SÔI ĐỘNG MÙA LỄ HỘI: Du xuân xứ Nghệ

Lễ hội không chỉ là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Trong năm 2026, toàn tỉnh Nghệ An sẽ tổ chức 29 lễ hội. Trong đó, 20 lễ hội diễn ra vào mùa xuân.

Hấp dẫn Lễ hội đền Vua Mai

Trong các lễ hội xuân thì Lễ hội đền Vua Mai (xã Vạn An, tỉnh Nghệ An) đặc biệt hấp dẫn du khách thập phương. Đến với Lễ hội đền Vua Mai, du khách được đắm mình vào tiếng trống hội, không khí truyền thống văn hóa hàng ngàn đời của cha ông; trải nghiệm các hoạt động văn hóa thể thao truyền thống như đua thuyền, đấu vật, đánh cờ, chọi gà, đu tiên, đu quay, đẩy gậy, thi làm cỗ xôi gà...

Chị Nguyễn Linh Chi (trú phường Thành Vinh, Nghệ An) chia sẻ: "Lễ hội có rất nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn. Năm nào cũng vậy, vào dịp đầu năm, tôi lại đưa các con nhỏ đi xem".

Ngoài các trò chơi, đến với lễ hội, người dân, du khách còn được thưởng thức những vở diễn về vua Mai Hắc Đế qua các loại hình nghệ thuật dân gian như: ví, giặm, chèo...

Ông Vương Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Vạn An, tỉnh Nghệ An, cho biết Lễ hội đền Vua Mai mang dấu ấn văn hóa xứ Nghệ, thể hiện lòng tự tôn dân tộc, qua đó giáo dục truyền thống "uống nước nhớ nguồn" cho các thế hệ trẻ. "Năm nay, sân thi đấu vật cổ truyền mới được xây dựng lại từ nguồn xã hội hóa nên sẽ thu hút đông đảo người dân đến" - ông Thái thông tin.

Giàu bản sắc văn hóa

Miền Tây xứ Nghệ, nơi sinh sống của các dân tộc Thái, Thổ, Mông, Khơ Mú, Ơ Đu... không những nổi tiếng bởi thiên nhiên hùng vĩ, mà còn những lễ hội truyền thống đặc sắc diễn ra mỗi dịp đầu năm.

Một trong những lễ hội nổi bật nhất mùa xuân tại miền Tây Nghệ An là lễ hội Hang Bua (xã Châu Tiến), diễn ra từ mùng 6 đến mùng 8 tháng giêng. Tại lễ hội Hang Bua, người dân dâng lễ vật như xôi, gà, lợn và các sản vật núi rừng để bày tỏ lòng thành kính. Song hành với phần lễ trang nghiêm, phần hội với các hoạt động văn hóa truyền thống như múa sạp, thi bắn nỏ, ném còn, trình diễn trang phục dân tộc tạo nên không khí rộn ràng, đậm đà bản sắc văn hóa Thái. Ngoài ra, du khách, người dân còn được quây quần múa hát, tham gia tục làm vía - lễ buộc chỉ cổ tay của người Thái với ý nghĩa cầu mong sự bình an, may mắn.

Huyện miền núi Kỳ Sơn cũ (nay là xã Hữu Kiệm) nổi tiếng với lễ hội Pu Nhạ Thầu - một trong những lễ hội truyền thống quan trọng và độc đáo của người Mông. Lễ hội thường được tổ chức vào dịp đầu xuân, từ mùng 3 đến mùng 6 Tết, để cầu mong một năm mới bình an, may mắn, mùa màng bội thu và sức khỏe cho cả cộng đồng.

Điểm nhấn của lễ hội là các nghi thức cúng tế trang nghiêm, dâng lễ vật như gà, lợn, rượu và các sản vật núi rừng lên thần linh, cùng các điệu múa khèn Mông truyền thống. Phần hội diễn ra sôi động với các trò chơi dân gian như ném pao, thi bắn nỏ, kéo co và giao lưu múa hát.

Một lễ hội độc đáo khác ở miền Tây xứ Nghệ đó là lễ hội Đền Chín Gian, được tổ chức vào ngày 13-15 tháng 2 âm lịch tại xã Quế Phong. Du khách đến đây không chỉ được hòa mình vào không khí hội xuân mà còn được thưởng thức đặc sản như xôi ngũ sắc, thịt trâu gác bếp, cá mát nướng, rượu cần đậm hương vị vùng cao.

Ông Bùi Công Vinh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao Nghệ An, cho biết các lễ hội mùa Xuân tại Nghệ An không chỉ là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng thành kính với thần linh và tổ tiên, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Nhiều năm qua, ngành văn hóa và các địa phương đã tăng cường công tác quản lý để các lễ hội diễn ra tốt đẹp, tạo điều kiện cho người dân sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa.