Ly kỳ vụ trộm ấn vàng nặng 4,9 kg vàng của Hoàng hậu Nam Phương

(NLĐO)- Vụ trộm ấn vàng nặng tới 4,9 kg vàng của Hoàng hậu Nam Phương cùng chiếc âu vàng nhà Nguyễn xảy ra ngay trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

Vụ trộm ấn vàng này được đánh giá có thể xếp ngang hàng với những vụ trộm tầm cỡ từng xảy ra ở nhiều quốc gia trong các châu lục.

Ấn vàng "không cánh mà bay" ngay trong bảo tàng

Sáng thứ ba, ngày 4-7-1961, các nhân viên của Viện Bảo tàng lịch sử (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) bàng hoàng khi phát hiện đã mất một ấn vàng có đôi rồng chạm nổi ở tay cầm và hàng chữ "Hoàng hậu Chi Bửu", là ấn của Nam Phương Hoàng hậu, nặng 4,9 kg và một âu đựng trầu thuốc bằng vàng nặng 0,5 kg đang trưng bày tại Phòng nhà Nguyễn. Vụ mất báu vật này có thể coi là sự việc động trời thời điểm đó, gây xôn xao dư luận.

Bộ trưởng Bộ Công an lúc bấy giờ là Trần Quốc Hoàn đã chỉ thị cho các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và Giám đốc Sở Công an Hà Nội phải phối hợp chặt chẽ, sử dụng mọi biện pháp, mọi phương tiện để điều tra, nhanh chóng bắt thủ phạm, thu hồi báu vật. Trong khi đó, một số người ở Viện Bảo tàng lịch sử, cho rằng đây là vụ trộm nội bộ, có thể do người trong Viện Bảo tàng gây ra. Lãnh đạo Viện đã tổ chức cuộc họp khẩn cấp, kêu gọi ai đã trót lấy thì phải trả lại. Tuy nhiên không có ai nhận là đã lấy.

Tổ khám nghiệm gồm các chuyên gia đầu ngành đã được huy động tham gia công tác khám nghiệm hiện trường, nhưng chỉ thu được 2 mẩu đồng nhỏ trong ổ khóa cửa tủ trưng bày hiện vật, còn các dấu vết khác hầu như đều bị xóa. Các chuyên gia khám nghiệm hiện trường nhận thấy tất cả các cửa ra vào Bảo tàng đều chắc chắn, kiên cố và không tìm ra dấu vết cạy phá của kẻ gian.

Vụ án bế tắc

Công tác điều tra được tiến hành ráo riết trên diện rộng. Các đối tượng có tiền án, tiền sự, các đối tượng cờ bạc, buôn lậu vàng bạc trên toàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận đều được lên danh sách để rà soát, sàng lọc.

Tất cả cán bộ nhân viên đã từng làm việc ở bảo tàng, nay nghỉ việc hoặc chuyển ngành và các cán bộ đang làm việc cũng được xem xét, nhưng vẫn không phát hiện được đối tượng nghi vấn. Tuy nhiên, khi bị nhiều lần gọi hỏi, ông Vũ Lai, lúc đó 59 tuổi, Trưởng phòng Bảo quản, sưu tầm và phục chế, đã khai nhận là tự mình gây ra vụ trộm ấn vàng và âu vàng.

Theo lời khai của ông Vũ Lai, do sắp nghỉ hưu, lại nhân dịp bảo thàng trưng bày một số đồ vàng tại Phòng nhà Nguyễn nên ông có ý định sẽ lấy một vài thứ để dành cho sau này. Ý định này có từ đầu năm, nhưng đến trung tuần tháng 4 ông Lai mới thực hiện vào một ngày mưa. Ông dùng áo mưa bọc báu vật chở bằng xe đạp ra bờ sông lấy que gỗ đào lỗ chôn xuống rồi đánh giấu. khoảng nửa tháng sau, sang tháng 5, ông ra đào thì đã bị mất. 

Để có chứng cứ, ông Vũ Lai còn bảo vợ là bà Nguyễn Thị Tỵ đem nộp cho cơ quan một áo bạt mưa kiểu bộ đội mà ông khai là đã dùng để gói vàng mang ra bờ sông... Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận lời khai của ông Vũ Lai, Cơ quan điều tra xác minh không có cơ sở. Thực tế vì quá lo lắng về vụ trộm, lại bị gọi hỏi nhiều, ông Vũ Lai đã tự nghĩ ra lời khai.

Sau nửa năm điều tra tốn nhiều công sức, vụ án vẫn bế tắc.

Hé lộ manh mối từ vụ trộm thứ hai

Đúng lúc ấy, một vụ trộm khác lại tiếp tục xảy ra tại bảo tàng.

3 giờ sáng 5-1-1962, kẻ gian lại lọt vào Viện Bảo tàng lịch sử lấy đi tiếp một số hiện vật quý của triều đình nhà Nguyễn gồm 1 ấn bạc mạ vàng có khắc hàng chữ "Cao đức Thái Hoàng Thái hậu" và 2 quyển kim sách cũng bằng bạc mạ vàng, một quyển khắc chữ "Bảo Long" và 1 quyển khắc chữ "Khải Định thập niên".

Ngay sau khi nhận được tin trên, các chiến sĩ Cảnh sát Hình sự Công an Hà Nội và lực lượng điều tra của Bộ Công an đã cấp tốc triển khai lực lượng để bảo vệ nghiêm ngặt hiện trường. Cơ quan điều tra nhận định, thủ phạm vụ án là những tên tội phạm chuyên nghiệp, thành thạo đường đi lối lại cũng như quy luật hoạt động của cán bộ, nhân viên cũng như những cơ sở trong hệ thống bảo vệ bảo tàng.

Trong một căn phòng ngay phía sau mô hình tháp Bình Sơn của Bảo tàng, cán bộ khám nghiệm thấy có một bãi phân, bốn mảnh giấy dính phân và một số hạt ô mai. Trên tấm kính của tủ trưng bày hiện vật, cán bộ kỹ thuật thu được 3 dấu vân tay thuộc bàn tay trái, nghi của thủ phạm để lại.

Khi ghép 4 mảnh giấy dính phân lại, trinh sát thấy đó là một bức thư của một người có tên là Đỗ Mộng Dần, gửi cho một người có tên là Sửu. Trong thư có hỏi thăm các cháu Trung, Thanh, Phong và nhắc đến một số người có tên là Ất, Giáp, Mão. Vậy những người có tên trong bức thư này có liên quan gì đến vụ án không, bây giờ họ ở đâu?

Các thành viên của Ban lãnh đạo chuyên án đã phân tích rất kỹ về 4 mảnh giấy thu được ở hiện trường. Liệu nó có phải do thủ phạm của vụ trộm bỏ lại hay do một người khách tham quan trong lúc bí bách đã lẻn vào đây phóng uế rồi vứt lại?

Nhưng căn cứ diễn biến hoạt động của Bảo tàng thì có nhiều khả năng là 4 mảnh giấy này do thủ phạm để lại. Nguồn gốc của nó có thể là từ các bà buôn đồng nát, cũng có thể là từ đống giấy lộn trong nhà của người có tên là Sửu...

Ban chuyên án đã quyết định cho mở rộng vụ án đến nhiều địa phương và đơn vị cơ quan, hàng chục công trường xây dựng để truy tìm những người có tên là Đỗ Mộng Dần, có anh hay con là Ất, Mão, Giáp.

Kỳ tới: Báu vật quốc gia bị nung chảy bán lấy tiền tiêu xài