Sự lột xác ngoạn mục

Giới quan sát bất ngờ khi cuộc gặp cấp cao G7 năm nay đạt được đồng thuận về mọi chủ đề nghị sự, với sự hợp tác của Tổng thống Mỹ Donald Trump

Diễn biến và kết quả của cuộc gặp cấp cao thường niên năm nay của Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì ở thị trấn Evian gây bất ngờ thực sự bởi ba lẽ.

 Trước sự kiện này, không ai nghĩ nội bộ nhóm (gồm Pháp, Mỹ, Canada, Đức, Ý, Nhật Bản, Anh) lại đồng thuận về mọi chủ đề trong chương trình nghị sự, không ai ngờ Tổng thống Mỹ Donald Trump lại kiềm chế và hợp tác đến như vậy và không ai dám tin rằng cuộc gặp đưa lại kết quả cụ thể chứ không chỉ có những ngôn từ chung chung trong các tuyên cáo và phát ngôn. Thiên hạ bị bất ngờ thực sự khi khuôn khổ diễn đàn này như lột xác, khác hẳn thời trước về diện mạo và bản chất.

Ở cuộc gặp, ông Donald Trump tỏ ra chịu lắng nghe các đồng cấp trong nhóm và hợp tác, nhất trí đồng hành với họ chứ không một mình một lối. Nhờ đó, G7 lần đầu tiên sau nhiều năm có được sự đồng thuận sâu rộng về việc tăng cường hậu thuẫn Ukraine về quân sự và gia tăng khó khăn cho Nga về kinh tế; về xác định mục tiêu và lộ trình giảm lệ thuộc vào đối tác bên ngoài nhóm đối với việc cung ứng nguyên vật liệu, đặc biệt là đất hiếm, kim loại có tầm quan trọng chiến lược. 

Trên phương diện này, một kết quả được đặc biệt chú ý của cuộc gặp là ấn định mục tiêu cho tới năm 2030 sẽ giảm mức lệ thuộc vào cung ứng bên ngoài nhóm xuống dưới 60%. Nhóm này không nêu đích danh nước nào nhưng ai cũng thừa biết Trung Quốc bị ám chỉ. Nhóm cũng thống nhất quan điểm về gia tăng sức ép đối với những hãng công nghệ lớn và hãng vận hành nền tảng số, mạng xã hội và chế tài việc sử dụng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Các thành viên G7 còn cam kết hợp tác chặt chẽ hơn trong ứng phó dịch bệnh và thiên tai. Ông Donald Trump nhận được sự hậu thuẫn mạnh mẽ của G7 cho thỏa thuận hòa bình tạm thời 14 điểm giữa Mỹ và Iran.

Phải lâu lắm rồi, nhóm này mới lại có được trải nghiệm thành công như vậy. Nguyên nhân trước hết là do sự chuyển đổi thái độ của Tổng thống Donald Trump. Mà ông Trump thay đổi thái độ với G7 vì cần sự hậu thuẫn của nhóm cho thỏa thuận tạm thời và việc đàm phán với Iran, coi hậu thuẫn ấy là sự xác nhận Mỹ đã thắng Iran. 

Điều này đặc biệt quan trọng với ông Donald Trump về đối nội hiện tại ở Mỹ. Ngoài ra, tổng thống Mỹ còn cần tranh thủ các thành viên G7 để cứng rắn hơn với Nga và Trung Quốc trong thời gian tới. Xem ra, ông Donald Trump hiện rất tin rằng sau 60 ngày đàm phán sẽ đạt được hòa ước với Iran, tức là xử lý được mọi vấn đề với Tehran nên sẽ rảnh tay giải quyết cuộc xung đột ở Ukraine và tiếp tục thương chiến với Trung Quốc.

Nguyên do giúp Hội nghị Thượng đỉnh G7 thành công còn là các thành viên khác của nhóm đã co cụm lại thành đội ngũ để tăng thế đối với Tổng thống Donald Trump và thích ứng hóa vào tình huống nhóm bị nhà lãnh đạo này xem nhẹ. Thực tế này buộc ông Trump phải coi trọng và tranh thủ G7.

Hội nghị đã chuyển biến G7 từ diễn đàn trao đổi về dự định và ý tưởng suông trở thành cuộc gặp làm việc cụ thể, đưa ra được định hướng và mục tiêu cụ thể. Những kết quả này giúp G7 tiến được bước rất quan trọng trong việc tìm lại bản sắc đặc thù và gây dựng lại vai trò, ảnh hưởng về chính trị và kinh tế thế giới mà họ từng có được.