Hiến trứng cũng kiếm được bộn tiền!

Ngày càng nhiều phụ nữ Anh, Mỹ... công khai tên tuổi tại các địa chỉ quảng cáo trên mạng để được hiến trứng của mình. Gọi là hiến cho cao thượng và nhân đạo chứ thực chất là họ bán, vì mỗi lần lên bàn phẫu thuật, người hiến có thể thu về hàng ngàn bảng Anh.

Thực tế này đang kéo theo những bàn cãi chung quanh vấn đề đạo đức và sức khỏe của cách “gia tăng thu nhập” có một không hai này...

Victoria tự giới thiệu mình là “một phụ nữ vui tính, 29 tuổi, có học thức và tràn đầy sinh lực, tóc vàng cùng vóc dáng mảnh mai bẩm sinh...”; trong khi Danielle “26 tuổi, với mái tóc màu hạt dẻ và đôi mắt xanh, là một giáo viên dạy múa balê chuyên nghiệp, cao ráo, yêu thích thể thao đồng thời là một người mẫu bán thời gian...”.

Đẹp và trí thức

Tuy nhiên, đây lại không phải là các mẫu quảng cáo thường gặp trên các trang web tìm bạn 4 phương. Victoria và Danielle chỉ là 2 trong hàng loạt trường hợp phụ nữ Anh, Mỹ kiếm tiền bằng cách mới nhất: bán trứng của mình! Mặc dù việc làm này không được pháp luật Anh cho phép, nhưng tại Mỹ, thị trường ở lĩnh vực này ước tính mỗi năm lên đến 4,5 triệu USD (khoảng 2,4 triệu bảng Anh).

Những phụ nữ trẻ với chi tiết lý tưởng về hình thể, sức khỏe và trí thức... có thể kiếm được khoảng 35.000 USD cho số trứng của mình, trong khi một số đối tượng “chuyên nghiệp” cũng có thể kiếm được không dưới 50.000 USD cho những lần bán trứng. Giá cả của “mặt hàng” này cũng dao động tùy khu vực, như tại New York chẳng hạn, những quả trứng từ chủ nhân trung bình có thể chỉ khoảng 8.000 USD, trong khi 15 năm trước, cao lắm cũng chỉ khoảng 1.000 USD...

Trang trải nợ nần

Tuần qua, Alexander Saunder, 25 tuổi, ở High Wycombe, cũng vừa mới đăng quảng cáo trên Internet để bán trứng, trang trải cho khoản nợ tín dụng 15.000 bảng Anh. Theo trang web eggdonor.com của cơ quan hiến trứng tư nhân lớn nhất ở Mỹ, ngày càng nhiều “khách hàng” đăng ký bán trứng đến từ Anh, tăng 25%. Giám đốc LyneMacklin-Fifecho biết: “Ngày càng thấy nhiều phụ nữ Anh đăng ký với địa chỉ web của chúng tôi... Họ biết về thông tin này chủ yếu là truyền miệng nhau... Không chỉ hiến tặng, họ cũng muốn được đền bù một cách công bằng...”

Nhiều cơ quan hàng đầu về lĩnh vực này ở Mỹ không chấp nhận trứng của người nước ngoài, nhưng số lượng e-mail từ các phụ nữ Anh vẫn luôn tràn ngập. Theo giám đốc Shelley Smith của chương trình hiến trứng Los Angeles thì các e-mail từ Anh luôn đổ về mỗi tháng, sự gia tăng này bắt đầu từ khoảng 4 tháng trước. Bà còn cho biết, ngoài việc đăng ký hiến tặng, hầu hết họ đều đề cập về khoản tiền thu được như “khoản phí gọi là” cũng như cách thức thực hiện...

Cung và cầu

Danielle, một giáo viên dạy múa ba lê, người mẫu, tự giới thiệu là “tràn đầy sinh lực”, sẵn sàng hiến trứng!

Trong khi nhiều quốc gia luôn thắt chặt các điều luật buôn bán mô người, thì thị trường Mỹ đang trở thành trung tâm hiến tặng trứng của thế giới. Chính phủ nước này cho biết số lượng người xin hiến trứng đã tăng đến 40%, từ 10.389 trường hợp năm 2000 lên 14.323 năm 2003, và năm ngoái con số đã cao gấp đôi...

Theo GS Debora Spar ở ĐH Harvard, một chuyên gia hàng đầu ở lĩnh vực này và là tác giả cuốn sách The Baby Business: How Money, Science and Politics Drive the Commerce of Conception, sở dĩ lĩnh vực này gia tăng nhanh chóng do nhu cầu thực tế, một phần trong đó có tỉ lệ thành công khá cao của kỹ thuật sử dụng trứng đông lạnh và thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) cũng như giá cả tăng đã kéo theo con số kỷ lục, và có thể sẽ không thuyên giảm... Ông còn cho biết thêm, lĩnh vực này ở Mỹ gia tăng là do nhu cầu. “Số lượng trứng hiến tặng sẵn có ngày càng nhiều trong các ngân hàng đông lạnh, và thị trường này đang tiến triển mạnh. Trong khi luật pháp Anh đang điều chỉnh thì tại Mỹ chúng tôi thoải mái hơn...”

Chính sự dễ dãi của luật pháp Mỹ nên ngày càng nhiều phụ nữ Anh hướng sự tiếp cận đến quốc gia này như cách “gia tăng thu nhập”, và đang tạo ra mối quan ngại cho nhiều quốc gia bên bờ Đại Tây Dương.

Ăn nên làm ra

Mặc dù việc hiến tặng trứng trước đây hoàn toàn miễn phí ở Mỹ, vì người hiến chỉ nhận khoản tiền “gọi là” cho hành động cao thượng của họ. Nhưng “hiện đang có vấn đề khi nhiều phụ nữ ý thức sai về việc làm này - bà Josephine Quintavalle ở Tổ chức Nhân đạo Sinh sản (CORE) nói. Tất cả các trang web quảng cáo hiến tặng trứng nên cung cấp chi tiết thông tin sức khỏe và các vấn đề cá nhân liên quan đến người hiến... Vì không chỉ có mỗi việc hiến trứng, mà bạn còn cho đi “chất liệu di truyền” của mình, có thể ví như bạn trao tay “đứa con không biết mặt” cho người lạ... Và tất nhiên, không ai bán con mình chỉ với giá 15.000 bảng”.

Theo Cơ quan Sinh sản và phôi thai người (HFEA) của Anh thì mỗi năm có hơn 1.000 phụ nữ nước này tình nguyện hiến tặng trứng miễn phí. “Nhưng việc đăng ký lên web để bán như món hàng tại eBay là không thể chấp nhận! - John Paul Maytum, phát ngôn viên của HFEA nói. Chúng tôi xem việc hiến trứng mang tính nhân bản và vị tha... Nhưng từ khi những khoản tiền lớn được trao tay, đã làm sai lệch bản chất nhân đạo của lĩnh vực này, thậm chí sẽ làm thay đổi cách suy nghĩ và hành động của người hiến trứng. Nếu việc làm này như nguồn thu hấp dẫn, sẽ kéo theo số lượng lớn người hiến trứng để lấy tiền, và như thế sẽ làm gia tăng vấn đề chất lượng trứng hiến...”

Tuy nhiên, theo BS Mohammed Taranissi, chuyên gia sinh sản hàng đầu của Anh và là giám đốc bệnh viện sinh sản thành công nhất xứ sở sương mù, Assisted Reproduction and Gynaecology Centre London, thì khoản phí chi trả cho người hiến trứng phản ánh thực tế tại Anh. Nhưng cũng nên xem lại cách “thù lao” cho người hiến, như sẽ chữa trị IVF miễn phí cho những người có tham gia chương trình hiến trứng, và việc chi trả nên thực hiện theo cách khác.

Hiện tại, trang web eggdonor.com, một trong nhiều trang web của Mỹ có đăng quảng cáo bán trứng, gồm cả trứng từ phụ nữ Anh. Giá có thể lên đến 35.000 USD cho người hiến với những chi tiết thể chất lý tưởng, lịch sử bệnh tật tốt và học lực được chứng minh. Người nhận (hay người mua?) sẽ được cho xem hình người hiến (hay người bán?) cả hình ảnh lúc còn nhỏ. Họ còn được chuyên gia tư vấn phân tích mọi thứ, từ chiều cao cho đến chi tiết cân nặng... Tuy là bất hợp pháp tại Anh, nhưng công việc này hiện có giá ước tính 4,5 triệu USD ở Mỹ...

Tranh cãi

Trứng của một phụ nữ ở tuổi 20 có thể là vô giá cho các cặp vợ chồng có vấn đề về sinh sản, vì “giá trị của chúng không thể được định đoạt bằng tiền, và càng không thể đưa ra một “giá sàn” cho trứng người! - bà J. Quintavalle nói. Tuy nhiên, “khoản thù lao” cho những phụ nữ hiến trứng là hoàn toàn chấp nhận được, vì họ phải trải qua một quá trình không dễ chịu chút nào, thậm chí nguy hiểm với những tác dụng phụ nguy hiểm tiềm tàng cho sức khỏe, bất chấp thực tế là họ cho đi bộ gien của mình để cho ra đời một đứa con mà họ sẽ không bao giờ biết mặt...”

Tại hội nghị thường niên của Hiệp hội sinh sản Mỹ vừa diễn ra tuần qua ở New Orleans, ủy ban nhân đạo của tổ chức này đã thông báo rằng “người tình nguyện nên nhận 5.000 USD cho việc hiến trứng của mình, vì nếu ít hơn sẽ không công bằng... trong khi nhiều hơn 10.000 USD lại có thể gây ra các vấn đề khác, như nhiều người sẽ sử dụng việc làm này như cách tăng thu nhập lâu dài, đó là chưa nói đến khả năng có thể đưa đến sự dễ tổn thương cho phụ nữ khi bị ép buộc làm điều này vì nhiều lý do khác nhau...”