Lời hiệu triệu của thời đại

Tự chủ chiến lược và đổi mới tư duy hành động là chìa khóa để hiện thực hóa khát vọng đưa đất nước tiến nhanh, tiến vững

Phóng viên: Ông đánh giá như thế nào về chủ đề của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng?

- Ông TẠ VĂN HẠ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội: Chủ đề Đại hội XIV của Đảng là: "Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên CNXH".

Chủ đề này có sự kế thừa và phát triển ở tầm cao mới so với chủ đề Đại hội XIII; đồng thời thể hiện rất rõ tư duy chiến lược, tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển mạnh mẽ của dân tộc ta trong giai đoạn mới.

Nếu Đại hội XIII nhấn mạnh yêu cầu "tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc", đặt nền móng cho ổn định và phục hồi sau những biến động lớn thì chủ đề Đại hội XIV đã có bước chuyển quan trọng, thể hiện rõ sự nâng tầm về tư duy phát triển, về tâm thế và vị thế quốc gia.

Đáng chú ý, chủ đề Đại hội XIV nhấn mạnh con người là trung tâm, mục tiêu và động lực của phát triển, với đích đến được xác định rất rõ: "Vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc". Điều này cho thấy sự nhất quán trong tư tưởng của Đảng ta, đó là gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Tôi tin tưởng đây sẽ là lời hiệu triệu mạnh mẽ đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân để cùng chung sức, đồng lòng hoàn thành thắng lợi các mục tiêu đề ra cho năm 2030 và xa hơn nữa.

Theo ông, nội dung "tự chủ chiến lược" trong dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XIV có ý nghĩa như thế nào về lý luận và thực tiễn?

- Nội dung này phản ánh nhận thức rất rõ ràng của Đảng ta về bối cảnh thế giới hiện nay - đầy biến động, cạnh tranh chiến lược gay gắt và nhiều yếu tố khó lường. Đồng thời, khẳng định bản lĩnh của Việt Nam: Phát triển nhanh nhưng bền vững, hội nhập sâu rộng nhưng giữ vững độc lập, tự chủ, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết. Việc đưa nội dung "tự chủ chiến lược" vào dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XIV có ý nghĩa rất sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn, phản ánh một bước phát triển mới, rất quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng ta.

Về phương diện lý luận, "tự chủ chiến lược" là sự phát triển ở tầm cao hơn của tư duy độc lập, tự chủ - nguyên tắc xuyên suốt của cách mạng Việt Nam. Khái niệm độc lập, tự chủ được mở rộng, tiếp cận một cách toàn diện, bao trùm cả kinh tế, khoa học - công nghệ, thể chế, nguồn nhân lực và năng lực quản trị quốc gia. Đây là bước bổ sung rất quan trọng, thể hiện tư duy phát triển chủ động, không lệ thuộc, không bị động trước các cú sốc bên ngoài.

Về thực tiễn, khái niệm "tự chủ chiến lược" xuất phát từ chính những biến động sâu sắc của thế giới, bao gồm cạnh tranh giữa các nước lớn, đứt gãy chuỗi cung ứng, chuyển dịch công nghệ, biến đổi khí hậu, các thách thức an ninh phi truyền thống... Trong bối cảnh đó, chỉ có nội lực mạnh, năng lực tự chủ cao và bản lĩnh chính trị vững vàng mới giúp đất nước đứng vững, ứng phó linh hoạt và tận dụng được các cơ hội phát triển.

Quan trọng hơn, "tự chủ chiến lược" phản ánh bước chuyển từ tư duy phòng thủ sang tư duy kiến tạo và dẫn dắt phát triển. Không phải là khép mình mà là tự chủ để hội nhập sâu hơn, tự tin hơn; không phải là tách rời thế giới mà là tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu với vị thế tốt nhất, hài hòa lợi ích giữa các bên.

Việc lần đầu tiên dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XIV được tích hợp chương trình hành động thể hiện điều gì, thưa ông?

- Việc lần đầu tiên tích hợp Chương trình hành động ngay trong dự thảo Báo cáo Chính trị là một đổi mới rất quan trọng, thể hiện tư duy lãnh đạo thực chất, quyết liệt và hướng mạnh vào hành động của Đảng ta trong giai đoạn mới.

Cách làm này giúp khắc phục được "độ trễ" giữa nghị quyết và thực tiễn, giữa mục tiêu chiến lược và chương trình hành động cụ thể. Khi Chương trình hành động được đặt ngay trong văn kiện đại hội, các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp lớn được chuẩn bị sẵn lộ trình thực hiện, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động của Trung ương và địa phương. Văn kiện đại hội, nhờ đó, thực sự trở thành "kim chỉ nam hành động", không chỉ là tuyên ngôn chính trị.

Cách làm mới này đặt ra những yêu cầu rất cao đối với toàn hệ thống chính trị. Trước hết là yêu cầu về chất lượng hoạch định chính sách, với đòi hỏi các nhiệm vụ và giải pháp phải có tính khả thi, có thứ tự ưu tiên, gắn với nguồn lực và điều kiện thực hiện cụ thể. Bên cạnh đó cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm và kỷ luật thực thi, bởi khi Chương trình hành động được xác định rõ trong văn kiện sẽ không còn "khoảng trống" cho việc chậm trễ, né tránh hay triển khai hình thức.

Có thể nói việc tích hợp chương trình hành động vào văn kiện phản ánh một bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng - tư duy hành động, kiến tạo phát triển, nói đi đôi với làm.

Kỳ vọng của ông đối với Đại hội XIV của Đảng?

- Đại hội XIV diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, khi đất nước đã đi qua gần 40 năm Đổi mới, đang đứng trước cả thời cơ lớn lẫn thách thức chưa từng có.

Không chỉ cá nhân tôi mà toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân đều chung kỳ vọng Đại hội XIV định hình được một tầm nhìn phát triển đủ dài, đủ sâu, đủ lớn; khơi dậy mạnh mẽ khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc; xác lập rõ các trụ cột chiến lược để Việt Nam vững vàng tiến bước đến năm 2030 và xa hơn.

Đại hội XIV cần đưa ra những quyết sách đột phá, thực chất, tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế, nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Cán bộ, đảng viên và nhân dân cũng mong đợi Đại hội XIV sẽ củng cố vững chắc niềm tin, tạo sự thống nhất cao về ý chí và hành động trong toàn xã hội; lựa chọn được đội ngũ cán bộ lãnh đạo thực sự tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phụng sự Tổ quốc, nhân dân.