Quốc tế

Kế hoạch tuyệt mật của TNC

Chưa biết bao giờ chiếm được Tripoli nhưng phe nổi dậy đã lên kế hoạch tiếp quản thủ đô Libya thời kỳ hậu Gaddafi, dự kiến sẽ không có chỗ đứng cho các bộ tộc

Ngày 8-8, nhật báo Anh The Times tiết lộ những nét chính của một kế hoạch tuyệt mật dày 70 trang mà họ nói đã có trong tay. Tài liệu này cho biết một khi chính quyền ông Gaddafi sụp đổ, Hội đồng Dân tộc quá độ (TNC), cơ quan đầu não của phe nổi dậy Libya, sẽ tái thiết và bảo đảm an ninh thủ đô Tripoli như thế nào trong mấy tháng đầu.

Chủ yếu dùng lực lượng tại chỗ

Kế hoạch này rút kinh nghiệm từ những bài học của Iraq hậu Saddam Hussein năm 2003 vốn hết sức lộn xộn trong một thời gian dài vì mất an ninh và của chính phe nổi dậy sau khi chiếm được miền Đông Libya hồi tháng 3 năm nay.

The Times  nói rõ kế hoạch trên được TNC soạn thảo với sự giúp đỡ của các nước phương Tây, chủ yếu là của Anh; dự trù xây dựng lực lượng đặc nhiệm Tripoli  từ 10.000 đến 15.000 quân để giữ gìn trật tự ở thủ đô và bắt giữ nhân vật cao cấp thân Gaddafi. Chi phí duy trì lực lượng này sẽ do Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đảm nhiệm.

Những hạ tầng cơ sở quan trọng như viễn thông, giao thông và năng lượng sẽ được duy trì trong những giờ đầu tiên sau khi chế độ Gaddafi sụp đổ. TNC đã thiết lập một đài FM ở một nước lân cận để TNC phát những thông báo quan trọng.

img

Một mục tiêu dân sự ở Tripoli bị NATO tấn công. Ảnh: AP

Cũng theo kế hoạch, có 800 nhân viên an ninh chính quyền Gaddafi đồng ý cộng tác với phe nổi dậy và sẵn sàng làm “lực lượng nòng cốt” của bộ máy an ninh mới. Kế hoạch cũng dự trù thu nạp  khoảng 5.000 cảnh sát tại chỗ miễn nhiễm tư tưởng Gaddafi ở Tripoli để lấp lỗ trống an ninh.
Theo TNC, phe nổi dậy nằm vùng ở Tripoli và các vùng lân cận đã được 8.660 người ủng hộ, trong đó có 3.255 quân nhân.

Hy vọng đào nhiệm tập thể

Kế hoạch cũng tiên liệu sẽ có một làn sóng đào nhiệm của các quan chức cao cấp chính quyền Gaddafi trước khi chế độ hiện tại sụp đổ, trong đó có khoảng 70% sẵn sàng ủng hộ phe nổi dậy.
Các tác giả của kế hoạch tin rằng chế độ Gaddafi sẽ chịu không thấu chiến dịch oanh kích của không quân NATO. Chiến dịch này sẽ trở nên dữ dội trong thời gian tới.
Tài liệu mật của TNC cho biết cộng đồng quốc tế sẽ có một chương trình viện trợ khẩn cấp xăng dầu và khí đốt kéo dài một tháng trị giá 550 triệu USD cho miền Tây Libya ngay sau khi chế độ Gaddafi sụp đổ.
Liên Hiệp Quốc cũng sẽ có một chương trình viện trợ nhân đạo bao gồm cả nước uống bằng đường hàng không, đường biển và đường bộ được một số nước Hồi giáo chủ chốt  như UAE, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ.

Kế hoạch của TNC cũng dự trù trong trường hợp ông Gaddafi bị giết hoặc bị lật đổ thì TNC và các nước phương Tây hậu thuẫn phe nổi dậy sẵn sàng thương thảo với con cái ông Gaddafi.

Trước khi đăng, The Times đã xác minh với TNC ở Benghazi và được cơ quan này xác nhận là có thật nhưng yêu cầu tờ báo đừng đăng những chi tiết có thể gây nguy hại cho những người ủng hộ phe nổi dậy ở thủ đô.

Aref Ali Nayed, đại sứ của phe nổi dậy ở Libya tại UAE đồng thời là người đảm trách công tác xây dựng lực lượng tác chiến, tỏ ý tiếc là kế hoạch đã bị tiết lộ. Tuy nhiên, ông ta thòng một câu: “Cho công luận ở Libya biết chúng tôi có một kế hoạch hẳn hoi là quan trọng”.

Nayed nói thêm với The Times: “Tài liệu mà quý vị có trong tay chỉ là bản phác thảo đầu tiên. Chúng tôi đang tiến hành một kế hoạch quan trọng hơn”.

Vọng ngoại

Nhà báo Patrick Hayes nhận định trên trang web Spiked rằng việc TNC lên trước kế hoạch tiếp thu Tripoli sau khi đạt được thắng lợi là chuyện bình thường. Điều không bình thường là phe nổi dậy có rất ít niềm tin vào khả năng lật đổ ông Gaddafi bằng sức lực của chính họ.
Họ chờ đợi một cuộc nổi dậy của nhân dân và quan chức chính phủ Tripoli khiến chế độ ông Gaddafi sụp đổ. Điều này cũng mơ hồ như chuyện cầu mong đại tá Gaddafi bị máy bay NATO giết chết hay bỏ của chạy lấy người.

Mọi việc đều trông chờ vào ngoại viện, từ tiền lương trả cho “quân đội giải phóng quốc gia” cho đến những cuộc không kích ngày đêm của không quân NATO ngày càng xa rời nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, tấn công cả những mục tiêu phi quân sự gây chết chóc cho thường dân. “Kế hoạch này rõ ràng phản ánh sự bất lực của TNC” - ông Hayes nhấn mạnh.

Tại Nga, ông Andrei Volodin, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phương Đông thuộc Học viện Ngoại giao Nga, nhận định: “Theo tôi, kế hoạch của TNC không có giá trị quốc tế. Trừ khi các nước phương Tây dùng nó để tuyên truyền, thế giới giờ đây hiểu rằng phe nổi dậy chẳng có cơ hội chiến thắng. Các nước phương Tây đang đối phó vất vả với những vấn đề trong nước, chẳng hạn như cuộc khủng hoảng tài chính trong khu vực đồng euro hay vấn đề nhập cư. Ai quan tâm đến kế hoạch hậu Gaddafi của phe nổi dậy Libya?”.

Việc tung ra kế hoạch hậu Gaddafi cũng làm các bộ tộc đang chiến đấu bên cạnh TNC thất vọng và đào sâu thêm hố chia rẽ giữa phe phái cựu quan chức chính thể ông Gaddafi và các bộ tộc Hồi giáo.
Kế hoạch đã loại trừ sự có mặt của họ ở Tripoli với lý do tránh cho người dân Tripoli có cảm giác bị lực lượng miền Đông Libya (bao gồm các bộ tộc nổi dậy chống ông Gaddafi) “xâm lược”. Nói cách khác, thành phần chính phủ Libya hậu  Gaddafi sẽ toàn là  cựu quan chức Tripoli, bắt đầu từ Chủ tịch TNC Mustafa Abdel Jalil, cựu bộ trưởng tư pháp của ông Gaddafi.