Mơ hồ bao trùm eo biển Hormuz
Iran hôm 18-4 tái áp đặt các hạn chế đối với eo biển Hormuz, đảo ngược quyết định mở lại tuyến hàng hải chiến lược này một ngày trước đó.
Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran cho biết eo biển Hormuz đã trở lại trạng thái được quản lý và kiểm soát nghiêm ngặt bởi lực lượng vũ trang nước này. Tehran cảnh báo sẽ tiếp tục biện pháp này chừng nào lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ áp đặt vẫn còn hiệu lực.
Động thái trên diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định ngay cả khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, lệnh phong tỏa của Washington "vẫn sẽ được duy trì đầy đủ" cho đến khi Tehran đạt được thỏa thuận với Mỹ, trong đó có nội dung liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.
Diễn biến mới tại Hormuz có nguy cơ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng đang tác động tới kinh tế toàn cầu. Quyền kiểm soát eo biển này từ lâu được xem là một trong những "đòn bẩy chiến lược" của Iran. Điều này thúc đẩy Mỹ triển khai lực lượng phong tỏa các cảng của Iran nhằm gây sức ép buộc Tehran chấp nhận lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian.
Eo biển Hormuz nhìn từ đảo Qeshm của Iran hôm 13-4. Ảnh: AP
Vài giờ trước khi Iran đổi ý về eo biển Hormuz, theo đài Al Jazeera, một số tàu bắt đầu di chuyển qua khu vực này, mang cờ của các quốc gia như Angola, Panama... Trước đó một ngày, theo đài CNBC, một số tàu chở dầu và tàu hàng đã cố gắng rời eo biển Hormuz theo tuyến do Iran chỉ định quanh đảo Larak nhưng bất ngờ quay đầu. "Rõ ràng họ chưa được cấp phép để đi qua" - ông Matt Smith, chuyên gia tại Công ty Phân tích dữ liệu Kpler (Bỉ), giải thích với đài CNBC trong bối cảnh sự mơ hồ sâu sắc vẫn bao trùm ngành vận tải biển thương mại.
Hãng tin Tasnim dẫn một nguồn tin thân cận với Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết tàu thương mại phải đi theo tuyến đường do Tehran chỉ định và phối hợp với quân đội nước này. Những tàu hoặc hàng hóa có liên hệ với các quốc gia bị coi là thù địch sẽ không được phép đi qua. Hiệp hội vận tải biển lớn nhất thế giới BIMCO hôm 17-4 khuyến cáo các tàu tránh đi qua eo biển Hormuz do mối đe dọa thủy lôi vẫn hiện hữu.