Những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

Hỏi: Xin cho hỏi, trong trường hợp nào người phạm tội được xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?_Nguyễn V. (quận 10 - TPHCM)

- Luật sư Lê Nguyễn Quỳnh Thi trả lời: Các tình tiết giảm nhẹ là những yếu tố hợp lý, cần thiết xem xét để chuẩn xác hóa mức độ và tính cách của hình phạt nhằm xét xử được công bằng và khách quan bao gồm các tình tiết phạm tội do hoàn cảnh hoặc ở trong hoàn cảnh đặc biệt, ý thức hoặc ý chí phạm tội không cao, hậu quả gây ra không lớn và đã có những dấu hiệu ăn năn, sửa đổi, giảm bớt tác hại hậu quả việc mình gây ra.

Điều 46 BLHS 1999 quy định các tình tiết giảm nhẹ:

a. Người phạm tội ngăn chặn, làm giảm bớt tác hại của tội phạm;
b. Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả;
c. Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;
d. Phạm tội trong trường hợp  vượt quá yêu cầu cấp thiết;
đ. Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người bị hại hay người khác gây ra;
e. Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do tự mình gây ra;
g. Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;
h. Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;
i. Phạm tội vì bị người khác đe dọa, cưỡng bức; k. Phạm tội do lạc hậu; l. Người phạm tội là phụ nữ có thai;

m. Người phạm tội là người già;
n. Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng tự điều khiển hành vi của mình; o. Người phạm tội tự thú;
p. Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;
q. Người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm;
r. Người phạm tội đã lập công chuộc tội; s. Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập, công tác.

Ngoài ra, tòa án còn có thể coi các tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ trong bản án.