Nhật Bản thúc đẩy xuất khẩu vũ khí

Nhật Bản từ lâu đã cấm hầu hết hoạt động xuất khẩu vũ khí theo Hiến pháp hòa bình thời hậu Thế chiến II

Chính phủ Nhật Bản ngày 21-4 sửa đổi các hạn chế đối với việc xuất khẩu trang thiết bị quốc phòng nhằm cho phép bán vũ khí ra nước ngoài trong bối cảnh Tokyo tìm cách tăng cường hợp tác an ninh với các quốc gia đối tác. 

Bước đi trên đã gỡ bỏ rào cản cuối cùng đối với nhiều thương vụ mua bán vũ khí, trong đó có tàu chiến, máy bay không người lái chiến đấu… Theo Kyodo, động thái trên cũng diễn ra giữa lúc chính quyền Thủ tướng Takaichi Sanae đang hướng tới tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng. "Không quốc gia nào hiện nay có thể tự mình bảo đảm hòa bình và an ninh, khiến việc có các đối tác hỗ trợ lẫn nhau trong các lĩnh vực, bao gồm trang thiết bị quốc phòng, là điều cần thiết" - bà Takaichi viết trên mạng xã hội sau khi các thay đổi được công bố.

Nhật Bản từ lâu đã cấm hầu hết hoạt động xuất khẩu vũ khí theo Hiến pháp hòa bình thời hậu Thế chiến II. Gần đây, nước này có những thay đổi do căng thẳng toàn cầu và khu vực gia tăng nhưng việc xuất khẩu bị giới hạn trong 5 lĩnh vực: Cứu hộ, vận chuyển, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi. Với những thay đổi mới nói trên, trang thiết bị quốc phòng sẽ được chia thành 2 nhóm "vũ khí" và "phi vũ khí", dựa trên việc chúng có khả năng gây sát thương hoặc tàn phá lớn hay không.

Việc xuất khẩu các hạng mục "phi vũ khí" như hệ thống radar cảnh báo và kiểm soát không bị hạn chế. Trong khi đó, các loại vũ khí như tàu khu trục và tên lửa chỉ được phép xuất khẩu sang những quốc gia đã ký kết thỏa thuận với Nhật Bản về bảo vệ thông tin mật liên quan đến trang thiết bị và công nghệ quốc phòng. Nhật Bản hiện có các thỏa thuận như vậy với 17 quốc gia, trong đó có Mỹ và Anh. Các quy định sửa đổi vẫn cấm xuất khẩu vũ khí sang các quốc gia đang xảy ra xung đột, song vẫn cho phép ngoại lệ "trong những trường hợp đặc biệt", có cân nhắc tới nhu cầu an ninh của Nhật Bản và các hoạt động quân sự của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Hội đồng An ninh quốc gia (NSC) sẽ xem xét và quyết định việc có phê duyệt xuất khẩu vũ khí hay không. Quốc hội sẽ được thông báo về các thương vụ này sau khi được chính phủ chấp thuận.