Âm nhạc xoa dịu nỗi đau Haiti

Thật không thể tin được âm nhạc lại có sức sống mãnh liệt đến thế ở một đất nước nghèo như Haiti

Có lẽ không mấy ai có thể quên được khoảnh khắc khi bà Anna Zizi, 69 tuổi, nạn nhân trong trận động đất ở Haiti vừa qua, được kéo lên khỏi đống đổ nát sau 7 ngày bị chôn vùi: Lúc đó, bà đã cất cao giọng hát trong khi khuôn mặt bà vẫn còn bám đầy bụi đất.

Nhóm Original H nhận định nhạc kompa là phương thuốc chữa bệnh đối với người Haiti. Ảnh: CNN

Phương thuốc chữa bệnh

Theo đài CNN, giữa nỗi buồn đau và khổ sở do trận động đất kinh hoàng gây ra, âm nhạc đã tỏ ra là một nguồn an ủi đối với người Haiti trong nước cũng như ngoài nước. Đặc biệt, những người sống ở Pháp nói rằng âm thanh của kompa (nhạc hiện đại của người Haiti) khiến tâm hồn họ gần gũi hơn với quê hương và có tác dụng xoa dịu nỗi đau trong lòng họ.

Original H, nhóm nhạc kompa  nổi tiếng của người Haiti ở Paris, đã tuyên bố: “Đối với dân tộc Haiti, nhạc kompa giống như một phương thuốc chữa bệnh”. Bên cạnh đó, Michel Marchand, người giới thiệu chương trình Kompa Boulevard trên đài phát thanh Espace FM ở Pháp, khẳng định: “Ngay cả trong những thời điểm đau buồn nhất, người Haiti vẫn luôn ca hát. Người Haiti luôn luôn cười dù cho cõi lòng họ tan nát”.

Hơn nữa, nhạc sĩ kompa Mikael Guirand của ban Carimi đã cảm nhận được sức mạnh âm nhạc của anh. Guirand nhận định rằng dù đang tuyệt vọng, những người hâm mộ là nạn nhân động đất vẫn giơ cao cánh tay chào mừng anh trên mọi ngả đường. Họ vui mừng khôn xiết khi gặp những nhạc sĩ như anh còn sống sót.

Guirand kể: “Có những người mất hết nhà cửa đã hò reo khi gặp chúng tôi. Điều đó cho thấy họ đánh giá cao âm nhạc đến chừng nào. Âm nhạc cho họ niềm hy vọng”.

Giàu có về văn hóa

Ở Pháp, các nhạc sĩ kompa tập trung lại và biểu diễn trong các buổi hòa nhạc từ thiện để giúp đỡ quê hương của họ. Ban nhạc Original H cho biết: “Kể từ khi thảm họa xảy ra, chúng tôi đã tham gia mấy buổi diễn để quyên tiền. Gia đình và bạn bè chúng tôi đều ở Haiti và hầu hết chúng tôi đều mất một người thân nào đó. Đây thực là một thảm họa không thể nào quên được. Đôi khi chúng tôi cảm thấy mình bất lực vì không giúp gì được cho quê nhà”.

Đài phát thanh Espace và KompaParis.com, một website chuyên về nhạc kompa, hiện đang tiến hành tổ chức và giới thiệu một số liên hoan ở Pháp. Trong những ngày sau động đất, cả hai đã sử dụng phương tiện của mình để giúp người Haiti ở Pháp tìm gặp gia đình. Phát thanh viên Marchand nhận định: “Nhạc kompa rất nổi tiếng ở Pháp. Đó là vì người Haiti chơi nhạc sống, chứ không phải ở phòng thu hoặc bán đĩa ở quầy”.

Nhạc kompa được xem là một bộ phận không thể thiếu của văn hóa Haiti, đã nổi lên ở hòn đảo vùng biển Caribê này cách đây khoảng 60 năm. Kompa của người Haiti gần giống với nhạc của Cộng hòa Dominica nhưng tiết tấu chậm hơn và thường được biểu diễn với cung thứ.

Vanessa Francklin, một chuyên gia nhạc kompa ở website KompaParis.com, giải thích: “Nhạc kompa chân thực, sôi nổi và luôn truyền tải một điều gì đó. Đây là âm nhạc của một dân tộc đã chịu đựng khổ sở một thời gian dài và nay vẫn còn khổ đau”. Nhạc sĩ Guirand nhấn mạnh: “Nhiều người bắt đầu nhận biết chúng tôi là người Haiti thông qua âm nhạc của chúng tôi. Âm nhạc cho thấy chúng tôi giàu có về văn hóa”.

“Haiti không bao giờ chết” Hiện nay, nhiều nhạc sĩ hy vọng nhạc kompa của họ sẽ không chỉ giúp gây quỹ mà còn soi chiếu Haiti với một thứ ánh sáng tích cực hơn. Các ban nhạc cũng đang sáng tác những ca khúc nhằm xoa dịu nỗi đau thảm họa. Trong số đó có Tabou Combo, một trong những ban nhạc kompa nổi tiếng ở Haiti. Ca khúc mới của họ có tựa đề Haiti Will Never Die (Haiti không bao giờ chết).