Mỹ dự cuộc họp lịch sử với Iran
Cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran nhóm 5 + 1 (các thành viên thường trực Hội đồng Bảo an (Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga và Mỹ) và Đức ngày 19-7 khai mạc tại Geneva, Thụy Sĩ. Mục tiêu đặt ra là khuyến khích Iran ngưng làm giàu uranium.
Đáng chú ý, cuộc họp lần này có sự tham gia của Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ William Burns, điều chưa từng có từ trước đến nay. Việc ông Burns ngồi cùng bàn được xem là sự thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ vốn lâu nay khăng khăng không đối thoại trực tiếp với Iran.
Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Condoleezza Rice ngày 18-7 cũng xác nhận Mỹ đã thay đổi quan điểm trong chính sách ngoại giao với Iran. Quyết định cử Thứ trưởng Ngoại giao William Burns tới Geneva là lời khẳng định về chính sách mà Mỹ đang theo đuổi cùng với các đồng minh châu Âu. Bà Rice thừa nhận đây là một tín hiệu rõ ràng trước toàn thể thế giới rằng Mỹ ủng hộ giải pháp Ngoại giao với Iran, qua đó góp phần để Iran có thể phát triển mối quan hệ tốt đẹp hơn với cộng đồng quốc tế.
Tuy nhiên, bà Rice vẫn đòi Tehran ngừng mọi hoạt động làm giàu và tái chế nguyên liệu hạt nhân, coi đó là điều kiện tiên quyết để Mỹ và Iran bước vào đàm phán chính thức. Và các bên thống nhất sẽ bàn về vấn đề này sau 2 tuần nữa. Trong khi đó, tại thủ đô Tehran, nhà đàm phán hạt nhân hàng đầu của Iran, Saeed Jalili, ngày 18-7 đã bày tỏ lạc quan về cuộc đàm phán tại Geneva. Ông cho rằng cuộc đàm phán này sẽ là cơ hội để Mỹ đánh giá đúng về Iran và tránh được những sai lầm trước đây.
Theo các nhà phân tích, những hành động gần đây và tuyên bố của các quan chức cấp cao Mỹ cho thấy Mỹ đang điều chỉnh chính sách với Iran. Ba nước châu Âu Anh, Pháp, Đức và Nga và Trung Quốc lâu nay vẫn cho rằng không thể đạt được tiến bộ trong việc thuyết phục Iran đóng băng chương trình hạt nhân trừ khi Mỹ ít nhất cũng tham gia các cuộc đàm phán.
Thực tế các nghị quyết cấm vận của LHQ do Mỹ bảo trợ áp đặt lên Iran không có tác dụng. Các cường quốc gần đây đưa ra gói đàm phán được xây dựng nhằm lôi kéo Iran ưng thuận, mở ra các cuộc đàm phán nhưng không đạt kết quả. Họ đã thúc giục chính quyền Mỹ cùng đàm phán với Iran theo đề nghị mới đây của nước này.
Cao ủy phụ trách chính sách ngoại giao EU Javier Solana, trưởng đàm phán của EU với Iran, cũng đề xuất đàm phán cái gọi là “đóng băng đổi lấy đóng băng”, theo đó quốc tế đình hoãn cấm vận Iran đồng thời Iran ngưng làm giàu uranium.