TRUNG ĐÔNG.- EU muốn tăng cường các mối quan hệ thương mại và chính trị với Iran thay vì cô lập nước này như Mỹ đã làm. Hôm qua, 18-6, ông Chris Patten, ủy viên phụ trách ngoại vụ của Liên hiệp châu Âu (EU), đã gặp ông Javad Zarif, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, tại Brussels, thủ đô Bỉ. Đây là một cuộc gặp được Mỹ và Israel theo dõi sát sao vì hai nước này chống lại chủ trương thắt chặt các mối quan hệ thương mại và chính trị với Iran của EU.
Hôm thứ hai, 17-6, ngoại trưởng các nước thành viên của EU họp tại Luxembourg đã quyết định thực hiện chính sách “đối thoại tích cực” với Iran nhằm hai mục tiêu: hậu thuẫn các nhà cải cách ở Iran dưới trướng Tổng thống (TT) cấp tiến Mohammad Khatami và thúc đẩy Iran hợp tác hoàn toàn với EU trong công cuộc đấu tranh chống khủng bố quốc tế, ngăn ngừa việc phổ biến các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt.
EU đã trao quyền cho Hội đồng châu Âu - cơ quan hành pháp của EU - mở những cuộc thương lượng với Iran về thương mại và chính trị. Cuộc gặp hôm qua giữa ông Patten và ông Zarif chỉ mới là bước khởi đầu của một tiến trình lâu dài. Ngoài hai mục tiêu kể trên, các ngoại trưởng còn cho biết EU sẽ khuyến khích Iran đồng thuận với cộng đồng quốc tế về việc cần thiết tôn trọng “sự hiện hữu của hai nhà nước Palestine và Israel cùng tồn tại bên nhau một cách hòa bình”. Với chủ trương “đối thoại tích cực” với Iran cũng như đối với CHDCND Triều Tiên mà Mỹ xếp vào “trục ác”, EU trung thành với một quan điểm trái ngược với Mỹ và Israel. Còn nhớ hồi tháng hai vừa qua, chính ông Chris Patten phát biểu trên báo The Guardian (Anh) rằng tuyên bố của TT Bush xếp 3 nước Iran, Iraq và CHDCND Triều Tiên vào “trục ác” là “chẳng có ích gì”. Trái lại, chủ trương “đối thoại tích cực” của EU mới thật sự hữu ích. Ông Patten đã chỉ trích Mỹ chỉ chăm bẳm vào chuyện chống khủng bố mà không cố gắng triệt tiêu nguyên nhân dẫn đến các hành động khủng bố.
Israel là nước đầu tiên tỏ ý chống lại cuộc gặp Patten - Zarif tại Brussels hôm qua. Israel cho rằng Iran đang nuôi dưỡng khủng bố và có ý định đưa vũ khí hủy diệt hàng loạt vào Trung Đông. Nhưng ông Patten đã trả lời: “Cô lập và đẩy Iran ra rìa không phải là một ý tưởng tốt dẫn đến ổn định trong khu vực. Hơn nữa chẳng có chứng cớ nào cho thấy Iran xấu như Israel nói”.
