Những câu hỏi về dịch cúm gia cầm

Chúng ta đang đối diện với nguy cơ đại dịch cúm H5N1. Trước nguy cơ ấy, rất nhiều bạn đọc muốn biết làm cách nào để phòng chống virus H5N1. Lãnh đạo Trung tâm Y tế dự phòng TPHCM, bác sĩ Lê Thanh Hải - Giám đốc và bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ - Phó Giám đốc - trả lời bạn đọc về các vấn đề liên quan đến cúm gia cầm

. Phóng viên: Những triệu chứng nhận biết bệnh cúm gia cầm?

- Bác sĩ Lê Thanh Hải: Triệu chứng của bệnh cúm gia cầm cũng giống bệnh cúm thông thường, như bệnh nhân thấy nóng lạnh, đau đầu, sốt cao cộng thêm những triệu chứng về hô hấp.

. Cách xử lý các triệu chứng cúm gia cầm tại nhà thế nào?

- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ: Người nhiễm virus cúm gia cầm trước khi bộc lộ những triệu chứng đã có thời gian ủ bệnh, sau đó bỗng nhiên khởi phát nên có rất nhiều tình huống. Vì vậy, gia đình không nên xử trí bệnh tại nhà mà đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

. Nếu uống Tamiflu bệnh nhân có cần đến cơ sở y tế không?

- Bác sĩ Lê Thanh Hải: Tamiflu chỉ có tác dụng trong 48 giờ đầu. Vì vậy bệnh nhân không nên chủ quan, khi mới phát hiện triệu chứng của bệnh phải đến ngay cơ sở y tế.

. Người dân cần làm gì để phòng ngừa nhiễm cúm gia cầm?

- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ: Tuyệt đối không ăn sản phẩm gia cầm chết hoặc không qua kiểm dịch, không tiếp xúc với gia cầm sống và gia cầm chết trong vòng cự ly 1 mét, không đi lại ở những vùng có ổ dịch cúm gia cầm trong vòng 6 tuần.

. Ăn uống như thế nào để an toàn trong mùa cúm?

- Bác sĩ Lê Thanh Hải: Phải ăn chín uống sôi, trong giai đoạn hiện nay nếu ăn những sản phẩm gia cầm phải có kiểm nghiệm của thú y. Nếu dịch bùng phát, mọi người tuyệt đối không nên ăn sản phẩm, thực phẩm gia cầm.

. Làm thế nào để người tiêu dùng phân biệt sản phẩm có kiểm dịch hay không có kiểm dịch?

- Bác sĩ Lê Thanh Hải: Sản phẩm đã qua kiểm dịch của thú y có đóng dấu kiểm dịch. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ dấu kiểm dịch bị giả mạo, người tiêu dùng tốt nhất không nên ăn thực phẩm gia cầm.

. Nếu có tiếp xúc với gia cầm phải làm gì để ngừa bệnh?

- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ: Trong trường hợp có tiếp xúc gia cầm, phải rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh thân thể, tự theo dõi sức khỏe trong vòng 10 ngày, nhất là theo dõi nhiệt độ cơ thể. Nếu có sốt cao đột ngột trên 38 độ, phải đến ngay cơ sở y tế để điều trị kịp thời.

. Trong gia đình có người mắc bệnh cúm gia cầm, bệnh có lây lan cho những người khác không?

- Bác sĩ Lê Thanh Hải: Cho đến nay cúm gia cầm chưa có biểu hiện lây lan từ người sang người. Nhưng cần hạn chế tiếp xúc với người có bệnh, khi tiếp xúc phải đeo khẩu trang y tế, đeo kính, mũ, áo, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc. Khi trong gia đình có người mắc bệnh phải đưa đến cơ sở y tế ngay, không được để lại chăm sóc trong nhà. Những người còn lại dù chưa phát hiện mắc bệnh cũng được cách ly và theo dõi.

. Khi có dịch xảy ra, cơ sở y tế nào là nơi ưu tiên nhận bệnh?

- Bác sĩ Lê Thanh Hải: Hiện nay tất cả các quận, huyện đều có khả năng theo dõi và phát hiện bệnh vì thành phố có đủ cơ số thuốc cho tất cả các cơ sở y tế tuyến quận, huyện. Nếu phát hiện bệnh nhân là người lớn mắc bệnh sẽ được chuyển đến Bệnh viện (BV) Bệnh Nhiệt đới, trẻ em được chuyển đến BV Nhi Đồng 1 và 2.

. Người nuôi chim cảnh làm sao kiểm soát được nguồn bệnh lây lan?

- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ: Hiện nay, các ban ngành đang vận động mọi người không nên tiếp tục nuôi chim cảnh, gà đá để hạn chế cúm gia cầm lây lan, vì virus có thể lây lan qua chim trời và phân tán đi khắp nơi, rất khó kiểm soát! Riêng những nơi gia cầm tập trung như thảo cầm viên hoặc những khu sinh thái cần phải chuẩn bị đầy đủ, cách ly chim nuôi và hạn chế hết sức khả năng lây lan cúm.

Món ăn từ trứng, thịt gia cầm: vắng hẳn khách

17 giờ ngày 10-11, chúng tôi có mặt ở dãy quán cơm hai bên đường dẫn vào cơ sở 2 của Trường ĐH KHXH-NV (Linh Trung, Thủ Đức). Hầu hết các quán cơm này vẫn còn bán món trứng vịt kho thịt, chả trứng, thịt gà chiên... Một điều đáng ghi nhận là phần lớn sinh viên khi đến ăn cơm tại đây đều không gọi các món trứng. Ngọc Loan, sinh viên Khoa Sử Trường ĐH KH-XH-NV, cho biết: “Ngay từ khi có thông tin về dịch cúm gia cầm là em không dám ăn trứng hay thịt gà, vịt nữa”.

img
Điểm giết mổ gia cầm số 1 tại chợ Phạm Văn Hai, Q. Tân Bình - TPHCM đã ngưng giết mổ từ ngày 10-11 Ảnh: H.Thuý

Tại quán cơm tấm chỉ bán vào buổi chiều tối ở trước cổng Trường Võ Thị Sáu (Q. Bình Thạnh) vẫn có món trứng ốp la, trứng luộc lòng đào. Thế nhưng, một số khách khi ăn đều yêu cầu chiên cho chín cả lòng đỏ. Nhiều người thấy vậy cũng ra vẻ tán đồng: “Cẩn thận vậy là tốt còn hơn là ăn một miếng đi bệnh viện cả đời”.

Đã hơn 23 giờ nhưng khu vực bán cút nướng, đầu, chân, lòng gà trên đường Thống Nhất (P.11, Q. Gò Vấp) vẫn còn khá đông khách. Tiếp cận với một chị người làm, chúng tôi được biết, thông thường mỗi ngày quán chị bán từ 50-70 con cút nướng (7.000 đồng/con), gần 100 cặp chân gà (6.000 đồng/cặp), 50 đầu gà (7.000 đồng/cái) và khoảng 50 cặp cánh (10.000 đồng/cái), thường thì đến 21 giờ 30 là hết hàng, nhưng mấy hôm nay khách vắng nhiều hơn. Bằng chứng là hôm nay đã gần 24 giờ mà vẫn còn hơn 20 con cút nướng, đùi gà, cánh, còn chân thì còn hơn một nửa.

22 giờ ngày 10-11, ngồi bên cạnh tôi ở quán mì vịt tiềm khá nổi tiếng góc Lê Quang Định - Nơ Trang Long (Q. Bình Thạnh) là cặp vợ chồng với một bé gái. Chị Phương, tên người vợ, cho biết gia đình chị là khách quen của quán này. Mỗi tuần một lần, vợ chồng chị thường đưa con gái đến quán này ăn món mì vịt tiềm. Nhưng hôm nay, gia đình chị không ăn món này nữa mà chuyển sang ăn món hủ tiếu Nam Vang. Đó cũng là lý do các quán phở bò, bún bò Huế, hủ tíu Nam Vang, bánh canh... có khách tăng lên đột biến trong những ngày qua.

Hiện nay, tại các siêu thị thuộc hệ thống Maximark và Citimart, Hà Nội đã ngừng bán trứng và thịt gia cầm. Riêng hệ thống siêu thị Co.opMart vẫn còn bán. Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Thị Tranh, Phó Tổng Giám đốc Liên hiệp HTX Thương mại TPHCM (Saigon Co.op) sức mua đã giảm hơn 50%. Sức mua một số mặt hàng chế biến từ gia cầm như gà xay, cà ri gà... cũng giảm mạnh.

Nguyên Hạnh

 

Chiến lược chống cúm gia cầm toàn cầu

. Chiến lược này được thông qua ở hội nghị quốc tế về cúm gia cầm tại Geneva, Thụy Sĩ, từ ngày 7 đến 10-11:

- Cải thiện các dịch vụ thú y, các kế hoạch chuẩn bị khẩn cấp và các chiến dịch kiểm soát, bao gồm tiêm vắc-xin cho gia cầm, nhanh chóng tiêu hủy và ngăn chặn các đàn gia cầm nhiễm bệnh và bồi thường cho các nông dân có gia cầm bị tiêu hủy.

- Tăng cường khả năng phát hiện sớm và các hệ thống phản ứng nhanh đối với cúm gia cầm và cúm người, vì việc nhanh chóng biết các ổ bệnh cung cấp thời gian quý giá cho việc bảo vệ tính mạng và hạn chế thiệt hại kinh tế.

- Mở rộng mạng lưới phòng thí nghiệm, đặc biệt là ở các nước nghèo, để phân tích các mẫu thử.

- Đề ra và thử nghiệm các kế hoạch chuẩn bị đại dịch cấp quốc gia, thực hiện một cuộc diễn tập đối phó đại dịch toàn cầu, củng cố khả năng của các hệ thống y tế, đào tạo các thầy thuốc lâm sàng và các nhà quản lý y tế.

- Tăng cường nghiên cứu và phát triển vắc-xin và tăng khả năng sản xuất vắc-xin.

- Bảo đảm rằng các kế hoạch quốc gia liên kết mọi ngành, bao gồm y tế, thú y, công nghiệp thực phẩm, chính phủ, các đại diện cộng đồng...

- Tăng cường sự điều phối giữa các nước, ở cấp khu vực và thế giới, nhằm bảo đảm thông tin được chia sẻ nhanh chóng, hành động không bị trùng lắp và các nguồn lực không bị hao phí. Huy động các tổ chức hiện hữu làm việc này.

- Cung cấp cho công chúng thông tin kịp thời và đáng tin cậy để tránh gây hoảng loạn.

. Chiến lược của Mỹ: Mỹ phải sẵn sàng phát hiện các ổ bệnh ở bất kỳ nơi nào trên thế giới, dự trữ vắc-xin và thuốc kháng virus, sẵn sàng ở các cấp độ địa phương, bang và liên bang nếu đại dịch lan tới nước Mỹ. Chi phí để thực hiện chiến lược này là 7,1 tỉ USD.

. Chiến lược của Liên hiệp châu Âu: Đối phó nguy cơ đại dịch cúm gia cầm không những trong phạm vi châu lục này mà còn bằng cách hỗ trợ các nước có rủi ro cao nhất. Quyết định tài trợ 30 triệu euro cho châu Á chống dịch vào năm 2006 là một phần của chiến lược này.

T.Q tổng hợp