Bí mật sao Hỏa

Cách đây hơn 130 năm, các nhà thiên văn chĩa kính thiên văn lên sao Hỏa quan sát hành tinh bí ẩn này. Họ từng cho rằng đã phát hiện những con kênh đào giống như trên trái đất nhưng sau đó nhanh chóng thừa nhận đã lầm. Điều này cho thấy con người bị sao Hỏa ám ảnh đến mức nào

Tuy nhiên, giờ đây những tấm ảnh 3D (ba chiều) của tàu vũ trụ Mars Express – một con tàu lớn hơn chiếc tủ lạnh một chút của Cơ quan Không gian châu Âu (ESA) phóng lên sao Hỏa từ tháng 6-2003 - chụp được cho thấy các nhà thiên văn nêu trên không nói sai nhiều lắm. Quả đã từng có một hệ thống thung lũng khổng lồ, đồng bằng rộng lớn và dấu vết những thác nước khổng lồ hằn sâu trên mặt sao Hỏa. Điều này chứng tỏ trên sao Hỏa từng có biển, sông và những dòng thác lớn. Thật khác xa sao Hỏa bây giờ không có sự sống, khô cằn.

Bức ảnh mới nhất chụp thung lũng Echus Chasma rộng lớn nằm ở phía Bắc vùng xích đạo sao Hỏa dài khoảng

100 km, rộng khoảng 10 km, trông giống những hẻm núi hùng vĩ ở Bắc Mỹ. Những con hẻm này có những vách đá cao đến 4.000 m và có thể có nhiều con thác lớn đã tràn qua những vách đá này từ đồng bằng Lunea Planum bao quanh thung lũng.

Một số ảnh chụp được những miệng hố thiên thạch rộng đến 8 km. Một số hình ảnh khác cho thấy một con đê dài khoảng 24 km do nham thạch hợp thành. Hiện tượng này chứng tỏ sao Hỏa cũng từng có núi lửa.

Theo NASA (Cơ quan Không gian Mỹ), Echus Chasma là một trong những nguồn nước lớn nhất trên sao Hỏa. Nó nối liền với một hệ thống thung lũng vô cùng rộng lớn hơn ở phía Bắc có tên Kasei Valles, dài 3.000 km.

Hai thung lũng nói trên lớn như vậy, tuy nhiên, so với một hẻm núi ở phía Nam sao Hỏa có tên Valles Marineris thì khiêm tốn hơn nhiều. Con hẻm này dài 4.000 km, rộng 192 km và sâu 6,4 km.

Trong 5 năm qua, con tàu Mars Express đã chụp toàn bộ bề mặt sao Hỏa với độ nét cao, hình ảnh có thể xem dưới nhiều góc độ của ba chiều. Với những tấm ảnh chất lượng cao này, người ta đã lập được bản đồ màu các loại khoáng sản trên hành tinh Đỏ, bản đồ khí quyển và dùng radar thăm dò dưới lòng đất sao Hỏa.

Cả NASA và ESA đều tuyên bố sẽ mang về trái đất những mẫu đất đá sao Hỏa. Trong khi ESA có kế hoạch phóng tàu ExoMars vào năm 2013 đổ bộ lên sao Hỏa để nghiên cứu bề mặt hành tinh này thì hiện nay NASA đã có 3 tàu thăm dò đổ bộ lên mặt đất sao Hỏa, trong đó mới nhất có tàu Phoenix đổ bộ lên vùng cực hồi tháng 5 vừa qua. Con tàu này đã đào và lấy được mẫu nước đá nằm dưới lòng đất. Các mẫu này đang được phòng thí nghiệm của con tàu phân tích xem liệu hành tinh Đỏ có những nguyên tố hóa học của sự sống hay không.