Những bước đi ngầm của Mỹ và Iran đằng sau bức màn giao tranh

(NLĐO) – Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đã bắt đầu thảo luận nội bộ về việc nối lại các cuộc đàm phán với Iran.

Theo các nguồn tin của trang Axios, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump là ông Jared Kushner đang tham gia vào quá trình thảo luận để đặt nền móng cho việc khởi động lại tiến trình ngoại giao này.

Sự tham gia của ông Jared Kushner cùng với ông Steve Witkoff cho thấy tầm quan trọng của nỗ lực này.

Hiện các bên trung gian từ Ai Cập, Qatar và Anh đóng vai trò chuyển giao các thông điệp qua lại giữa Mỹ và Iran.

Về phía Tehran, quốc gia này cũng đang cân nhắc nghiêm túc việc quay trở lại bàn đàm phán.

Tuy nhiên, Iran đã đưa ra những điều kiện tiên quyết rõ ràng. Các yêu cầu của họ, bao gồm: một lệnh ngừng bắn ngay lập tức, các bảo đảm mang tính ràng buộc rằng xung đột sẽ không tái diễn trong tương lai và các khoản bồi thường cho những tổn thất đã qua.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi khẳng định việc bình thường hóa tình hình tại eo biển Hormuz đòi hỏi Mỹ và Israel phải dừng tấn công và cam kết không tái diễn trong tương lai.

Một trong những điểm mấu chốt có thể giúp phá vỡ thế bế tắc nằm ở các tài sản bị phong tỏa của Iran. Một quan chức Mỹ tiết lộ với Axios rằng có không gian để thương lượng về vấn đề này.

Vị quan chức này cho biết: "Iran gọi đó là bồi thường. Có lẽ chúng tôi gọi đó là việc trả lại số tiền bị phong tỏa. Có nhiều cách khác nhau để chúng tôi có thể chau chuốt ngôn từ sao cho giải quyết được những nhu cầu chính trị mà họ cần giải quyết".

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, Tổng thống Donald Trump vẫn coi yêu cầu "bồi thường" là một điều không thể chấp nhận

Thông tin về việc đặt nền móng đàm phán xuất hiện chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social về việc xem xét "chấm dứt dần" cuộc xung đột. Tính đến ngày 21-3, cuộc xung đột đã bước sang tuần thứ tư.

Ông Donald Trump viết: "Chúng ta đang tiến rất gần đến việc đạt được các mục tiêu của mình khi xem xét việc thu hẹp các nỗ lực quân sự to lớn tại Trung Đông liên quan đến Iran".

Dù vậy, các quan chức Mỹ dự báo vẫn sẽ có thêm khoảng 2 đến 3 tuần giao tranh nữa.

Để tiến tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột, phía Mỹ mong muốn Iran thực hiện 6 cam kết:

- Không phát triển chương trình tên lửa trong 5 năm.

- Chấm dứt việc làm giàu uranium.

- Ngừng hoạt động các cơ sở hạt nhân tại Natanz, Isfahan và Fordow (những nơi đã bị Mỹ và Israel ném bom năm ngoái).

- Tuân thủ quy trình giám sát nghiêm ngặt từ bên ngoài đối với việc chế tạo và sử dụng máy ly tâm cũng như các thiết bị liên quan đến chương trình vũ khí hạt nhân.

- Ký kết các hiệp ước kiểm soát vũ khí với các nước trong khu vực, bao gồm giới hạn số lượng tên lửa không quá 1.000 quả.

- Không tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah ở Lebanon, Houthi ở Yemen hay Hamas ở Gaza.