Thắp sáng tương lai cho người khiếm thị

Chủ động dấn thân, trực tiếp xây dựng mô hình, nuôi dưỡng cộng đồng và từng bước mở rộng cơ hội phát triển cho người khiếm thị

Đó là cách mà những người sáng lập ra VIC (Vì người khiếm thị) bền bỉ thực hiện

Việt Nam hiện có khoảng 2 triệu người mù và thị lực kém. Hơn 30% trong số đó không đủ tài chính để điều trị tìm lại ánh sáng. Hành trình khẳng định giá trị cá nhân, tìm kiếm cơ hội học tập và làm việc của họ chưa bao giờ suôn sẻ. Thấu hiểu điều đó, các bạn trẻ khiếm thị Nguyễn Thành Vinh, Đồng Thị Hải Yến và Nguyễn Công Minh đã quyết tâm triển khai VIC (viết tắt của The VIP Companion) nhằm nâng bước phát triển cho những ai đồng cảnh ngộ.

Mạnh dạn mở lối

Điểm chung của Vinh, Yến và Minh là ý chí và tinh thần không ngại khó. Vinh tốt nghiệp cao học chuyên ngành về giáo dục và nhu cầu hỗ trợ đặc biệt. Chàng thạc sĩ 9X đã nhận nhiều học bổng danh giá trong suốt thời gian đi học trước khi trở thành học giả Chevening của Vương quốc Anh. Thành tích của Yến và Minh cũng rất đáng nể. Yến tốt nghiệp cử nhân xuất sắc song song ngành tâm lý học và Việt Nam học Trường ĐH Fulbright Việt Nam. Còn Minh là cử nhân ngành công tác xã hội Trường ĐH Sư phạm TP HCM. Từ thành quả ban đầu trên con đường riêng, cả ba chung tay triển khai các hoạt động sáng tạo, mới lạ và có tính thực tiễn, đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của người khiếm thị.

Vinh cho rằng sự tự tin giữ vai trò then chốt để người yếu thế có thể nhận diện và phát huy tiềm năng của bản thân. Do vậy, VIC chọn cách tiếp cận rất đặc thù khi coi trọng việc đồng hành trực tiếp với chính người khiếm thị thông qua nâng cao nhận thức xã hội và trau dồi kỹ năng mềm. "Khi họ có đủ nội lực, kỹ năng và sự tự tin, việc được xã hội ghi nhận sẽ trở thành tiến trình tự nhiên, thay vì là đích đến duy nhất. Bên cạnh đó, nên quan tâm xây dựng tinh thần đồng đội, tương trợ lẫn nhau" - Vinh nhấn mạnh. Theo anh, điều quan trọng nhất với các dự án tạo tác động xã hội là sự tỉnh táo và khả năng lắng nghe, không chỉ với người xung quanh, mà còn lắng nghe bối cảnh và chính mình để mỗi bước đi đều thực sự có ý nghĩa bền vững.

Kết nối cộng đồng

Tại VIC, các workshop, tập huấn, hội thảo, giao lưu… được tổ chức đều đặn, mang lại hiệu quả thiết thực. Tiêu biểu như chuỗi "Hướng dẫn kể câu chuyện hấp dẫn trong CV", giúp các thành viên biết cách làm bật điểm mạnh, hoàn thiện hồ sơ cá nhân và tự tin chinh phục các nhà tuyển dụng. Nhờ quá trình sinh hoạt và rèn luyện tại VIC, nhiều người khiếm thị đã từng bước chạm đến giấc mơ giành học bổng và những vị trí công việc mơ ước.

Gần đây nhất, chuỗi hòa nhạc gây quỹ "Hòa âm ánh sáng - Light from Light" diễn ra tại TP HCM và Đà Lạt thực sự là dấu ấn mang tính nhân văn sâu sắc của VIC và Cantus - một nhóm hợp xướng hoạt động xã hội phi lợi nhuận với sứ mệnh lan tỏa những điều tốt đẹp thông qua âm nhạc. Hàng ngàn khán giả đã đến thưởng thức 3 đêm diễn. Qua đó, góp phần vào mục tiêu dài hạn của những người thực hiện chương trình: lan tỏa âm nhạc như một nhịp cầu kết nối, mở rộng cơ hội phát triển và khẳng định năng lực cho người khiếm thị trong đời sống xã hội.

Trong không gian không còn ranh giới giữa người biểu diễn và khán giả, những người khiếm thị bước lên sân khấu không phải với vai trò "được hỗ trợ", mà như những chủ thể thật sự thăng hoa và tỏa sáng bằng chính năng lực, sự kỷ luật và khát vọng vươn lên. Nguyễn Công Minh vẫn còn dư âm cảm xúc bồi hồi xen lẫn tự hào sau những đêm diễn. Với anh, "Hòa âm ánh sáng - Light from Light" đánh dấu cột mốc quan trọng khi VIC lần đầu vượt ra khỏi khuôn khổ những workshop quy mô nhỏ, đưa tiếng nói của cộng đồng người khiếm thị đến gần hơn với công chúng sau 2 năm miệt mài vun đắp nội lực.

Buổi hòa nhạc được xây dựng xoay quanh chủ đề "ánh sáng", kết hợp giữa trình diễn âm nhạc và những câu chuyện đời sống do các nghệ sĩ, ca sĩ và khách mời chia sẻ. Khán giả xúc động hiểu hơn về hành trình của những người khiếm thị chủ động vượt qua giới hạn thị giác, từng bước khẳng định vị trí của mình trong đời sống xã hội bằng năng lực và sự đồng hành.

Đồng Thị Hải Yến đảm nhiệm vai trò dẫn dắt chương trình. Rào cản thị lực kém không hề ngăn cô thể hiện bản lĩnh vững vàng. Các thành viên nhóm hợp xướng tại VIC gặp rào cản về ngôn ngữ, đặc biệt là việc hát tiếng Anh và được VIC chủ động tháo gỡ bằng cách gửi trước bản thu âm lời và giai điệu để các thành viên tập luyện tại nhà, giảm áp lực trong những buổi tập chung đầu tiên. Đằng sau sự mượt mà trên sân khấu là quá trình chuẩn bị nghiêm túc kéo dài nhiều tháng. Các gương mặt VIC thật sự tự tin hòa giọng trong tiết mục hợp xướng cùng nhóm hợp xướng quốc tế Musica Felice (Phnom Penh), tạo nên hiệu ứng cảm xúc vượt xa kỳ vọng ban đầu.

Theo anh Nguyễn Quang Duy - sáng lập nhóm Cantus, Trưởng Ban Tổ chức "Hòa âm ánh sáng - Light from Light" - nguồn quỹ gây được từ chương trình sẽ tạo nguồn lực để có thêm nhiều chuỗi hòa nhạc lan tỏa nhận thức, các hoạt động teambuilding kết nối người khiếm thị và cộng đồng sáng mắt, cùng những chương trình tập huấn kỹ năng và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho thanh niên khiếm thị thời gian tới.

Là một khán giả có mặt từ sớm, Huỳnh Trương Minh Khang (24 tuổi; ngụ phường Tân Định, TP HCM) vô cùng bất ngờ bởi chiều sâu của chương trình và cách VIC hiện diện như một cộng đồng chuyên nghiệp, nơi nhiều người khiếm thị có nền tảng học tập tốt, thậm chí từng được đào tạo ở nước ngoài quay về đóng góp tích cực cho xã hội bằng chuyên môn của mình. Nhiều người tham dự sự kiện cũng nhận ra thách thức lớn nhất của người khiếm thị không chỉ nằm ở việc không thể nhìn thấy, mà còn ở khoảng cách giao tiếp và cơ hội hòa nhập.

"Khi cộng đồng sẵn sàng mở rộng không gian để họ được làm việc, được thể hiện và được công nhận, đó mới là lúc ánh sáng thực sự dẫn đường cho tương lai" - Khang bày tỏ. Nhiều khán giả không giấu sự trân trọng VIC khi biết cách tổ chức này được xây dựng như một hệ sinh thái dài hạn, thay vì những hoạt động mang tính thời điểm. Sự kiện cho thấy một hướng tiếp cận bền vững khi âm nhạc trở thành phương tiện kết nối lâu dài với xã hội. Đồng thời, còn mở ra cơ hội việc làm, không gian sáng tạo và phát triển đam mê cho người khiếm thị.

Sự kiện lần này cũng mở ra bước đi đầu tiên trong tầm nhìn dài hạn của VIC: trở thành cầu nối thúc đẩy hòa nhập, công bằng và đối thoại giữa người khiếm thị và cộng đồng sáng mắt. Thời gian tới, VIC và Cantus sẽ tích cực phối hợp tổ chức hoạt động teambuilding gắn kết cộng đồng khiếm thị và sáng mắt thông qua các trải nghiệm độc đáo. Nơi đó, người khiếm thị sẽ là người dẫn đường, người sáng mắt sẽ bước vào trải nghiệm không nhìn thấy tạm thời và cùng nhắm mắt để cảm nhận sự thấu hiểu, tin tưởng và đồng hành.