Con số và niềm tin

Tình trạng chao đảo trong ngành tài chính và nỗi buồn lo về nền kinh tế Mỹ làm thay đổi bước chạy vào Nhà Trắng của hai ứng viên. Ông Barack Obama lần đầu tiên vượt qua đối thủ John McCain một cự ly khá dài.

Theo cuộc thăm dò toàn quốc mới nhất của Washington Post- ABC News, ông Obama đang dẫn trước ông McCain với tỉ lệ 52% so với 43%. Hai tuần trước đây, cuộc chạy đua về căn bản là ngang bằng.

Cũng theo cuộc thăm dò này, chỉ 9% những người được hỏi nói sức khỏe nền kinh tế Mỹ tốt hoặc rất tốt và đây là lần đầu tiên kể từ cuộc bầu cử năm 1992, lòng tin đã rớt xuống một con số. Đáng lo hơn, chỉ 14% cho rằng đất nước đang đi đúng hướng, một con số thấp kỷ lục, tương đương với tỉ lệ thăm dò với cùng câu hỏi đó cách đây 35 năm!

Có nhiều cử tri hơn tin rằng ông Obama có thể giải được bài toán kinh tế của đất nước. Ông hiện có ưu thế lớn nhờ biết hòa hợp với công chúng trước những thách thức của đời sống. Ông cũng có lợi thế hơn trong việc xử lý những vấn đề ở phố Wall. Tuần qua, tình trạng gần như tan chảy trong thị trường tài chính, rồi cuộc tranh luận sau đó ở Washington về đề nghị giải cứu các định chế tài chính của chính phủ khiến cho vấn đề kinh tế trở nên quan trọng hơn trong suy nghĩ của người dân. Gần như một nửa cử tri nói kinh tế và việc làm là vấn đề quan trọng nhất quyết định lá phiếu của họ, trong khi chỉ 9% đặt vấn đề Iraq lên hàng đầu. Bất ngờ thú vị là trong số những cử tri da trắng, nỗi lo về kinh tế của họ lại biến thành sự gởi gắm vào ứng viên tổng thống người da đen, với tỉ lệ lên đến 45%, chỉ kém ông McCain 5%.

Trong khi đó, sức mạnh của ông McCain về các vấn đề an ninh quốc gia đang hao mòn nhanh. Hai tuần trước, khi đặt vấn đề “ai có thể giải quyết được cuộc khủng hoảng hiện nay”, có đến hơn phân nửa số cử tri nói đó là John McCain. Giờ đây, niềm tin ấy không còn. Tương tự, ưu thế ngày nào của ông McCain về các giải pháp cho cuộc chiến chống khủng bố thì nay gần như mất hết. Cuộc khảo sát cũng cho thấy sự phản ứng công khai và mạnh mẽ đầu tiên đối với Thống đốc bang Alaska, bà Sarah Palin, ứng viên phó tổng thống trong liên danh với ông McCain. Nó cho thấy mức độ không hài lòng về bà tăng lên 10% trong hai tuần qua.

Cho đến lúc này, rào cản quan trọng đối với ông Obama là thái độ hoài nghi lan rộng trong công chúng về khả năng ông sẽ là một tổng tư lệnh giỏi. Với câu hỏi đó, có vẻ như ông chưa thật sự làm cử tri yên tâm, trong khi gần như 3/4 cử tri tin vào năng lực chỉ đạo quân sự của ông McCain. Nhưng Joe Biden, ứng viên phó của ông Obama- người mà ông McCain không tiếc lời khen là sắc sảo và dạn dày kinh nghiệm- đã thẳng thắn bày tỏ sự nghi ngờ về tài thao lược của ứng viên tổng thống Đảng Cộng hòa.

Cuộc tranh luận trên truyền hình đầu tiên giữa hai ứng viên, được sắp xếp vào tối 26-9 (giờ địa phương), dự kiến tập trung vào chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia, nhưng vấn đề kinh tế có thể được đặt ra tùy thuộc diễn biến ở phố Wall. Hầu hết cử tri đã được thông báo về cuộc tranh luận hứa hẹn nhiều kịch tính này. Thế nhưng ông McCain đã bất ngờ đề nghị ông Obama hoãn cuộc tranh luận với lý do ông phải bay về Washington tham gia giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính. Thời tiết chính trị đang thay đổi nhanh cùng với tình trạng gập ghềnh trên phố Wall. Tổng thống Bush đã lên tiếng thừa nhận nền kinh tế Mỹ lâm nguy. Cuộc gặp giữa ông Bush với hai ứng viên tổng thống nhằm tìm cách giải cứu nước Mỹ cũng không có kết quả...

Ngày 4 -11 đang đến gần. Rõ ràng, những khó khăn trong nền kinh tế đã trở thành liều thuốc thử quan trọng đối với hai ứng viên, chính xác là hai liên danh. Và bộ đôi Barack Obama- Joe Biden đang cho thấy họ có những phản ứng tốt hơn.