Hai mẹ con mở lòng với cộng đồng

Hai mẹ con gốc Việt ở thành phố Sacramento (Mỹ) đang hỗ trợ cộng đồng người làm móng gốc Việt ở địa phương về vấn đề sức khỏe và an toàn nghề nghiệp

Khi Cat Bao Le thăm các tiệm làm móng ở thành phố Sacramento, thủ phủ bang California (Mỹ), cô biết rằng mình đang đi vào những nơi thường có cùng ngôn ngữ và văn hóa với mình. Không có sự giúp đỡ của mẹ, bà Helen Thi Nguyen, Le có thể gặp ánh mắt bối rối của những người làm móng khi cô đề cập đến những vấn đề mang tính chuyên môn, như quy định vệ sinh trong các tiệm làm móng của bang California. Le nói: “Tôi muốn thông qua mẹ tôi để biết họ đang có cảm giác như thế nào. Họ lo sợ gì liên quan đến những quy định của bang”.

Nỗi lo sức khỏe đồng hương

Le làm việc cho Asian Law Caucus, một tổ chức quyền pháp lý và công dân phục vụ các cộng đồng người gốc Á có thu nhập thấp ở Mỹ. Tổ chức này đã đứng ra tài trợ cho các cuộc hội thảo về an toàn và sức khỏe tại các tiệm làm móng ở Bắc California. Cô chọn con đường này sau khi chứng kiến mẹ mình làm việc cùng với các hóa chất mạnh tại các tiệm làm móng ở Sacramento. Trong bối cảnh xuất hiện câu hỏi về những nguy cơ sức khỏe của hóa chất dùng làm móng, bà Nguyen trở thành người hỗ trợ Le đắc lực trong việc cung cấp thông tin cho phụ nữ gốc Việt làm móng - chiếm khoảng 80% người làm nghề này ở bang California.

Bà Nguyen bắt đầu công việc làm móng ở Sacramento 18 năm trước. Khi còn nhỏ, Le đã nghĩ rằng những cơn ho triền miên và chứng run tay của mẹ có liên quan đến những hóa chất dùng tại nơi làm việc, nhưng lúc ấy cô cảm thấy mình không thể giúp gì cho mẹ. Le nhớ lại: “Khi đó không có thông tin gì về các tiệm làm móng”. Cô chỉ biết rằng hóa chất thường được dùng trong các tiệm làm móng, như dibutylphthalate, formaldehyde và toluene, đã từng bị xem là có liên hệ đến ung thư hay những tác hại cho việc sinh đẻ.

Sứ mệnh của Le giờ đây là làm sao đưa vấn đề sức khỏe của nhân viên làm móng và khách hàng vào trong tầm giám sát của các nhà làm luật, đồng thời để những nhân viên này trò chuyện với các quan chức được bầu và đại diện ngành công nghiệp sản phẩm móng. Trong một cuộc gặp gần đây, Le giới thiệu cho các nhân viên làm móng loại khẩu trang có khả năng lọc bụi và mùi hương, trao cho họ những tài liệu sức khỏe được cô giúp dịch sang tiếng Việt. Với khả năng nói tiếng Anh trôi chảy, cô có thể đại diện cho các nhân viên làm móng trước các nhà làm luật. Ngoài ra, cô biết rằng mình có thể nhờ mẹ - một người có giọng nói nhỏ nhẹ - giúp đỡ trong việc tiếp cận những nhân viên làm móng gốc Việt khác.

Động lực từ những bản tin

Rời Việt Nam cùng chồng và một con gái năm 1978, bà Nguyen đến Anh và sinh thêm vài người con, bao gồm Le, ở đó. Năm Le 9 tuổi, gia đình chuyển đến California. Tại Việt Nam, bà Nguyen từng là một giáo viên. Nhưng tại Mỹ, với vốn liếng tiếng Anh khá hạn chế, bà chuyển sang công việc làm móng. Một người thân và một số bạn bè của gia đình bà đã làm công việc này khi họ đến Sacramento 20 năm trước.

Le nhớ lại những năm tháng cô thường chơi tại nơi làm việc của mẹ và biết được những cơn ho cùng chứng run tay của bà khiến cô bắt đầu nghĩ về tác hại của công việc làm móng. Cô cũng nhớ rõ lần đầu tiên theo dõi giới truyền thông đưa tin về nhân viên làm móng. Nhưng trái với mong đợi của cô, các bản tin không đề cập đến vấn đề sức khỏe của họ mà lại mô tả họ như những người “mất vệ sinh và vô trách nhiệm”. Điều này cũng là một trong những động lực thúc đẩy Le theo đuổi công việc hiện nay. Cô theo học chuyên ngành dân tộc học và tích cực đến các lớp dạy tiếng Việt tại Đại học California ở Bekerley.

Le cho biết việc tiếp cận những nhân viên làm móng gốc Việt đóng vai trò quan trọng vì mối lo ngại ngày càng tăng về sự tiếp xúc với hóa chất. Các nghiên cứu đang được tiến hành để tìm hiểu xem nguy cơ phụ nữ gốc Việt làm móng bị ung thư vú có tăng hay không và liệu nó có liên hệ gì với các sản phẩm móng.

Thích dấn thân hơn kiếm nhiều tiền

Những vấn đề như thế ít được bà Nguyen quan tâm cho đến khi bà tham dự một diễn đàn về vấn đề tiếp xúc với hóa chất diễn ra gần đây. Bà nói: “Nhân viên các tiệm làm móng lần đầu tiên cảm thấy họ được quan tâm”. Tại diễn đàn này, họ vây quanh Giám đốc Cơ quan Quản lý sức khỏe và An toàn nghề nghiệp bang California Len Welch để hỏi những vấn đề quan tâm. Le và một số người khác đã phiên dịch những câu hỏi hóc búa được đặt ra, như “Làm thế nào người làm móng biết họ cần phải làm gì? Họ đang làm sai điều gì? Tại sao họ không thể tìm thấy những tài liệu cần thiết viết bằng tiếng Việt?”...

Cũng tại diễn đàn này, bà Nguyen mới nhận thấy công việc của con gái mình trở nên quan trọng như thế nào. Le nói: “Họ vẫn muốn tôi làm một công việc gì đó có thu nhập nhiều hơn. Nhưng giờ đây họ đã hiểu biết thêm về những gì tôi đang làm và tại sao như thế”.