Nghĩa trang quá tải, đài hỏa táng bế tắc

Dù nhu cầu thực tế rất bức thiết nhưng nhiều dự án đài hỏa táng tại Nghệ An mỗi khi triển khai lại rơi vào bế tắc

Nhiều nghĩa trang ở Nghệ An vừa quá tải vừa nằm cạnh khu dân cư, trong khi mỗi lần có tang sự, gia đình phải lặn lội hàng trăm cây số sang tỉnh khác hỏa thiêu, gây khó khăn, tốn kém.

Dù nhu cầu thực tế rất bức thiết nhưng nhiều dự án đài hỏa táng tại Nghệ An mỗi khi triển khai lại rơi vào bế tắc vì không tìm được tiếng nói chung.

Theo ghi nhận của phóng viên, nhiều phường, xã trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang tồn tại thực trạng các nghĩa trang nằm sát khu dân cư, bệnh viện, tuyến đường giao thông huyết mạch...

Chẳng hạn, tại phường Vinh Hưng, ngay trước Bệnh viện Ung bướu Nghệ An và gần Bến xe Bắc Vinh là một khu nghĩa trang với hàng ngàn ngôi mộ, vừa gây mất mỹ quan đô thị vừa có nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

Cũng tại phường Vinh Hưng, bên cạnh Bệnh viện Y học cổ truyền Nguyên Phúc là một nghĩa trang với hàng chục ngàn ngôi mộ lớn nhỏ, trong đó có rất nhiều ngôi mộ mới chôn cất. Anh Trần Văn Thắng, trú phường Vinh Hưng, cho biết: "Ngày nào tôi cũng đi làm ngang qua nghĩa trang này, nhìn hàng loạt ngôi mộ mới sát lề đường mà rùng mình".

Thực trạng người dân phải sống cạnh nghĩa trang không chỉ tồn tại ở phường Vinh Hưng mà còn phổ biến tại nhiều địa phương khác của tỉnh Nghệ An, như phường Thành Vinh, phường Vinh Lộc, phường Vinh Phú… Ngoài việc thiếu chỗ chôn cất, do không có nơi hỏa táng, mỗi khi có người mất, người thân phải đi từ 100 - 200 km sang tỉnh Thanh Hóa hay Hà Tĩnh để hỏa thiêu.

Bà Trần Thị Hoài, trú phường Thành Vinh, bức xúc: "Tỉnh Nghệ An rộng lớn, dân số gần 3,5 triệu người mà bao nhiêu năm nay vẫn không xây được lò hỏa táng nào. Giờ mỗi lần có người mất, người thân phải tốn kém nhiều khoản chi phí để mang thi thể sang tỉnh khác thiêu xong mới đưa về chôn cất".

Mới đây, UBND xã Hải Lộc, tỉnh Nghệ An đã có văn bản gửi Ban Thường vụ Đảng ủy xã về việc phối hợp cho ý kiến đối với đề xuất xây dựng Đài Hóa thân hoàn vũ Nghệ An của Công ty TNHH Phúc Lạc Viên. UBND xã Hải Lộc nêu rõ quan điểm không đồng ý với đề xuất xây dựng cơ sở hỏa táng trên địa bàn vào thời điểm hiện nay.

Ngoài ra, địa phương này còn kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét lựa chọn vị trí khác phù hợp hơn, bảo đảm khoảng cách an toàn với khu dân cư, cũng như tiến hành đánh giá tổng thể sức chịu tải môi trường trước khi triển khai các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm cao.

Trước nhu cầu bức thiết của người dân về nơi hỏa táng, an táng, từ năm 2008, UBND tỉnh Nghệ An đã phê duyệt quy hoạch xây dựng Đài hỏa táng và Nghĩa trang vĩnh hằng tại xã Hưng Tây, huyện Hưng Nguyên. Năm 2017, dự án lò hỏa táng và công viên sinh thái tại xã Hưng Tây được phê duyệt với tổng diện tích gần 80 ha, mức đầu tư lên tới 500 tỉ đồng.

Tuy nhiên, dự án này gặp sự phản đối gay gắt từ người dân, dẫn đến tình trạng đình trệ, phải tổ chức đối thoại và vận động nhưng không đạt kết quả. Tháng 8-2024, UBND tỉnh Nghệ An đã chính thức hủy bỏ dự án này.

Tiếp đó, một dự án lò hỏa táng kết hợp nghĩa trang quy mô 60 ha ở Nghệ An được dự kiến xây dựng tại xã Diễn Lợi, huyện Diễn Châu cũ. Dự án được quy hoạch lắp đặt lò hỏa táng có công nghệ đạt tiêu chuẩn bảo vệ môi trường của Việt Nam và châu Âu.

Dự án này dự kiến được xây dựng và hoàn thành sau 12 tháng kể từ ngày giao đất, cho thuê đất (từ tháng 5-2025). Tuy nhiên, trong quá trình lấy ý kiến cộng đồng dân cư, người dân không đồng ý việc xây dựng lò hỏa táng ở xã Diễn Lợi vì lo ô nhiễm trong tương lai. Vì thế, ngày 21-4-2025, UBND tỉnh Nghệ An đã có công văn thông báo tạm dừng nghiên cứu quy hoạch xây dựng cơ sở hỏa táng này.