Lạm dụng nhiều phía, quỹ BHYT thâm hụt

Theo Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, chỉ ước tính trong năm 2007, cả nước có 40 triệu người (khoảng 48% dân số) tham gia bảo hiểm y tế (BHYT), tăng 17% so với năm 2006. Nổi bật là một số tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Sau hơn 10 năm triển khai BHYT, đây là thời kỳ BHYT tự nguyện phát triển nhanh nhất. Dự tính, số thu BHYT đến cuối năm 2007 là 7.000 tỉ đồng, tăng khoảng 56% so với năm 2006.

Trong khi đó, Bảo hiểm Xã hội (BHXH) VN công bố năm 2006, quỹ BHYT đã bội chi gần 1.620 tỉ đồng. Trong đó, trên 50% bội chi do BHYT tự nguyện nhân dân (900 tỉ đồng). Năm 2005 và 2006, quỹ BHYT đã bội chi gần 2.000 tỉ đồng. Dự kiến tính cả số chi năm 2007, giai đoạn này phải sử dụng hết số tiền tích lũy của quỹ BHYT trong 12 năm thực hiện BHYT trước đó nhưng vẫn không thể cân đối và dẫn đến thu không đủ chi.

Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng tình trạng lạm dụng quỹ BHYT từ nhiều phía làm gia tăng thâm hụt, như việc các cơ sở khám, chữa bệnh không công nhận xét nghiệm của nhau khiến người bệnh phải làm xét nghiệm nhiều lần, dẫn đến tăng chi. Việc lạm dụng xét nghiệm cũng diễn ra phổ biến, trong khi chi phí xét nghiệm chiếm tới 40%-50% số kinh phí mà quỹ BHYT phải chi trả. Đối với bệnh viện tuyến huyện, chi phí cho xét nghiệm chiếm tới 50%. Đáng nói, ở nhiều bệnh viện đa khoa tỉnh chi phí cho chẩn đoán hình ảnh chiếm tới 40% viện phí và Bộ Y tế kiểm tra, “thổi kèn” đã rút xuống còn 20%.

Bên cạnh đó, sau khi các tỉnh đồng loạt thực hiện mua BHYT cho người nghèo, mở rộng BHYT tự nguyện nhân dân, bỏ quy định cùng chi trả 20% và mở rộng quyền lợi của người tham gia BHYT, kể cả dịch vụ y tế kỹ thuật cao, đã dẫn đến việc bội chi quỹ BHYT quá lớn.

Theo Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, phải xác định được nguyên tắc kiểm soát, bảo đảm an toàn quỹ BHYT qua cơ chế cùng chi trả, cơ chế khoán quỹ khám, chữa bệnh ngoại trú, nội trú. Tuy nhiên, để đối phó với sự quá tải hiện tại cần có sự điều chỉnh chính sách chung như đổi mới chính sách viện phí; chuyển dần cơ chế trợ cấp của Nhà nước từ việc đầu tư ngân sách trực tiếp cho cơ sở khám, chữa bệnh sang việc hỗ trợ người dân mua BHYT và tăng mức đầu tư cho công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Xây dựng quy chuẩn xét nghiệm, quy trình liên thông giữa các cơ sở y tế nhằm giảm bớt các thủ tục hành chính trong khám, chữa bệnh theo BHYT. Điều quan trọng là phải có quy định, chế tài giải bài toán lạm dụng quỹ BHYT.