Chưa tìm được tiếng nói chung

Cùng thời điểm này, tại TPHCM cũng diễn ra cuộc gặp gỡ giữa các cơ quan chức năng TP với một số DN Hàn Quốc, cùng sự hiện diện của ngài Bok Hyun Nam, Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TPHCM.

Chuyện thật như đùa

Buổi làm việc tại TPHCM lại diễn ra khá sôi nổi, cởi mở. Mở đầu buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Xê, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB-XH TPHCM, yêu cầu Công ty Đại Sáng Vina (huyện Hóc Môn) báo cáo tiến độ trả nợ lương cho công nhân (CN). Ông Kim Dong Il, Giám đốc Công ty Đại Sáng Vina, cho biết đã trả nợ lương CN hết tháng 9, còn tháng 10 sẽ trả vào ngày 15-11. Riêng BHXH, công ty còn nợ tháng 9 và 10. Lập tức, ông Nguyễn Đăng Tiến, Trưởng Phòng Kiểm tra BHXH TPHCM, nhắc nhở: “Theo quy định, chậm nhất là ngày cuối cùng hằng tháng, công ty phải nộp BHXH”. Im lặng hồi lâu, ông Kim Dong Il hứa cuối tháng 11 sẽ trả hết tiền nợ BHXH của ba tháng 9, 10, 11. Bà Nguyễn Thị Dân, Trưởng Phòng Lao động - Tiền lương - Tiền công Sở LĐ-TB-XH TPHCM, chất vấn: “Công ty hoạt động đã lâu nhưng đến nay chưa có thỏa ước lao động tập thể, nội quy lao động. Bao giờ công ty sẽ thực hiện quy định này?”. Ông Kim Dong Il lại cam kết, đến cuối tháng 12 sẽ xây dựng nội quy lao động và thỏa ước lao động tập thể. Ông Bok Hyun Nam, Tổng Lãnh sự Hàn Quốc tại TPHCM, động viên: “Tôi nghĩ, công ty sẽ thực hiện đúng lời hứa trên”.

Nếu như trường hợp Công ty Đại Sáng Vina khá suôn sẻ thì Công ty Anjin lại diễn biến ngược lại. Ông Eun Ho Kang, Tổng Giám đốc Công ty Anjin, cho biết công ty có khoảng 400 CN. Theo ông, công ty khó khăn, thua lỗ là do... bị ngập nước suốt mấy năm nay, không làm ăn được. Về khoản nợ BHXH gần 6,5 tỉ đồng, ông Eun Ho Kang hứa cứ mỗi tháng trả một tháng nợ đọng BHXH, như vậy số nợ 6,5 tỉ đồng sẽ trả trong... vài năm. Ông Nguyễn Văn Xê nhắc: “Công ty còn nợ ngân hàng gần 20 tỉ đồng, nợ BHXH gần 6,5 tỉ đồng, nợ tiền mặt bằng 2,9 tỉ đồng, nợ trợ cấp thôi việc, thai sản trên 800 triệu đồng. Mới đây, chủ cho thuê nhà xưởng đã cúp điện, nước và thông báo nếu không trả tiền nhà sẽ lấy lại mặt bằng. Không có nhà xưởng sản xuất thì công ty lấy đâu tiền trả nợ?”. Ông Eun Ho Kang phân trần: “Đã có phương án trả nợ tiền thuê nhà xưởng mỗi tháng 5.000 USD cho đến khi hết nợ”. Nhưng thông tin của Phó Chủ tịch LĐLĐ TPHCM Trương Lâm Danh đã dập tắt niềm hy vọng vừa nhen nhóm: “Chủ cho thuê nhà xưởng thông báo đến ngày 25-11, công ty không trả hết nợ sẽ lấy lại mặt bằng”.

Ông Bok Hyun Nam hỏi: “Nếu bị xử lý theo pháp luật, công ty có hướng chuẩn bị gì không?”. Đến đây thì ông Eun Ho Kang đành phải thật thà trả lời: “Không!”. Ông Nguyễn Văn Xê lắc đầu: “Chúng tôi sẽ có phương án tìm việc làm mới cho CN trong trường hợp công ty bị phá sản”.

Không thể vin vào khó khăn để vi phạm luật

Đại diện Công ty Kwang Nam là ông Kim Young Moon, phó tổng giám đốc. Ông Moon liên tục than thở: “Công ty khó khăn lắm, không thể trả ngay khoản nợ 7 tỉ đồng BHXH được. Thông cảm đi mà!”. Khi được hỏi: “Liệu ông Kang Young Hwang, tổng giám đốc, có trở lại VN không?” thì ông Moon cho biết ông Kang Young Hwang đã về Hàn Quốc chữa bệnh ung thư, khi nào khỏi sẽ trở lại VN (!?). Còn số nợ 7 tỉ đồng, ông Moon cho biết không biết bao giờ mới trả hết!

Điểm chung của các DN Hàn Quốc trong buổi làm việc này là liên tục kêu thua lỗ, khó khăn và xin miễn, giảm một số chế độ hoặc xin “trả từ từ trong vài năm”... Không đồng tình với quan điểm này, đại diện Sở LĐ-TB-XH TPHCM khẳng định: “Các công ty không thể lấy lý do khó khăn để xin miễn giảm. Điều đó càng chứng tỏ ý thức chấp hành pháp luật của công ty là không tốt”. Còn ông Trương Lâm Danh thì cho rằng: “Trong khi đời sống CN rất khó khăn, các công ty lại bất chấp pháp luật, không tham gia BHXH cho NLĐ, khiến họ khốn đốn khi hữu sự, như vậy là vừa vi phạm pháp luật vừa không tôn trọng đạo đức kinh doanh. Quan điểm của tổ chức CĐ TP là Tổng Lãnh sự Hàn Quốc cần tác động để các chủ DN thực hiện đúng pháp luật. Với những trường hợp đã bỏ trốn phải sớm quay lại để giải quyết quyền lợi cho NLĐ”.