Thí điểm nội dung giáo dục AI: Không gây áp lực cho học sinh tiểu học

(NLĐO) - Việc đưa giáo dục AI vào nhà trường góp phần phát triển năng lực số, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số

Tại talkshow do Báo Người Lao Động tổ chức ngày 16-4 chủ đề "Thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông: Góc nhìn từ thực tiễn", các nhà giáo và chuyên gia cho rằng tùy từng bậc học, việc đưa giáo dục AI vào nhà trường sẽ góp phần phát triển năng lực số cho học sinh và cá nhân hóa được việc học tập của các em.

Theo ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, Phó trưởng Phòng Giáo dục Phổ thông - Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TPHCM, khẳng định việc đưa AI, giáo dục AI vào các trường phổ thông theo Quyết định 3439/2025 của Bộ GD-ĐT là bước đi rất là đúng đắn và bộ cũng đã có sự chuẩn bị từ rất là sớm. Trước đó, từ tháng 2-2025, Bộ GD-ĐT đã ban hành khung năng lực số cho người học, bao gồm đầy đủ các nội dung về năng lực số và từng miền năng lực số. Trong đó, miền năng lực số 6 có liên quan tới trí tuệ nhân tạo.

Đầu năm học 2025 - 2026, Nghị quyết 71/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT được ban hành cũng nhấn mạnh phải phát triển AI trong trường phổ thông cũng như đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai.

Ông Nguyên thông tin Sở GD-ĐT TPHCM đã ngay lập tức xây dựng nội dung kế hoạch và chiến lược để chuẩn bị thực hiện. Một số trường học đã chính thức triển khai thí điểm đưa AI vào giáo dục. Theo ông, đối với các cơ sở giáo dục, Quyết định 3439/2025 về khung thí điểm nội dung AI là khung pháp lý rất quan trọng.

Thực tế, AI đã xuất hiện nhiều ở các nhà trường, bản thân học sinh cũng đã được tiếp cận với AI ở bên ngoài nhà trường. Do đó, nếu không có khung pháp lý chính thống thì không thể định hướng cho học sinh tiếp cận với AI một cách bài bản, hợp lý, phù hợp với từng trình độ, cũng như bảo đảm tính an toàn, đạo đức.

Về lâu dài, việc ban hành khung nội dung thí điểm còn mang tính chiến lược khi góp phần phát triển năng lực số cho học sinh và cá nhân hóa được việc học tập của các em.

Đối với riêng bậc tiểu học, thầy Trần Quốc Long Xuyên - giáo viên, Tổ trưởng chuyên môn Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (TPHCM) - cho hay theo khung năng lực số đã được ban hành, học sinh tiểu học mới bắt đầu làm quen AI nên chúng ta không chú trọng về mặt kỹ thuật hay tính hàn lâm lý thuyết, mà sẽ tăng tính trải nghiệm, tương tác theo hướng "học thông qua chơi".

Cũng theo thầy Xuyên, khung của Bộ GD-ĐT đã có sự phân hóa về mức độ đối với từng đối tượng học sinh nên các em ở độ tuổi tiểu học sẽ không khó khăn hay gặp áp lực khi tiếp cận AI. Đáng chú ý, việc giáo dục AI đối với học sinh tiểu học vẫn ở bước là tích hợp, lồng ghép vào các môn học.

"Bên cạnh khung pháp lý, khung nội dung đã có, rất cần sự khéo léo, linh hoạt cũng như khả năng sư phạm của thầy cô để việc tiếp cận của học sinh nhẹ nhàng hơn. Chúng ta cũng phải đặt vấn đề cái đích của việc đưa AI vào giáo dục là gì? Nếu đơn thuần chỉ là sản phẩm cuối cùng thì có thể sẽ gây áp lực cho học sinh" - thầy Xuyên lưu ý.

Ở bậc THCS và THPT, nội dung giáo dục AI còn liên quan đến định hướng tương lai của học sinh. Theo ông Nguyễn Thái Vĩnh Nguyên, có 4 trụ cột trong nội dung thí điểm.

Thứ nhất, lấy con người làm trung tâm, tức AI chỉ là một công cụ hỗ trợ, không thể thay thế con người. Không khuyến khích học sinh sử dụng AI không có kiểm soát để hỗ trợ làm bài tập mà thay vào đó, các em phải học cách tư duy, các kỹ năng, phẩm chất, năng lực cơ bản...

Thứ hai, về đạo đức AI, học sinh sẽ được trang bị kỹ năng phân biệt đâu là sản phẩm của mình và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

Hai trụ cột còn lại là kỹ năng ứng dụng và thiết kế hệ thống.

"Thực hiện Nghị quyết 71/2025, ngành GD-ĐT TPHCM đã có những bước chuẩn bị cơ bản. Ngay trong tuần này, chúng tôi đang có một đợt tập huấn rất lớn dành cho giáo viên toàn thành phố về tiếp cận công nghệ AI và sử dụng được những công cụ AI cơ bản" - ông Nguyên thông tin.

Ở góc độ doanh nghiệp, theo ông Trần Nguyên Hãn, Giám đốc Tin học Đại Dương, để triển khai tốt việc dạy AI cho học sinh phổ thông, cần thực hiện tốt 3 điều. Thứ nhất, các trường cần trang bị một hệ thống máy tính đầy đủ về số lượng, đảm bảo về cấu hình để dạy tốt chương trình AI. Thứ hai, các trường cần chuẩn bị lựa chọn một bộ tài liệu, một chương trình giảng dạy AI phù hợp nhất và phải được ngành GD-ĐT phê duyệt. Chương trình phù hợp sẽ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất, tự nhiên nhất, qua đó các em phát triển tư duy lành mạnh cho tương lai. Thứ ba, chuẩn bị nguồn giáo viên, đặc biệt là giáo viên tốt nghiệp chuyên ngành công nghệ thông tin.