Mua sắm điên cuồng

Thu nhập của người Nga đang tăng lên và họ chi tiêu cũng... dễ sợ. Họ mua thức ăn, quần áo, xe và những chuyến du lịch đắt tiền nhiều hơn dân các nước châu Âu khác. Các nhà phân tích dự báo rằng đến năm 2010-2011, thị trường tiêu dùng ở Nga sẽ trở nên lớn nhất châu Âu

Theo nghiên cứu “Nước Nga – thị trường tiêu dùng rộng lớn nhất châu Âu”, năm 2008, ở Nga sẽ có 85 triệu người mua hàng tích cực (những người có thu nhập không dưới 350 USD/người/tháng). Con số này còn lớn hơn cả dân số nước Đức. Năm 2006, người Nga đã qua mặt tất cả mọi công dân châu Âu về việc mua máy giặt và điện thoại di động. Đồng thời, họ gần đuổi kịp người Đức về mức tiêu thụ bia. Về ô tô, người Nga đứng thứ tư ở châu Âu. Theo dự báo của các nhà phân tích, năm 2011, Nga sẽ là nước đứng đầu châu Âu ở đa số thị trường.

Chỉ giảm sút nếu ngân hàng hết tiền...

Bây giờ, người Nga dùng ngân quỹ gia đình để mua những loại máy móc phục vụ đời sống nhiều hơn gấp hai lần giới trung lưu khắp thế giới, chiếm đến 5,4% mức chi tiêu chung của họ. Và số lượng những gia đình có khả năng cho phép mình mua những vật dụng đó đang tăng lên dần dần.

Bộ Phát triển Kinh tế Nga dự báo trong ba năm sắp đến, mức tăng thu nhập thực hằng năm của người dân là 7,9%-10%. Nhịp độ giàu có của người Nga có thể làm gia tăng nhu cầu hàng hóa lên 20% -30%/ năm. Các nhà nghiên cứu cho rằng điều này khiến cho nhiều thị trường ở Nga tăng trưởng nhanh chóng – từ máy tính, ô tô đến bia, rượu. Theo dự báo của họ, phần chi tiêu cho các loại hàng hóa đắt tiền, nghỉ ngơi, giải trí đến năm 2010 ở Nga sẽ tăng lên đến 28%, cao hơn nhiều so với 21% trong năm 2005.

img
Căn hộ này nằm trên đường Arbat, Moscow, diện tích 200 m2, giá 5 triệu USD (116,639 triệu rúp), 1 m2 = 25.000 USD (538.195 rúp)

Theo rb.ru, chỉ các ngân hàng mới có thể cản trở được sự bùng nổ về tiêu dùng ở Nga. Hiện bây giờ đã có một số lĩnh vực phụ thuộc vào nguồn tín dụng tiêu dùng ở mức độ lớn. Nhà kinh tế Natalia Orlova của Ngân hàng Alfa cho rằng 43% số lượng ô tô ở Nga được mua bằng tiền vay ngân hàng. Vì thế, người ta đặt vấn đề giả sử xảy ra một cuộc khủng hoảng trong hệ thống ngân hàng tương tự như năm 2004, khi ấy mức vay tiêu dùng và sau đó là thị trường tiêu dùng ở Nga sẽ giảm sút đi.

Ngày mai sẽ nghĩ về ngày mai

Một bài báo trên Vedomosti viết rằng người Nga hiện nay khác biệt so với dân châu Âu về cách thức kiếm tiền và thái độ đối với thu nhập của mình. Như vậy, đa số công dân Nga không quan trọng chuyện tiền lương của họ “trắng” hay “xám”: Cuộc thăm dò dư luận gần đây của Superjob cho thấy: 55% người được hỏi nói rằng họ đồng ý với tiền lương không được công bố. Trong khi đó, chỉ có 28% số người được hỏi chống lại tiền lương “xám”; còn 17% không biết trả lời ra sao.

Dân chúng Nga không hề lo lắng về chuyện tiền lương “xám” sẽ hạ thấp mức lương hưu trí của họ sau này. Nó làm cho họ trở nên không có quyền lợi gì trước người sử dụng lao động và điều đó được thể hiện ở khả năng thanh toán. Người ta cần tiền ở thời điểm hiện tại và ở một không gian cụ thể. Ít ai nghĩ đến tương lai.

Điều đó gợi nhớ lại tình trạng thu nhập giảm sút ở nước này vào năm 1990. Thời điểm đó, người Nga không dám mua những món hàng lớn. Và bây giờ, có vẻ như họ đang bù đắp lại sự thiệt thòi ngày xưa. Ngoài ra, lạm phát đang tăng lên với nhịp độ của mức tăng thu nhập, điều đó buộc người Nga phải cảm thấy không mấy yên tâm vào ngày mai. Thế nhưng, hậu quả của việc “túng thiếu” trước đây sẽ vẫn còn tiếp diễn vài năm nữa: Theo dự báo, trong khoảng thời gian 2007-2011, mức tiêu thụ hàng hóa ở Nga sẽ tăng lên 76,4%, đến 18.700 tỉ rúp.

Trong khi đó, báo Vzglyad trích dẫn dự đoán của PricewaterhouseCoopers, theo đó thị trường ô tô Nga trong năm 2008 có thể là lớn nhất châu Âu về số lượng xe bán ra, đạt 3,6 -3,8 triệu chiếc.

Lương trung bình ở Moscow: 30.800 rúp/tháng

Giá bất động sản ở Moscow từ lâu đã trở thành đề tài bàn tán giữa phố vì nó quá cao, tăng lên năm lần. Số liệu gần đây của Cục Thống kê Nga cho thấy rằng mức lương ở thủ đô nước Nga, dù đã tăng lên, vẫn chỉ là anh chàng tí hon so với giá nhà ở.

Hóa ra là, sau khi chi tất cả tháng lương, một người Moscow có mức lương trung bình chỉ có thể tậu cho mình một... mẩu căn hộ diện tích 0,225 m2 – tức chỉ hơn một trang báo nhỏ. Như vậy, dân thủ đô nước Nga sẽ phải lao động và nhịn đói nửa năm để dành tiền mua... 1 m2 căn hộ. Trong khi đó, ở đa số các nước châu Âu, người ta có thể mua 1 m2 bất động sản bằng lương tháng.

Theo Cục Thống kê Nga, căn cứ vào mức lương và giá nhà tại những khu vực khác nhau ở Nga, một người Moscow trung bình lãnh 30.800 rúp, tức là gấp năm lần mức sống tối thiểu (6.100 rúp). Đó là điều kiện cực kỳ ưu đãi nếu so với các thành phố khác và thậm chí cả với khu vực ngoại ô Moscow, nơi lương tháng trung bình là 19.600 rúp trong khi mức sống tối thiểu đã là gần 5.000 rúp. Thế nhưng, dù sao, mức lương của người dân thủ đô Moscow tăng chậm hơn nhiều so với giá nhà. Trong khi giá trung bình mua 1 m2 đã tăng lên 27% tính từ đầu năm đến nay, lương ở đây chỉ tăng không quá 10%.

Mức lương trung bình của người dân ở St. Petersburg là gấp bốn lần mức sống tối thiểu. Trong khi đó, căn cứ vào lương tháng, người dân tỉnh Dagestan là những người nghèo nhất nước Nga. Lương tháng trung bình của họ chỉ gấp hai lần mức sống tối thiểu. Tuy nhiên, mức sống của họ lại thấp hơn người Moscow 2,5 lần. Mặt khác, vấn đề mua nhà ở tỉnh này cực kỳ đơn giản hơn nhiều.