Người Mỹ cũng bị nghe lén

Tổng thống (TT) George W. Bush đã từng cho phép Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) do thám người Mỹ và những công dân nước khác để tìm kiếm bằng chứng về hoạt động khủng bố mà không cần xin phép tòa án sau khi xảy ra các vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001.

Theo báo The New York Times hôm 16-12, sắc lệnh do TT Bush ký vào năm 2002, cho phép cơ quan nói trên giám sát các cuộc gọi điện thoại và email quốc tế của hàng trăm và có thể là hàng ngàn người ở Mỹ. Trước khi chương trình mới bắt đầu, NSA giới hạn hoạt động theo dõi nội địa trong phạm vi các đại sứ quán và phái bộ ngoại giao nước ngoài và phải xin lệnh tòa án để thực hiện điều này. Theo chương trình sau ngày 11-9-2001, NSA đã nghe lén mà không cần lệnh tòa án trên 500 người ở Mỹ vào bất kỳ lúc nào. Ở nước ngoài, khoảng 5.000 đến 7.000 người tình nghi liên quan đến khủng bố bị theo dõi cùng lúc.

Các phóng viên của tờ The New York Times đã phỏng vấn hơn 10 quan chức và cựu quan chức chính quyền về chương trình nói trên và không nêu tên họ do tính chất bí mật của chương trình. Các quan chức chính quyền Bush cho rằng chương trình mới đã giúp phát hiện nhiều âm mưu khủng bố, bao gồm một âm mưu của Iyman Faris, một người lái xe tải ở bang Ohio nhận tội vào năm 2003 đã hỗ trợ Al-Qaeda bằng cách dự định phá hủy cầu Brooklyn. Nhưng một số quan chức NSA do lo ngại về tính hợp pháp của chương trình nên từ chối tham gia. Theo tờ báo trên, chính những nghi vấn về tính hợp pháp của chương trình đã khiến chính quyền Bush tạm thời đình chỉ chương trình và áp đặt những hạn chế mới.

Caroline Fredrickson, Giám đốc văn phòng luật pháp của Liên đoàn Các quyền tự do dân sự Mỹ (ACLU), cho biết phản ứng ban đầu của tổ chức này đối với thông tin trên là một cú sốc trước việc “chính quyền đã đi quá xa trong việc vi phạm các quyền tự do dân sự Mỹ đến mức dường như đó là sự vi phạm luật liên bang. Họ đã phủ một bức màn bí mật lên hoạt động nghe lén vì thế không cách gì Quốc hội Mỹ hay bất kỳ tổ chức độc lập nào có thể thực thi sự giám sát của mình”. Chính quyền Bush đã trình bày cho các nhà lãnh đạo Quốc hội Mỹ về chương trình và cũng đã lưu ý quan tòa phụ trách Tòa án Theo dõi Tình báo Nước ngoài - một tòa án bí mật của Washington thụ lý các vấn đề an ninh quốc gia.

Tờ The New York Times cho biết họ đã hoãn phát hành thông tin trên 1 năm do Nhà Trắng cho rằng nó có thể gây khó khăn cho các cuộc điều tra đang tiếp diễn và báo động cho những tên khủng bố biết họ có thể đang bị theo dõi. Tờ báo cũng cho biết họ đã loại bỏ thông tin mà các quan chức chính quyền Bush cho rằng có thể hữu dụng cho những tên khủng bố.

Người Mỹ thận trọng với hoạt động do thám nội địa do các cơ quan tình báo tiến hành kể từ sau chiến tranh VN khi họ biết rằng Lầu Năm Góc vào những năm 1970 đã do thám các tổ chức phản chiến và dân quyền. Điều đó đã dẫn đến việc ban hành những giới hạn khắt khe đối với hoạt động thu thập thông tin tình báo bên trong nước Mỹ.