Làm mới núi Cô Tiên

Du lịch ở núi Cô Tiên sẽ chấm dứt cảnh "mạnh ai nấy làm" khi đồ án quy hoạch mới mở đường cho phát triển bài bản, bền vững

UBND phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đang lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với đồ án Quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2.000 khu vực núi Cô Tiên rộng hơn 1.300 ha.

"Mạnh ai nấy làm"

Theo hồ sơ quy hoạch, khu vực lập quy hoạch trực tiếp khoảng 551,5 ha, phần lớn là đất rừng sản xuất và các triền núi chưa được khai thác.

Núi Cô Tiên được xem là một trong những dãy núi đẹp nhất ở phía Bắc Nha Trang, nhiều điểm cao từ 200 - 300 m, gồm các sườn dốc nhìn thẳng ra biển. Địa hình núi - biển đan xen tạo nên không gian cảnh quan đặc hữu, rất phù hợp cho mô hình du lịch trải nghiệm, leo núi và ngắm cảnh.

Không chỉ có giá trị cảnh quan, nơi đây còn gắn với đời sống văn hóa của cư dân địa phương. Người dân vùng An Hải, Vĩnh Hòa lâu nay vẫn xem núi Cô Tiên là "điểm tựa" tinh thần, nơi gắn với truyền thuyết dân gian và các sinh hoạt tâm linh.

Do chưa có quy hoạch phân khu chính thức, nhiều năm qua, khu vực núi Cô Tiên rơi vào cảnh "mạnh ai nấy làm". Người dân tự cơi nới nhà ở, công trình tạm mọc lên ở những vị trí hiểm trở; hệ thống thoát nước thiếu đồng bộ khiến nguy cơ sạt trượt cao mỗi mùa mưa.

Một cán bộ địa chính phường Bắc Nha Trang cho biết: "Việc thiếu quy hoạch chi tiết khiến chính quyền rất khó xử lý các trường hợp xây dựng không phép. Người dân thì không có cơ sở pháp lý để xin dự án, còn doanh nghiệp muốn đầu tư đều vướng thủ tục".

Không chỉ gặp vấn đề về quản lý đô thị, khu vực này cũng đối mặt với nhiều rủi ro trong hoạt động du lịch tự phát. Hạ tầng phục vụ du lịch hầu như không có, không biển chỉ dẫn, không nhà vệ sinh công cộng, không điểm dừng chân an toàn. Nhiều trường hợp khi leo núi đã bị lạc, cơ quan chức năng phải giải cứu.

Theo ông Cung Quỳnh Anh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, toàn bộ hoạt động leo núi, trekking ở khu vực núi Cô Tiên hiện đều tự phát. Không có tour tuyến được cấp phép, không có doanh nghiệp chịu trách nhiệm tổ chức. Điều này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho du khách.

Còn ông Phạm Minh Nhựt, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Nha Trang - Khánh Hòa, cho rằng nên tạm dừng hoạt động leo núi tự phát ở đây cho đến khi có sản phẩm du lịch bài bản, đúng pháp luật. "Không thể để xảy ra những sự cố đáng tiếc như trường hợp thanh niên tử vong khi leo núi Hoàng Ngưu Sơn trước đây" - ông Nhựt nói.

Bên cạnh đó, tình trạng phân mảnh quản lý cũng là một vướng mắc. Một phần diện tích núi Cô Tiên từng nằm trong phạm vi của các đồ án cũ nhưng chưa đồng bộ với đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Nha Trang đến năm 2040. Việc thiếu đồng nhất giữa các quy hoạch khiến thủ tục đầu tư bị đình trệ và gây khó khăn cho cả chính quyền lẫn người dân.

Trục du lịch sinh thái - giải trí quy mô lớn

Quy hoạch lần này đặt mục tiêu kiểm soát mật độ xây dựng, đặc biệt tại các khu vực đồi núi, với yêu cầu mật độ gộp tối đa chỉ 10%, công trình phải bố trí phân tán theo cụm nhỏ, không phá vỡ địa hình và thảm thực vật tự nhiên. Việc san gạt, cắt chân núi - vốn gây lo ngại về sạt trượt - sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt.

Khu vực hiện có quy mô dân số 1.667 người. Đồ án chia 2 mốc: ngắn hạn đến năm 2030 và dài hạn đến năm 2040. Trong đó, giai đoạn 2030 ưu tiên "lập lại trật tự" như hạ tầng khung, quản lý xây dựng, chỉnh trang đô thị. Giai đoạn 2040 là giai đoạn "định hình sản phẩm". Núi Cô Tiên sẽ trở thành trung tâm dịch vụ - du lịch sinh thái núi của khu vực phía Bắc Nha Trang, với các nhóm chức năng gồm: Công viên chuyên đề, công viên trải nghiệm, các tuyến trekking leo núi - ngắm biển; các điểm ngắm cảnh công cộng bố trí tại vị trí có tầm nhìn đẹp. Các khu nghỉ dưỡng sinh thái, dịch vụ du lịch ở quy mô nhỏ, thân thiện môi trường. Không gian công cộng mở gắn với rừng tự nhiên và cảnh quan biển.

Quy hoạch cũng tính đến việc khớp nối giao thông giữa Quốc lộ 1, đường Phạm Văn Đồng và các tuyến đường dự kiến mở mới, tạo mạng lưới tiếp cận thuận tiện hơn cho cư dân và du khách. Quy hoạch nhắm đến mục tiêu kép vừa phát triển kinh tế du lịch nhưng đồng thời giữ gìn tài nguyên tự nhiên và đời sống dân cư hiện hữu. Người dân sống tại các điểm dân cư cũ sẽ được xem xét phương án hạ tầng, an sinh và ổn định sinh kế trong quá trình triển khai các dự án.

Về phía chính quyền, UBND phường Bắc Nha Trang xác định quy hoạch không chỉ nhằm phát triển du lịch mà còn giúp nâng chất lượng sống của người dân. Khi hạ tầng tốt hơn, quản lý trật tự xây dựng chặt hơn, cuộc sống của cư dân cũng ổn định hơn.