"Quyền lực" mới của làng nhạc Việt

Nhà sản xuất đang trở thành "quyền lực" mới của làng nhạc Việt, quyết định bản sắc, chất lượng và thành công của ca sĩ

Nhiều ca sĩ hiện nay lựa chọn gắn bó lâu dài với một "producer" (nhà sản xuất) để tạo nên màu sắc riêng biệt. Điều này khiến vai trò của "nhà sản xuất" ngày càng quan trọng - không chỉ làm nhạc mà còn góp phần xây dựng thương hiệu cho nghệ sĩ.

Tập thể sáng tạo

Nhà sản xuất không giới hạn số người, nếu nhà sản xuất DTAP có 3 người thì nhà sản xuất S.HUBE Label có 11 thành viên. S.HUBE Label đã hợp tác với hơn 100 nghệ sĩ, sản xuất và đồng sản xuất hơn 200 ca khúc - 20 album, có cả album "ái" (của tlinh) lọt tốp 15 album châu Á hay nhất do tạp chí Anh quốc NME bình chọn. Để làm được điều này, S.HUBE Label phải có sự chuẩn bị, quy trình quản lý chuyên nghiệp để điều phối việc hợp tác giữa nghệ sĩ và những mắt xích quan trọng trong khâu sản xuất. Quy trình làm ra một ca khúc không hề đơn giản, theo mô tả của nhà sản xuất TDK, một ca khúc trước khi trình làng sẽ trải qua những công đoạn: lên ý tưởng - sáng tác - hoàn thiện bản phối - thu âm - hậu kỳ - phát hành.

Theo những người trong cuộc, ở mỗi khâu này, số lượng người tham gia là không giới hạn. Nhà sản xuất sẽ giữ vai trò bao quát. Cá biệt nếu nghệ sĩ có khả năng sáng tác và tự biểu diễn ca khúc của chính mình thì họ sẽ như là một nhà sản xuất. Nếu là một tập thể thì không có vị trí nào quan trọng hơn, tất cả đều là những mắt xích của một chuỗi sản xuất. Mỗi người phải làm tốt vai trò của mình thì tập thể mới có sự thành công.

"Một sản phẩm âm nhạc bây giờ thường là sự kết tinh lao động của cả tập thể. Dẫu vậy, ca sĩ sẽ là người chịu nhiều áp lực hơn, vì là người đại diện cho cả ê-kíp mang sản phẩm đi trình bày với hàng triệu khán giả, có người khen và cũng có người chê nên dễ đối diện nhiều vấn đề tâm lý" - nhà sản xuất TDK chia sẻ.

"Kiến trúc sư âm nhạc"

Nhà sản xuất không chỉ làm việc với ca sĩ mà còn trở thành đối tác sáng tạo, thậm chí là "kiến trúc sư âm nhạc" cho cả sự nghiệp của nghệ sĩ. Một ca sĩ trẻ bày tỏ: "Không có giới hạn cụ thể khi nói về nhà sản xuất, vì không chỉ là người hòa âm phối khí, còn là nhạc sĩ sáng tác bài hát, là người quản lý mọi khâu sản xuất hoặc là người trung gian điều phối tổng thể, kiêm nhiệm một vị trí chuyên môn. Trong nhiều tác phẩm, nhà sản xuất là người đứng sau tạo nên đường dây - không gian âm nhạc để ca sĩ thỏa sức sáng tạo".

Nhà sản xuất DTAP là cái tên nổi bật của thị trường nhạc Việt thời gian gần đây với những sản phẩm âm nhạc đậm dấu ấn. DTAP như là "kiến trúc sư âm nhạc" đồng hành với Phương Mỹ Chi tại Sing! Asia 2025. Chiến thắng của Phương Mỹ Chi ở sân chơi này cũng là chiến thắng của DTAP trên con đường định danh nhạc Việt trên bản đồ âm nhạc châu Á.

DTAP cho biết nhóm đã miệt mài khảo cứu, thử nghiệm và kiến tạo khung cho từng tiết mục. Từ việc lần tìm nguồn gốc một giai điệu, chắt lọc sắc thái vùng miền cho đến lựa chọn lớp hòa âm tinh tế nhằm tôn lên sự truyền cảm của giọng hát, mọi chi tiết đều được cân nhắc kỹ lưỡng. Tập thể DTAP đã kiên nhẫn vẽ bản đồ cho từng nốt nhạc, đo đếm từng khoảng lặng, để văn hóa Việt len lỏi và hiện hữu một cách tự nhiên, thẩm thấu trong nhịp điệu của thời đại. Bộ ba nhạc sĩ đã dành nhiều năm tìm cách đưa chất liệu dân tộc hòa quyện với âm nhạc đương đại. Khi gặp Phương Mỹ Chi, họ như đã tìm được mảnh ghép hoàn chỉnh.

Sing! Asia 2025 là nơi các nghệ sĩ trẻ khắp châu lục hội tụ, thể hiện bản sắc riêng của đất nước mình. DTAP và Phương Mỹ Chi đã xác định: "Âm nhạc Việt được kể bằng chất liệu văn hóa Việt, dưới góc nhìn của người trẻ hiện đại. Từ giai điệu, hòa âm, nhạc cụ dân tộc cho tới tư duy dàn dựng sân khấu, mọi chi tiết đều giữ trọn hồn Việt, đồng thời mở ra những không gian mới về tiết tấu, hình ảnh, để bắt nhịp với nhịp điệu quốc tế". Đây là chìa khóa giúp Phương Mỹ Chi tỏa sáng tại Sing! Asia 2025.

Thành công của Đức Phúc và ê-kíp tại Intervision 2025 cũng là sự đúc rút về chiều sâu văn hóa, bản lĩnh, trí tuệ Việt kết hợp với tư duy hội nhập, sáng tạo cùng nỗ lực của từng thành viên và sự tỏa sáng đúng điểm rơi tài năng của cá nhân Đức Phúc. Đứng sau ca khúc "Phù Đổng Thiên Vương" - tác phẩm giúp Đức Phúc giành ngôi quán quân - là nhạc sĩ Hồ Hoài Anh. Đây là sáng tác hoàn toàn mới, lấy cảm hứng từ bài thơ "Tre Việt Nam" của nhà thơ Nguyễn Duy, mang âm hưởng hào hùng, gắn liền với biểu tượng Thánh Gióng.

Hậu trường

Nhà sản xuất Anh Tú (Tú Dưa) tiết lộ: "Nhà sản xuất hiện nay thường là người từng làm hòa âm phối khí hoặc có thể là những người sáng tác ca khúc, nên sẽ thuận lợi trong việc điều phối các công đoạn đi theo kịch bản nhằm có được sản phẩm âm nhạc đạt chất lượng cao về nội dung, đúng tiến độ và kinh phí phù hợp".

Khi vị thế được nâng cao, "giá thị trường" của các nhà sản xuất cũng tăng lên. Thông tin về mức giá sản xuất lên đến hàng trăm triệu đồng cho một ca khúc không còn là điều xa lạ trong giới chuyên môn. Đặc biệt, có những nhà sản xuất chỉ nhận dự án theo dạng "gói" - nghĩa là không làm lẻ từng bài, mà là cả album hoặc ít nhất là một EP. Điều này phản ánh một sự thay đổi lớn: âm nhạc không còn được làm theo kiểu "đánh nhanh thắng nhanh", mà chuyển sang chiến lược dài hơi, có định hướng rõ ràng. Hiện nay không còn nhiều nhà sản xuất chỉ bán một bản beat (phần nhạc không lời của một bài hát) mà bán cả tư duy âm nhạc và thương hiệu cá nhân.

Thù lao của nhà sản xuất hiện nay hầu như đã được chi trả tương đối phù hợp với công sức và chất xám bỏ ra. Song, vẫn có nhà sản xuất nhận thù lao chưa phản ánh đúng giá trị công việc của họ. Điều này có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt trong ngành công nghiệp âm nhạc, thiếu thông tin hay đàm phán không hiệu quả từ phía nhà sản xuất. "Để hạn chế tình trạng thù lao không được trả tương xứng, nhà sản xuất cần chứng minh bằng các sản phẩm đã thành công và đàm phán chân thành để nghệ sĩ, khách hàng tin tưởng" - nhà sản xuất WOKEUP và DUONGK hiến kế.