Nhiều giải pháp bình ổn giá xăng dầu

Giảm thuế nhập khẩu, sử dụng quỹ bình ổn, tăng cường sản xuất xăng sinh học… là các giải pháp tối ưu để bảo đảm nguồn cung ứng xăng dầu trong nước

Tại cuộc họp ngày 10-3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân thông tin Việt Nam có nhiều nguồn nhập khẩu xăng dầu, như: Đông Nam Á, Mỹ, Trung Đông… Hiện, một số lô hàng từ Trung Đông bị chậm trễ do tình hình chiến sự ở khu vực này song nguồn cung trên thị trường thế giới không thiếu, vấn đề chủ yếu là mức giá.

Chưa sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia

Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết dự trữ lưu thông của các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm 20 ngày cung ứng theo quy định. Vì vậy, cho đến hiện nay, Việt Nam chưa phải dùng đến nguồn xăng dầu dự trữ quốc gia, vốn chỉ sử dụng trong trường hợp thiếu hụt nguồn nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước sụt giảm nghiêm trọng. Một số chuỗi cung ứng xăng dầu bị quá tải do người dân đổ xô mua xăng dầu do tâm lý, song trong thời gian tới thị trường sẽ quay trở lại bình thường.

Trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) kiến nghị Chính phủ xem xét dừng xuất khẩu dầu thô để ưu tiên phục vụ nhu cầu chế biến trong nước. Tập đoàn đã làm việc với các đối tác quốc tế để bổ sung nguồn dầu thô, hỗ trợ Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn ký thêm các hợp đồng mua dầu mới nhằm duy trì sản xuất.

Tại buổi họp với Sở Công Thương TP HCM vào sáng 10-3, ông Nguyễn Tiến Đạt, Chi cục phó Chi cục QLTT TP HCM, cho biết các đơn vị cung cấp xăng dầu, gas cơ bản đáp ứng về nguồn, số lượng, chủng loại cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, có những lúc xảy ra tình trạng một chủng loại hoặc bị gián đoạn do chưa nhập hàng về kịp.

Ông Trịnh Quốc Việt, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Petrolimex Sài Gòn, khẳng định vẫn bảo đảm nguồn cấp cho thị trường. Giá xăng dầu tăng nên số lượng người mua "dồn" về Petrolimex rất cao, tăng 131% so với cùng kỳ năm ngoái, riêng khu vực TP HCM tăng 165% (khu vực ngoại thành tăng 206%). Công ty bảo đảm đáp ứng các yêu cầu của khách hàng. Hiện nay, nguồn cung trực tiếp từ hệ thống cửa hàng của công ty và các thương nhân nhượng quyền vẫn được duy trì đầy đủ.

Về tiến độ cung ứng trong tháng 3, Công ty TNHH MTV Dầu khí TP HCM (Saigon Petro) đã thực hiện được khoảng 30% kế hoạch. Việc duy trì tiến độ này nhằm mục tiêu bảo đảm nguồn cung luôn đầy đủ và ổn định trong mọi tình huống. Để chuẩn bị cho giai đoạn sắp tới, công ty đã lên phương án dự trữ nguồn hàng tồn kho và ký kết các hợp đồng xăng dầu cụ thể.

Ông Trần Anh Dũng, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Kinh doanh Khí Miền Nam, cũng xác nhận là bảo đảm cung ứng, đến ngày 20-3 vẫn bảo đảm đủ nguồn hàng cung cấp. Sang tháng 4 sẽ có khó khăn do các nhà cung cấp thế giới chưa xác định được nguồn hàng.

Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP HCM, cho biết Chính phủ và Bộ Công Thương đang tìm kiếm nhiều nguồn cung để bổ sung các nguồn hiện hữu hiện nay. Các thương nhân cung cấp cũng có cam kết bảo đảm nguồn cung. Doanh nghiệp và người tiêu dùng nên sử dụng lượng xăng dầu vừa đủ, tránh tình trạng tích trữ.

Nhiều giải pháp bình ổn giá xăng dầu - Ảnh 1.

Bảo đảm nguồn cung ứng xăng dầu cho nhu cầu của người dân Ảnh: Lê Thúy

Hỗ trợ sản xuất xăng sinh học

Trao đổi với Báo Người Lao Động, TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), lưu ý trong bối cảnh hiện nay, sử dụng xăng sinh học là giải pháp giảm áp lực sử dụng xăng khoáng khi nguồn cung trên toàn cầu đang gặp nhiều thách thức. Vì vậy, Bộ Công Thương khuyến khích các doanh nghiệp khi đủ điều kiện có thể triển khai sớm lộ trình xăng sinh học, không cần chờ tới ngày 1-6-2026.

Về nguồn cung, TS Đào Duy Anh dẫn số liệu từ Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết Việt Nam hiện có 6 nhà máy ethanol được xây dựng trong giai đoạn 2012-2014. Tuy nhiên, do đầu ra hạn chế trong thời gian trước nên nhiều nhà máy phải tạm dừng hoạt động. Đến nay, 3 nhà máy đã hoạt động trở lại, trong đó có 2 nhà máy duy trì sản xuất ổn định nhiều năm qua và Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất vừa được phục hồi, dự kiến vận hành với công suất 100% vào cuối tháng 3-2026.

Nguồn ethanol nhập khẩu có thể đến trực tiếp từ các nhà sản xuất lớn tại Mỹ và Brazil - hai quốc gia chiếm khoảng 60% nguồn cung ethanol trên thị trường thế giới. Ngoài ra còn có nguồn từ các đại lý tại Singapore và Thái Lan nên nguồn cung được đánh giá khá dồi dào. Trong thời gian tới, khi lộ trình xăng sinh học được thúc đẩy, 3 nhà máy ethanol còn lại có thể được phục hồi và đưa vào hoạt động. Nếu cả 6 nhà máy cùng vận hành, tổng công suất có thể đạt khoảng 500.000 m³ ethanol mỗi năm, đáp ứng khoảng 40%–50% nhu cầu ethanol phục vụ phối trộn xăng sinh học trong nước.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu Sinh học Việt Nam, lý giải việc sử dụng xăng sinh học sẽ giúp Việt Nam tự chủ một phần đáng kể nguồn cung xăng dầu nội địa, nhiều quốc gia như Brazil, Ấn Độ hay Thái Lan đã đạt tự chủ năng lượng khá tốt nhờ chủ trương này. Giá ethanol đang có những thuận lợi hơn so với xăng khoáng. Nguồn cung ethanol từ Mỹ không bị ảnh hưởng bởi các tuyến vận tải đang khủng hoảng tại khu vực Trung Đông.

Theo ông Lê Trung Hưng, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương về lộ trình chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học E10, PVOIL đã khẩn trương đầu tư, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng để sẵn sàng triển khai trên toàn hệ thống. Ngay sau khi có chỉ đạo từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đã xây dựng và triển khai kế hoạch nâng cấp hệ thống pha chế xăng E10 trên nền tảng các cơ sở pha chế xăng E5 hiện có. Công tác đầu tư, hoán cải bồn bể, thiết bị và hệ thống điều khiển tự động đang được thực hiện đồng loạt tại các kho xăng dầu trên cả nước, sẵn sàng pha chế và cung ứng xăng E10 trên toàn hệ thống.

Còn tại Công ty TNHH MTV Petrolimex Sài Gòn, các cửa hàng của Petrolimex đều có bán xăng E10 từ tháng 8-2025. Nếu có yêu cầu chuyển sang bán xăng E10, quá trình sẽ được thực hiện thuận lợi. Dù vậy, phải cần có thêm thời gian để chuẩn bị như chờ bán hết xăng khoáng trong bồn, kế đến phải súc rửa bồn, kiểm tra các hệ thống bồn chứa, hệ thống bơm, ống dẫn trước khi đưa toàn bộ xăng sinh học vào vận hành. 

Đồng thuận chủ trương điều hành, không hoang mang

Ngày 9-3 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 72/2026 giảm thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) về 0% đối với mặt hàng xăng dầu, có hiệu lực từ ngày 9-3 đến hết 30-4. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông vẫn tiếp diễn, Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá, trong đó có sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Bộ cũng đang tích cực phối hợp với các bộ - ngành, báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và các biện pháp hữu hiệu khác nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.

Trong bối cảnh biến động địa chính trị quốc tế, hoạt động nhập khẩu dầu thô và xăng dầu thành phẩm có thể gặp nhiều khó khăn do giá tăng cao, chi phí vận chuyển và bảo hiểm gia tăng, đồng thời một số quốc gia xuất khẩu có xu hướng hạn chế cung ứng, Bộ Công Thương mong người dân và doanh nghiệp cần đồng thuận với chủ trương điều hành, không hoang mang, không mua tích trữ gây mất cân đối cung cầu cục bộ. Người dân hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết; ưu tiên đi chung xe, sử dụng phương tiện công cộng hoặc xe đạp cho quãng đường ngắn, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp khuyến khích làm việc từ xa khi có thể để giảm nhu cầu đi lại, vận chuyển.

Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân đầu mối phải bảo đảm thực hiện kế hoạch nhập khẩu xăng dầu và mua hàng từ các nhà máy sản xuất trong nước trong tháng 3-2026 theo kế hoạch đã đăng ký, đồng thời khẩn trương xây dựng kế hoạch nhập khẩu xăng dầu cho tháng 4-2026. Các nhà máy lọc dầu như Dung Quất và Nghi Sơn phải duy trì vận hành ổn định, trong trường hợp các nhà máy phải tạm dừng vận hành do bảo trì, bảo dưỡng hoặc sự cố kỹ thuật dẫn đến ảnh hưởng sản lượng xăng dầu, doanh nghiệp phải báo cáo ngay Bộ Công Thương để kịp thời có biện pháp xử lý.