ASEAN tìm được tiếng nói chung

Sau không ít tranh cãi và bất đồng, ASEAN cuối cùng cũng đã tìm được tiếng nói chung về vấn đề biển Đông thông qua nguyên tắc 6 điểm. Dù hơi muộn nhưng động thái này cho thấy nỗ lực của ASEAN trong việc xua tan nỗi lo rằng nội bộ khối này đang chia rẽ sau những gì đã xảy ra tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN mới đây ở Campuchia.

Nhận định về nguyên tắc 6 điểm, Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa cho rằng ASEAN đã rút ra được bài học từ những gì xảy ra tại hội nghị vừa qua. Ông nói với hãng tin Reuters: “ASEAN chỉ có thể đóng vai trò trung tâm trong khu vực nếu bản thân ASEAN có được sự thống nhất và gắn kết. Vào tuần rồi, chúng tôi đã được thử thách, đã trải qua một số khó khăn nhưng chúng tôi rút ra được bài học để trở nên khôn ngoan hơn”.

Philippines, một trong 4 nước ASEAN có tranh chấp lãnh thổ ở biển Đông với Trung Quốc, cũng bày tỏ hài lòng trước kết quả nói trên cho dù Manila trước đó đã chỉ trích mạnh mẽ việc Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN vừa qua không ra được thông cáo chung. Tương tự, theo hãng tin AP, Bộ Ngoại giao Singapore hoan nghênh nguyên tắc 6 điểm của ASEAN vì nó phần nào “sửa chữa những thiệt hại” gây ra bởi việc không có tuyên bố chung tại hội nghị nói trên.

Thông qua lời kêu gọi kiềm chế, đối thoại và tôn trọng luật pháp quốc tế, ASEAN cho thấy quyết tâm tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho vấn đề tranh chấp lãnh thổ ở biển Đông bất chấp việc Trung Quốc đang gia tăng những hành động khiêu khích tại vùng biển này. Thách thức sắp tới của ASEAN là làm sao tìm được sự đồng thuận trong quá trình soạn thảo Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở biển Đông (COC) và thuyết phục được Bắc Kinh đồng ý dùng COC để giải quyết tranh chấp giữa các bên có chủ quyền ở biển Đông. Để làm được điều này, điều quan trọng là ASEAN phải duy trì sự thống nhất và tính trung tâm của mình để đủ sức tạo nên một tiếng nói có trọng lượng trong các cuộc đàm phán về COC với Trung Quốc trong thời gian tới.