vật tiếp tục được cất giữ vô cùng bí mật.

Năm 2007, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia được cấp kinh phí để nâng cấp, xây dựng khu vực cất giữ, Chính phủ sau đó đã đồng ý giao lại toàn bộ kho báu cho bảo tàng.

Được biết kho báu nằm dưới một hầm ngầm, trong một căn phòng rộng khoảng 200 m2, gọi là "căn phòng đặc biệt". Căn phòng này được bao bọc bởi 4 bức tường đúc bằng bê tông khối đặc biệt, có chiều dày trên 1 m, cửa ra vào bằng thép khối điều khiển bằng cơ và điện tử, với công nghệ áp dụng như trong các ngân hàng ở Mỹ hay Thụy Sĩ.  Phía bên ngoài hệ thống ngầm có lực lượng đặc biệt bảo vệ, túc trực ngày đêm.

Gần nửa thế kỷ được lưu giữ trong vòng bí mật, chỉ được biết tới những bảo vật này qua sách vở và những câu chuyện đậm màu sắc kỳ bí, tới năm 2010, người dân mới có cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng những ấn vàng, kiếm vàng, sách vàng… của vương triều nhà Nguyễn. Triển lãm "Bảo vật hoàng cung" được Bảo tàng lịch sử Quốc gia tổ chức nhân kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, trưng bày 13 bảo vật có chất liệu chính bằng vàng khối và ngọc quý, được chọn ra từ hàng trăm bảo vật vương triều Nguyễn đang lưu giữ tại đây.

Trong số này, đáng chú ý nhất là 3 chiếc kim ấn bảo tỷ, vốn được gọi là bảo vật tượng trưng cho quyền lực tối thượng của vương triều Nguyễn và được chuyển giao qua những triều đại khác nhau. Ngoài chiếc ấn ngọc "Đại Nam thụ thiên vĩnh mệnh truyền quốc tỷ", 2 chiếc ấn còn lại đều bằng vàng ròng, được đúc vào tháng 10 năm Minh Mạng 8 (1827).

Trong đó, chiếc kim ấn "Sắc mệnh chi bảo" nặng 8,5 kg, gồm hai cấp, có hình vuông, trên ấn có hình rồng đầu ngẩng, 2 sừng dài, đuôi xòe 9 dải hình ngọn lửa, lưng ấn khắc hai dòng chữ Hán: "Thập tuế hoàng kim nhị bách nhị thập tam lạng lục tiền - Minh Mạng bát niên thập nguyệt cát nhật tạo". (Vàng 10 tuổi nặng 223 lạng 6 tiền - đúc vào ngày lành tháng 10 năm Minh Mạng thứ 8, 1827).