Bí mật hạt nhân của CHDCND Triều Tiên
Chương trình hạt nhân của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Triều Tiên là một trong những bí mật quân sự được các cơ quan tình báo phương Tây soi mói nhiều nhất. Nhiều người đặt câu hỏi CHDCND Triều Tiên có bao nhiêu cơ sở sản xuất nguyên liệu bom hạt nhân và đặt ở đâu? Bao nhiêu bom hạt nhân đã được sản xuất và mạnh cỡ nào, có thể gắn vào đầu đạn tên lửa hay không...?
Vào lúc 9 giờ 55 phút ngày 26-5, một ngày sau khi CHDCND Triều Tiên tuyên bố thử bom hạt nhân lần thứ hai dưới lòng đất, hai trạm giám sát động đất của Nhật Bản đặt gần bán đảo Triều Tiên phát hiện các sóng động đất tại Kilchu, khu vực mà CHDCND Triều Tiên từng thử vũ khí hạt nhân ngày 9-10-2006.
Đó là một vùng ít xảy ra động đất tự nhiên. Hơn nữa, theo các chuyên gia, các sóng này không giống sóng động đất tự nhiên. Tuy vậy, chuyên gia Gen Aoki thuộc Nha Khí tượng Nhật Bản ở
 Sau vụ thử tên lửa Taepodong-2 hồi đầu tháng 4-2009, CHDCND Triều Tiên tiếp tục vụ thử hạt nhân thứ hai dưới lòng đất. Ảnh: PLANETEARTHLOOKSBLUE |
Để khẳng định một vụ nổ hạt nhân, các nhà khoa học cần phải chứng minh thêm, ngoài những đợt sóng trên mặt đất, sức công phá của quả bom và những chấn động đó không phải do thuốc nổ thông thường gây ra.
Đây chính là lý do mà, năm 1998, Thượng viện Mỹ từ chối ký CTBT (Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện). Lúc đó, các nhà lập pháp Mỹ biện luận rằng các nước có thể “ăn gian” bằng cách ngụy trang những vụ nổ hạt nhân cỡ nhỏ như là động đất tự nhiên.
Tuy nhiên lần này, với vụ nổ hạt nhân mới của CHDCND Triều Tiên, nhiều người hy vọng Thượng viện Mỹ sẽ không còn lấy cớ để từ chối ký CTBT. Vấn đề là sức mạnh của quả bom này bao nhiêu? Giữa các cơ quan báo chí và các chuyên gia trong lĩnh vực hạt nhân đang có một khoảng cách lớn.
Bao nhiêu kiloton?
Muốn đo đạc chính xác sức mạnh của một vụ nổ hạt nhân dưới lòng đất, không thể chỉ dựa vào các đợt sóng xung kích mà còn phải am hiểu địa chất vùng thử vụ nổ.
Lần này, các nhà nghiên cứu thừa hưởng những kết quả nghiên cứu vụ nổ bom hạt nhân đầu tiên của CHDCND Triều Tiên năm 2006 tại cùng một địa điểm. Lúc đó, họ tin rằng quả bom bị “xì hơi” vì thiết bị hạt nhân không thể duy trì phản ứng dây chuyền hạt nhân. Sức nổ lần đó được ước tính chỉ vào khoảng 0,6 kiloton.
Đối chiếu dữ liệu địa chấn năm 2006 với dữ liệu vụ nổ mới tuần rồi, các nhà khoa học trên website Arms Control Wonk phỏng đoán chưa tới 1,6 kiloton. Con số lớn nhất mà phía Mỹ đưa ra là “4 kiloton hoặc nhỏ hơn”, theo bản tin của Hiệp hội Các nhà khoa học hạt nhân.
Rõ ràng so với lần đầu, vụ nổ lần này mạnh hơn rất nhiều, chứng tỏ CHDCND Triều Tiên có những tiến bộ nhất định. Nhưng nó không đáng sợ như một số cơ quan truyền thông quốc tế cho rằng quả bom mà CHDCND Triều Tiên mới thử có sức tàn phá cỡ 4-8 kiloton, thậm chí 20 kiloton - tức ngang ngửa quả bom hạt nhân của Mỹ ném xuống thành phố Hiroshima của Nhật năm 1945 - theo các nguồn tin ban đầu của Nga.
1,6 hay 4 kiloton, nói chung, là một con số chưa gây ấn tượng lắm đối với các nhà quân sự phương Tây. Nó còn kém khá xa so với những quả bom hạt nhân của các nước châu Á khác như Ấn Độ,
Do vụ nổ không mạnh lắm... nên trên nhật báo The New York Times, Hans Christensen, một chuyên gia hạt nhân Mỹ thuộc Hiệp hội Khoa học gia Mỹ, thắc mắc: “Liệu đây có phải là một vụ nổ bị “xì hơi” như cách nay 3 năm hay không?”. Theo ông này, báo chí đã “thổi phồng vụ nổ”.
Để xác định rõ ràng những cơn địa chấn vừa qua là động đất tự nhiên, thử nghiệm vũ khí hạt nhân hay thông thường giả hạt nhân, các chuyên gia đã xem xét dấu vết phóng xạ tại nơi xảy ra vụ nổ, nhất là tỉ lệ đồng vị phóng xạ xenon.
Yếu tố này cho phép phân biệt các nguồn phóng xạ. Ví dụ phóng xạ phát ra từ các nhà máy điện hạt nhân khác phóng xạ của một vụ nổ hạt nhân. Ngay sau khi CHDCND Triều Tiên tuyên bố thử bom hạt nhân, một chiếc máy bay của không lực Mỹ chuyên "ngửi" phóng xạ bay trong gió đã cất cánh từ căn cứ Okinawa, Nhật. Cộng với kết quả đo đạc của các trạm giám sát nuclit phóng xạ của Nhật và Nga, chỉ cần vài ngày là có thể có những kết luận đầu tiên.
 Quân đội CHDCND Triều Tiên mừng thử nghiệm thành công vụ nổ hạt nhân thứ hai tại sân vận động có mái che Bình Nhưỡng hôm 27-5. Ảnh: KCNA/AFP |
Tình báo Mỹ-Hàn mù tịt
Tuy vậy, có một điều làm cho Mỹ và Hàn Quốc – hai nước quan tâm nhiều nhất đến vụ nổ mới của CHDCND Triều Tiên – rất lo là bộ máy tình báo của họ mù tịt về vụ nổ.
Sau khi CHDCND Triều Tiên phóng tên lửa Taepodong-2 trên bầu trời Thái Bình Dương ngày 5-4, nhiều chuyên gia quân sự Hàn Quốc đoán rằng Bình Nhưỡng có thể tiến hành một vụ thử hạt nhân trong vòng 2 đến 6 tháng. Một vài chuyên gia còn tuyên bố phải năm tới, CHDCND Triều Tiên mới có khả năng thử vũ khí hạt nhân.
Rõ ràng tốc độ và bí mật của vụ thử hạt nhân của CHDCND Triều Tiên đã làm Hàn Quốc thực sự lo ngại khi Bình Nhưỡng hăm dọa “làm cỏ” Hàn Quốc. Nó cũng đặt ra một câu hỏi hết sức nghiêm túc về hiệu quả của tình báo các nước đồng minh.
Thật vậy, dù có vệ tinh do thám và điệp viên, tình báo Mỹ và Hàn Quốc không thể biết trước CHDCND Triều Tiên chuẩn bị vụ thử như thế nào.
Kỳ tới: Ăn cắp bí mật hạt nhân