Khi ông Clinton tiết lộ
Cựu tổng thống Mỹ Bill Clinton đã quyên góp được hàng trăm triệu USD cho quỹ của ông trong hơn 10 năm qua. Ông đã nhận được tiền từ các chính phủ ở Trung Đông, từ những ông trùm ở Canada, Ấn Độ, Nigeria, Ukraine và những nhân vật quốc tế khác có quyền lợi gắn liền với chính sách ngoại giao của Mỹ.
Bí mật lâu năm được soi sáng. Ông Clinton hôm thứ năm tuần này đã đưa ra một danh sách hơn 200.000 người đóng góp vào quỹ của ông như một phần của thỏa thuận dập tắt mối quan ngại về xung đột lợi ích một khi thượng nghị sĩ Hillary Rodham Clinton trở thành ngoại trưởng trong chính quyền ông Barack Obama. Danh sách đó cho một cái nhìn vào thế giới của quyền lực và đồng đô la kể từ khi ông Clinton rời Nhà Trắng. Ông đã bay khắp nơi để kiếm tiền cho chính mình (với tư cách nhà diễn thuyết) và nhận những món tiền kếch sù cho các chương trình từ thiện chống bệnh dịch, nghèo đói và biến đổi khí hậu đầy tham vọng của ông.
Một số người giàu nhất hoặc nổi danh nhất thế giới, trong đó có Bill Gates, đã trao những tấm ngân phiếu lớn để tài trợ cho các hoạt động từ thiện và thư viện tổng thống của ông ấy. Chỉ riêng Ả Rập Saudi tặng cho ông Clinton 25 triệu USD, nhiều nhất trong số các chính phủ nước ngoài. Brunei, Kuwait, Na Uy, Oman và Qatar mỗi nước tặng trên 1 triệu USD.
Cũng trong số những người đóng góp lớn nhất có một doanh nhân Nigeria thân cận với nhà cầm quyền quân sự một thời ở quốc gia châu Phi này; một ông trùm Ukraine là con rể của tổng thống ở đây và một quan chức ngành mỏ- người đã đưa ông Clinton đến Kazakhstan trong khi đang cố gắng giành các hợp đồng béo bở về uranium. Thêm vào đó, quỹ đã nhận sự đóng góp từ một số nhân vật nổi tiếng ở Ấn Độ, như một ông vua thép giàu thứ 4 thế giới và một chính khách đã vận động (hành lang) bà Clinton xoay quanh thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự giữa Ấn Độ và Mỹ- một cái bắt tay gây tổn thương cho Pakistan, nước được coi là tiêu điểm trong chính sách đối ngoại của Chính phủ Mỹ sắp tới. Theo New York Times, những đóng góp đó có thể khuấy động sự hồ nghi trong và ngoài nước về khả năng chi phối của nó đối với chính sách của chính phủ.
Với việc vợ ông đã sẵn sàng cho chiếc ghế của nhà ngoại giao cao cấp nhất, hoạt động gây quỹ của ông Clinton đang bị săm soi. Một vài trong số những người ủng hộ hàng đầu của ông Clinton đang rơi vào thế khó khăn bởi chính sách mà chính quyền sắp tới của Tổng thống đắc cử Obama theo đuổi sẽ hướng đến các khu vực hoặc những cuộc kinh doanh mạo hiểm của họ.
Matthew Levitt, một thành viên cao cấp tại Học viện Washington về Chính sách cận Đông, nói rằng những khoản biếu tặng từ “các nước- nơi chúng ta có những vấn đề và quan hệ đặc biệt nhạy cảm”- sẽ dấy lên mối quan ngại liệu bà Clinton có rơi vào xung đột lợi ích hay không. Cả hai ông bà Clinton đều chưa bình luận gì về vấn đề này. Stephanie Cutter, nữ phát ngôn viên văn phòng chuyển tiếp quyền lực của ông Obama, nói rằng tổng thống đắc cử đã chọn bà Clinton vì “không ai đại diện cho nước Mỹ tốt hơn” và vấn đề gây quỹ “không liên quan gì đến vai trò ngoại trưởng tương lai của bà”.
Những đảng viên Cộng hòa tỏ ra thận trọng. Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Richard G. Lugar, cựu Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện- nơi sẽ xem xét việc bổ nhiệm bà Clinton, chưa bình luận gì, nhưng trong cuộc phỏng vấn hôm 30-11 trên đài ABC, ông Lugar nói những hoạt động của ông Clinton đặt ra “những vấn đề pháp lý”. Dù vậy, ông tỏ ý sẽ ủng hộ bà Clinton.
Quỹ 500 triệu USD của ông Clinton được lập từ năm 1997, trở thành hoạt động toàn cầu với 1.100 nhân viên ăn lương và những người tình nguyện ở 40 nước. Quỹ này đã cung cấp thuốc điều trị HIV/AIDS cho 1,4 triệu người, giúp hàng chục thành phố giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính và mở rộng phạm vi thụ hưởng các cơ hội kinh tế...
Những người ủng hộ ông Clinton nói rằng ông ấy chẳng có gì để giấu giếm và hầu hết những người đóng góp lớn nhất cho ông ấy đều đã được biết đến.