Rạch Xuyên Tâm với hành trình nước rút

Người dân chờ đợi rạch Xuyên Tâm trở thành một biểu tượng mới trong quá trình chỉnh trang đô thị ở TP HCM với hình ảnh xanh, sạch, đẹp đến "đốn tim"

Sau hơn 20 năm chờ đợi, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, tuyến rạch ô nhiễm bậc nhất TP HCM, đang chuyển động rõ nét. Những hộ dân dọc con rạch này đang khẩn trương tháo dỡ nhà cửa, bàn giao mặt bằng.

Vì vẻ đẹp thành phố

Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng vốn đầu tư hơn 17.229 tỉ đồng, kéo dài từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, đi qua địa bàn 4 phường An Nhơn, Bình Lợi Trung, Gia Định và Bình Thạnh. Đây được xem là dự án cải tạo môi trường, chỉnh trang đô thị trọng điểm của TP HCM.

Ghi nhận ngày 10-5 cho thấy dọc các hẻm 32, 47, 125 trên đường Bùi Đình Túy nơi dự án đi qua, không khí bàn giao mặt bằng diễn ra hối hả. Tiếng máy khoan, máy cắt, tiếng búa đập tường vang lên liên tục. Nhiều căn nhà được tháo dỡ một phần hoặc toàn bộ, đồ đạc sinh hoạt chất kín trước cửa chờ vận chuyển.

Đứng trước căn nhà gắn bó hơn 35 năm, ông Nguyễn Vĩnh Toàn lẳng lặng nhìn từng mảng tường đổ xuống. Ông cho biết gia đình sống tại đây từ thời khu vực còn thưa dân, đường sá nhỏ hẹp, hai bên rạch đầy lau sậy. Nay, dù tâm trạng có chút xao xuyến khi rời xa chốn ở thân thuộc ghi dấu nhiều kỷ niệm nhưng vì yêu cầu phát triển của thành phố, ông và gia đình đã đồng ý trao lại mặt bằng.

Dọc đoạn rạch Xuyên Tâm trên đường Bùi Hữu Nghĩa, nhiều hộ dân cũng đồng loạt tháo mái tôn, đập tường, gom xà bần để phục vụ việc mở rộng đường, xây dựng công viên ven rạch và bổ sung không gian công cộng. Có hộ thuê 4-5 nhân công làm thường xuyên để kịp tiến độ di dời.

Bà Nguyễn Thị Tý tranh thủ thu dọn những vật dụng cuối cùng khỏi căn nhà cấp 4 khoảng 40 m² trước khi chuyển đến nơi ở mới cách đó khoảng 2 km. Giống như nhiều hàng xóm, bà cũng mong mỏi dự án sớm triển khai, mang lại quang cảnh và môi trường tốt hơn cho đô thị.

Mặt bằng khởi sắc

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM, dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm gồm 3 gói thầu xây lắp, triển khai từ năm 2023 đến 2028. Đến nay, 1.070/2.190 trường hợp đã bàn giao mặt bằng. Đơn vị này nhìn nhận dù mặt bằng đã bàn giao gần một nửa nhưng còn phân tán, chưa liền mạch nên ảnh hưởng đến việc tổ chức thi công đồng bộ.

Nhiều áp lực nằm ở 2 gói thầu XL-01, XL-02 do mặt bằng chưa được bàn giao liền tuyến. Cụ thể, tại gói thầu XL-01, đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy, có 1.474 trường hợp bị ảnh hưởng nhưng mới 600 trường hợp bàn giao mặt bằng. Trong đó, phường Bình Thạnh 278/605 trường hợp, phường Gia Định 322/869 trường hợp.

Ở gói thầu XL-02, đoạn từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, tiến độ giải phóng mặt bằng đạt hơn 58%. Trên phạm vi gói thầu này, phường Bình Lợi Trung bàn giao 185/305 trường hợp; phường Bình Thạnh 147/267 trường hợp.

Riêng gói thầu XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, tiến độ nhanh nhất khi đã bàn giao mặt bằng 150/158 trường hợp. Nhờ đó, trên công trường, nhà thầu triển khai đồng loạt 6 mũi thi công với nhiều hạng mục như cọc đất gia cố xi-măng, đóng cừ, xây kè, hào kỹ thuật. Khối lượng thi công toàn gói thầu này hiện đạt hơn 42%, dự kiến thông xe kỹ thuật một số đoạn trong tháng 9-2026.

Còn 9 ngày để tăng tốc

Để dự án triển khai nhanh, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Hoàng Nguyên Dinh vừa yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn tất việc giải phóng mặt bằng.

Theo đó, các phường Bình Thạnh, Gia Định và Bình Lợi Trung phải tập trung xử lý dứt điểm những trường hợp chưa bàn giao mặt bằng thuộc phạm vi gói thầu XL-01 và XL-02, hoàn tất bàn giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị thành phố trước ngày 20-5.

Với gói thầu XL-03, UBND phường Bình Lợi Trung được giao chủ trì phối hợp cùng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Bình Thạnh và Công ty TNHH MTV Tân Thuận xử lý 6 trường hợp còn vướng mắc thuộc dự án khu dân cư Bình Hòa để hoàn tất bàn giao mặt bằng đúng thời hạn.

4 phường An Nhơn, Bình Lợi Trung, Bình Thạnh và Gia Định cũng có nhiệm vụ khẩn trương thực hiện bồi thường, di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật như điện, cấp nước, viễn thông bị ảnh hưởng trong phạm vi dự án. Việc di dời phải hoàn thành trước ngày 20-5 nhằm tránh ảnh hưởng tiến độ thi công toàn dự án.

Nhiều người dân khi biết mốc thời gian 20-5 đều bày tỏ hy vọng sau thời điểm này, dự án tăng tốc để sớm hoàn thành. Qua đó, biến rạch Xuyên Tâm trở thành một biểu tượng mới của việc chỉnh trang đô thị với hình ảnh xanh, xạch, đẹp đến "đốn tim"