Ông Donald Trump ra tuyên bố quan trọng về đàm phán với Iran

(NLĐO) – Tổng thống Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận hòa bình với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz đã “đạt bước tiến lớn và sẽ sớm được công bố”.

Nhà lãnh đạo Mỹ tiết lộ ông đã có các cuộc điện đàm với lãnh đạo Ả Rập Saudi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan, Bahrain cũng như với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong Phòng Bầu dục chiều tối 23-5 (giờ Mỹ). 

Nội dung các cuộc trao đổi tập trung vào việc hoàn tất các điều khoản hoà bình với Iran.

"Phần lớn nội dung thoả thuận đã được đàm phán, tùy thuộc vào việc hoàn tất giữa Mỹ, Iran và nhiều quốc gia khác"- Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 23-5 (giờ địa phương).

Chủ nhân Nhà Trắng cho biết thêm các chi tiết của thỏa thuận đang được thảo luận và "sẽ sớm được công bố", trong đó có việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với năng lượng toàn cầu.

Động thái này, nếu thành hiện thực, có thể chấm dứt cuộc xung đột đã bóp nghẹt thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời đẩy lạm phát tại Mỹ lên mức cao nhất trong nhiều năm qua.

Bộ Ngoại giao Iran cùng ngày cho biết thỏa thuận đang được bàn thảo bao gồm một bản ghi nhớ ở giai đoạn đầu, trước khi các cuộc đàm phán rộng hơn diễn ra trong vòng 30 - 60 ngày.

Tuy nhiên, vẫn còn khác biệt giữa 2 bên khi Tehran bác bỏ cách diễn giải của tổng thống Mỹ, cho rằng nó "không đầy đủ và không nhất quán với thực tế". "Theo văn bản mới nhất giữa Tehran và Washington, eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự quản lý của Iran"- hãng tin Fars nhấn mạnh.

Tổng thống Donald Trump cũng không đề cập bất kỳ thỏa thuận nào về chương trình hạt nhân cũng lượng uranium làm giàu ở cấp độ cao của Iran. Đây là vấn đề chính quyền Mỹ nhiều lần nhấn mạnh như yếu tố then chốt để chấm dứt xung đột. 

Iran muốn hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến sau khi có "thỏa thuận chấm dứt thù địch chính thức".

Kênh CNBC cho hay việc chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố thỏa thuận có thể bị trì hoãn, sau khi tiếng súng vang lên gần Nhà Trắng khiến khu vực này bị phong tỏa an ninh.

Trước đó cùng ngày, Financial Times cho biết một thỏa thuận tiềm năng có thể mở đường cho đàm phán hạt nhân, nới lỏng trừng phạt với Iran và cho phép Tehran tiếp cận trở lại các tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài.

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8-4 vẫn rất mong manh khi Mỹ và Iran tiếp tục tranh cãi quanh eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải chiến lược này khiến các nước vùng Vịnh lo ngại nguy cơ khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong nhiều năm. Trong khi đó, giá năng lượng tại Mỹ tăng, kéo theo áp lực lạm phát và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) phải nâng lãi suất.

Các nhà đàm phán Pakistan và Qatar đã gặp phía Iran liên tiếp trong các ngày 21 và 22-5, đồng thời duy trì liên lạc với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.

Trưởng đoàn đàm phán Iran tuyên bố Tehran sẽ không thỏa hiệp về "các quyền hợp pháp" của mình và thực sự họ vẫn thiếu tin tưởng Mỹ. Bộ Ngoại giao Iran mô tả 2 bên vừa "rất xa", vừa "rất gần" một thỏa thuận, đồng thời lưu ý Mỹ nhiều lần đưa ra các lập trường mâu thuẫn.