Tiền nướng vào cá độ là ''cống nạp'' của nhà thầu?

TS. Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho rằng nguồn gốc số tiền nướng vào cá độ của vị Tổng giám đốc PMU 18 là ''tiền nhận “cống nạp” của các nhà thầu, còn các nhà thầu thì... ''rút ruột'' công trình'.

. Phóng viên: Ông có nghe tin một Tổng Giám đốc của ngành xây dựng cá độ bóng đá 1,8 triệu USD/tháng?

Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Phạm Sỹ Liêm

- TS. Phạm Sỹ Liêm: Chuyện gì cũng có thể xảy ra! Tôi chỉ bất ngờ vì số tiền lớn!

. Số tiền này quá lớn so với thu nhập của một quan chức. Nhiều người nghĩ rằng đây là tiền “bẩn” từ các dự án xây dựng cơ bản. Ông có đồng tình không?

- Đúng là số tiền này quá lớn so với thu nhập của bất cứ ai ở nước ta. Tôi chưa rõ lắm đây là tổng cộng số tiền các lần đưa ra cá độ hay số tiền thua bạc. Nhưng dù thế nào tôi cũng đồng tình với sự đánh giá nguồn gốc số tiền này, tức là tiền nhận “cống nạp” của các nhà thầu, còn các nhà thầu thì ''rút ruột'' công trình, hay là tiền ''phù phép'' trong khâu đền bù giải phóng mặt bằng.

. Nhiều người nói các ban quản lý dự án của các bộ, ngành, chẳng hạn PMU 18, là những nơi béo bở. Do những nơi này có quyền “cho” dự án, nhận “lại quả”, buộc các nhà thầu muốn dự án phải ''chạy''?

- Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước, dù của bộ ngành hay địa phương và dù quy mô lớn nhỏ thế nào, nếu trưởng ban không đủ đạo đức công vụ thì đều có khả năng xẩy ra tham nhũng. Nói chung nhà thầu có nhiều cửa để ''chạy'' dự án mà ban quản lý là một cửa trong số đó.

. Ông có đồng tình với mô hình các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng như hiện nay?

- Mô hình ban quản lý dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước như hiện nay là thừa kế từ thời bao cấp, đã đến lúc cần phải cải cách. Luật Xây dựng năm 2003 của nước ta cho phép chủ đầu tư lựa chọn một trong hai hình thức quản lý dự án là thuê tổ chức tư vấn quản lý dự án hoặc tự mình trực tiếp quản lý dự án.

Thông lệ quốc tế là thuê tư vấn quản lý dự án, còn ở nước ta trong giai đoạn quá độ chưa có đủ loại tư vấn này nên chủ đầu tư còn phải lập ra ban quản lý dự án để giúp mình. Trung Quốc đã thí điểm chế độ thuê tư vấn quản lý dự án (mà họ gọi là chế độ giám lý công trình xây dựng) từ năm 1988, đến năm 1997 thì chính thức đưa vào Luật Xây dựng, coi là một bước đột phá quan trọng để chuyển đổi hoạt động đầu tư xây dựng theo cơ chế thị trường.

. Theo ông, lý do vì sao chống thất thoát đầu tư xây dựng, chúng ta hô hào nhiều nhưng tình hình thực tế không cải thiện được bao nhiêu?

- Muốn chống thất thoát thì cần thể chế hóa các giải pháp chống thất thoát, nhưng việc này làm rất chậm. Chẳng hạn Luật Xây dựng đưa ra chế độ thuê tư vấn quản lý dự án từ năm 2003, nhưng không rõ là đến năm nào Chính phủ mới có kế hoạch ra văn bản pháp quy để quy định cụ thể chế độ này.

Riêng Bộ Giao thông có thể sớm doanh nghiệp hóa các PMU thành Công ty Uỷ thác quản lý dự án và Bộ tổ chức đấu thầu chọn lựa công ty thích hợp để uỷ thác quản lý các dự án mà Bộ là chủ đầu tư.

. Xin cảm ơn ông!