Ép công nhân tăng ca, không trả đủ lương

Thời gian vừa qua, công nhân (CN) Công ty May Tân Thành Đạt (quận 7 –TPHCM) liên tục phản ánh: Công ty buộc CN tăng ca, có lúc làm đến 2 giờ sáng hôm sau nhưng không được trả tiền phụ trội. Đã vậy, công ty còn thường xuyên chậm lương. Sau nhiều lần kiến nghị nhưng công ty không giải quyết, ngày 27- 4, một số CN đã đình công.

Lương sản phẩm không tính tiền phụ trội?

Làm việc với các cơ quan chức năng, đại diện Công ty May Tân Thành Đạt đồng ý chấn chỉnh một số sai phạm. Nhưng về tiền tăng ca, công ty viện lý do trả lương sản phẩm nên không tính phụ trội!

Đây cũng là lý do mà nhiều doanh nghiệp viện dẫn để cố tình né tránh việc trả tiền làm thêm cho người lao động (NLĐ). Chị Lê Thị Hạnh, làm việc tại Công ty May Hải Thịnh (quận 1-TPHCM), phản ánh: Hợp đồng lao động (HĐLĐ) công ty ký với CN, quy định thời gian làm việc 8 giờ/ngày. Nhưng, công ty lại thông báo: Mỗi tuần CN phải tăng ca từ 4 đến 6 ngày; mỗi ngày tăng ca đến 20 giờ 30. Những tháng gần Tết, công ty liên tục tăng ca đến 21 giờ và cả ngày chủ nhật nhưng chỉ trả lương như khi làm việc bình thường. Không chịu nổi áp lực công việc và cách trả lương như trên, chị Hạnh xin nghỉ việc. Không chỉ gian lận tiền lương, công ty còn chiếm dụng cả tiền trợ cấp thôi việc sau hơn 10 năm làm việc của chị tại công ty.

Công ty Châu Hưng Phát (quận 6-TPHCM) trả lương sản phẩm và quy định làm việc theo ca, mỗi ca 12 giờ, mỗi tuần đảo ca một lần. Dù làm ca ngày hay đêm, CN vẫn chỉ được tính một đơn giá tiền lương. Quan trọng hơn, những ngày lễ, công ty vẫn yêu cầu làm việc nhưng chỉ trả lương như ngày thường. Một số CN cho biết, nếu ai không đồng ý cách làm việc trên, sẽ bị cho nghỉ việc. Dù NLĐ nhiều lần khiếu nại nhưng các cơ quan chức năng quận 6 vẫn chưa giải quyết.

Làm việc ban đêm, tính lương như ban ngày!

Tại các cơ sở may gia công ở quận Tân Bình hoặc làm giày ở quận 4 – TPHCM, tình hình càng tệ hơn. Hầu hết CN là lao động nhập cư, làm việc và ở lại tại cơ sở. Tiền công được trả 20.000 đồng/ngày, chủ nuôi cơm. Thời giờ làm việc ở đây bình quân 12 giờ/ngày và khi hàng nhiều phải làm việc cả ban đêm. Chị Phạm Thị T., làm việc cho cơ sở Tú Oanh (quận Tân Bình –TPHCM) cho biết bình quân mỗi ngày đêm CN được nghỉ khoảng 4 giờ, làm việc ban đêm sẽ được cộng dồn đủ 12 giờ để tính cho tròn một ngày công và trả một mức lương như ban ngày. Hằng tháng CN được ứng lương để tiêu vặt, còn tiền lương cuối năm mới được trả một lần. CN thắc mắc về tiền lương hoặc tiền làm ca đêm sẽ bị cho nghỉ việc ngay. Nhiều cơ sở sử dụng hàng trăm lao động, vẫn áp dụng cách tính lương tùy tiện như vậy.

Tinh vi hơn, Công ty Chế biến Thủy sản Hồng Loan (quận Tân Phú –TPHCM) chia thời gian làm việc thành 2 ca: Từ 7 giờ đến 18 giờ 30 và từ 19 giờ đến 6 giờ 30 ngày hôm sau. Khi CN làm ca đêm yêu cầu trả tiền làm việc ban đêm theo quy định, công ty trả lời: Ca đêm cũng như ca ngày! Khi CN khiếu nại đến các cơ quan chức năng, công ty mới đồng ý trả tiền phụ trội và tiền làm ban đêm nhưng lại giảm đơn giá tiền lương. CN tiếp tục kiến nghị thì công ty đóng cửa, chuyển đến quận Thủ Đức.

Ngụy biện bằng lý do “tự nguyện”

Qua các đợt kiểm tra, một thành viên của Đoàn Kiểm tra liên ngành quận 12 –TPHCM nhận định, còn nhiều doanh nghiệp lợi dụng sự thiếu hiểu biết của NLĐ để chèn ép, cắt xén tiền làm ngoài giờ. Tại doanh nghiệp V.T (phường Tân Thới Hiệp, quận 12 –TPHCM) giám đốc thỏa thuận với CN: Chỉ những lúc công ty yêu cầu tăng ca mới trả tiền phụ trội, còn CN tự nguyện tăng ca thì không trả tiền phụ trội. Do đơn giá gia công quá thấp, nếu làm việc 8 giờ/ngày thì tiền lương cũng chỉ khoảng 600.000 đồng đến 800.000 đồng/người/tháng nên CN phải “tự nguyện” tăng ca để có thêm thu nhập. Việc làm này của CN vô tình đã rơi vào “bẫy” của công ty nên không được trả phụ trội. Song, ngay cả khi hàng nhiều, CN được công ty yêu cầu CN tăng ca để kịp giao hàng, có bộ phận phải làm suốt đêm cũng chỉ được trả lương như làm việc ban ngày.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Kiên Chiến, Chủ tịch LĐLĐ quận 12, nhận định: Việc thỏa thuận trên là trái pháp luật lao động. NLĐ cần kiên quyết trong việc đòi hỏi quyền lợi chính đáng theo luật. Về phía các cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra việc thực hiện pháp luật lao động và hành vi trên sẽ bị xử lý nặng.

Phạm Hồ

---------------------     Diễn đàn quản lý      -----------------------------

Ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch LĐLĐ  TPHCM:

Doanh nghiệp phải trả phụ trội theo đúng quy định

Pháp luật quy định, NLĐ làm thêm giờ được trả lương theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm: Ít nhất bằng 150%, 200%, 300%  tùy theo làm thêm vào ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương. NLĐ làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm vào ban ngày. Việc thỏa thuận để không trả tiền phụ trội tăng ca là vi phạm pháp luật lao động.

Bà Quách Kim Hồng, Giám đốc Công ty May Trường Vinh, quận 12 – TPHCM:

Trả lương tương xứng, NLĐ làm việc tốt hơn

Trước đây chúng tôi chưa biết những quy định trên nên cũng chỉ trả tiền tăng ca như tiền lương những giờ làm việc bình thường. Lúc đó tinh thần làm việc của CN rất kém, sản phẩm không đạt yêu cầu về chất lượng và tiến độ. Sau khi được hướng dẫn của các cơ quan chức năng, chúng tôi đã trả tiền phụ trội đúng quy định, lo nhà trọ và bữa ăn tăng ca cho CN. Hiệu quả công việc tăng lên rất rõ, CN làm việc tốt và có trách nhiệm hơn.