Những người phụ nữ của Tito

Thống chế Josip Broz Tito, lãnh tụ nước Cộng hòa Liên bang Xã hội Chủ nghĩa Nam Tư, nổi tiếng là một người đào hoa. Ông có ít nhất 5 mối tình mà mối tình nào cũng éo le, gay cấn, một phần do hoàn cảnh chiến tranh và một phần do ông dễ xao lòng trước những người phụ nữ trẻ

Zene u Titovoj sjeni (Những người phụ nữ trong cái bóng của Tito) là quyển sách của tác giả Miro Simsic, sẽ được xuất bản cuối năm nay. Nhà báo và nhà sử học Simsic, người Slovenia, hồi đầu năm nay đã cho xuất bản cuốn Tito bez maske (Tito không mang mặt nạ) được độc giả các nước thuộc Liên bang Nam Tư cũ ( sau những cuộc nội chiến từ năm 1991 đến 2001, Liên bang Nam Tư tách ra thành 5 nước Bosnia và Herzegovina, Croatia, Cộng hòa Macedonia, Montenegro và Serbia) yêu thích.

Thích vợ trẻ

Người vợ đầu tiên của ông Tito là Pelagia Denisovna Belorusova, gọi thân mật là Polka. Ông gặp bà hồi thế chiến thứ nhất. Lúc đó, ông mới 24 tuổi, bị thương và bị lính Nga hoàng bắt làm tù binh khi chiến đấu ở mặt trận phía Đông khi ông tham gia quân đội Áo-Hung đánh nhau với Nga. Sau khi chữa bệnh, ông bị đày tới Omks ở Tây Siberia. Tại đây ông gặp Polka, 13 tuổi.

Ông cưới Polka năm 1916 tại một nhà thờ Chính thống giáo. Được trả tự do năm 1920, ông dẫn vợ về quê nhà ở làng Kumrovec, thuộc Slovenia ngày nay. Theo ông Simsic, đời sống hai vợ chồng lúc đó rất khó khăn. Mẹ ông Tito chết vì bệnh cúm Tây Ban Nha. Cha ông trở thành một người nát rượu. Polka sinh 5 đứa con nhưng chỉ có một đứa là Zarko sống sót. Năm 1928, ông lại bị ở tù 6 năm vì làm cách mạng. Polka trở về Liên Xô và làm đơn ly dị.

Được trả tự do năm 1935, ông trở lại Liên Xô tìm vợ và con. Vợ không chịu làm lành, còn con bị nhốt trong trại cải huấn vì lập băng đảng tội phạm. Ông cứu được con trai nhưng không bao giờ gặp lại Polka.

Người vợ thứ hai của ông Tito là bà Ana Koening, người Đức. Theo nhà văn Simsic, có rất ít thông tin về bà vợ này. Ngay một tấm ảnh cũng không có. Simsic chỉ tìm được giấy chứng nhận kết hôn. Hình như ông Tito gặp Ana tại Moscow năm 1936. Đây là một mối tình sét đánh đối với cả hai vì Ana nhỏ hơn ông Tito đến 20 tuổi. Cuộc hôn nhân sau đó không thành công lắm. Nhưng cú sốc lớn nhất là Ana bị Liên Xô kết tội làm gián điệp và bị xử bắn năm 1937. Ông Tito phải làm bản kiểm điểm.

Bà vợ thứ ba của ông là Herta Haas, con gái của một chính khách Đảng Xã hội Áo, sinh viên trường đại học thương mại ở Zagreb (Nam Tư). Họ gặp nhau tại Paris, nơi ông Tito thường được Đảng Cộng sản Nam Tư cử tới công tác, còn bà Herta cũng là liên lạc viên của Đảng Xã hội Áo. Ông sống với bà này (nhưng không cưới) nhiều năm. Bà sinh cho ông một đứa con trai năm 1941 tên Miso. Vừa sinh xong, Herta bị mật vụ Đức quốc xã bắt. Sợ bị tra khảo không chịu nổi, bà mưu toan tự tử nhưng không thành. Tito cứu Herta bằng cách trao đổi nhiều sĩ quan Đức. Tito chỉ gặp lại Herta năm 1943 tại Jajce.

Trong thời gian Herta ngồi tù, ông Tito gặp bà Davorijanka “Zdenka” Paunovic, sinh viên khoa tiếng Pháp Trường Đại học Belgrade. Zdenka nhanh chóng chiếm lấy trái tim của Tito và trở thành thư ký riêng của ông. Mối tình này khiến Đảng Cộng sản Nam Tư lúng túng. Ông Tito buộc phải hứa sẽ cưới hỏi đàng hoàng “sau khi chiến tranh kết thúc”.

Éo le nhất là khi bà Herta trở về nhà gặp bà Zdenka đang dọn giường. Bà Herta nói thẳng: “Trong nhà này không có chỗ cho hai người phụ nữ”. Nói xong, bà đến tổng hành dinh quân đội gặp ông Tito. Bà yêu cầu ông chọn một trong hai người. Nhưng, theo tác giả Simsic, ông trả lời: “Đây là chuyện của hai người, hãy tự giải quyết”. Bà Herta cảm thấy bị xúc phạm đã bỏ đi luôn. Zdenka ở với ông Tito đến năm 1946 thì qua đời vì bệnh lao phổi. Ông chôn bà sau vườn tư dinh Beli Dvor của ông ở Belgrade.

Sau khi bà Zdenka chết, ông Tito viết một lá thư dài 16 trang năn nỉ bà Herta trở lại nhưng bà này cương quyết nói không. Bà lấy một sĩ quan cấp dưới của ông.

Đệ nhất phu nhân Jovanka

Dinh Beli Dvor lúc bấy giờ có một người phụ nữ trẻ đẹp tên Jovanka Budisavjevic, 27 tuổi, là quản gia. Ông Tito lúc đó đã 59 tuổi lại đang có một mối tình hờ là ca sĩ opera Zinka Kunc. Lúc đầu ông không thích cá tính mạnh mẽ của Jovanka. Ông bày tỏ sự không thiện cảm này ra mặt. Nếu là người khác, Jovanka đã bỏ việc. Nhưng bà vẫn kiên trì và dịp may đã đến. Mối tình hờ Zinka tan rã và Jovanka cuối cùng cũng “cưa đổ” ông già Tito bởi sự quyến rũ của tuổi trẻ. Ông làm lễ cưới Jovanka vào tháng 4-1952. Jovanka là người vợ duy nhất lấy ông Tito khi ông này có đầy đủ danh vọng. Bà trở thành đệ nhất phu nhân đầu tiên trong lịch sử nước Cộng hòa Liên bang Nhân dân Nam Tư và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Liên bang Nam Tư sau đó.

Có tin nói Jovanka bám lấy ông Tito vì tham vọng chính trị. Tuy nhiên, theo ông Simsic, thông tin đó không chính xác. Mãi đến cả chục năm sau, tham vọng này mới bộc lộ. Bà Jovanka là một người rất nóng tính, đa nghi và cả ghen. Có một lần đi chơi trên đảo Brijuni, biển Adriatic, bà cho rằng ông Tito ve vãn mấy cô gái massage. Thế là bà nổi cơn tam bành chì chiết chồng suốt 6 giờ. Nói chung, cuộc hôn nhân này không mang lại hạnh phúc cho ông Tito.

Đối với Đảng Cộng sản Nam Tư, bà Jovanka trở thành một hiểm họa thật sự khi bà tâu hót với chồng hãm hại cả ngàn người. Ông Samsic cho biết đảng đã tiến hành 75 cuộc họp kín về “trường hợp” của bà Jovanka nhưng không giải quyết được việc gì.

Sinh nhật ông Tito

Ông Tito là lãnh tụ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Liên bang Nam Tư từ năm 1945 đến khi ông qua đời năm 1980. Trong thế chiến thứ hai, ông là người tổ chức phong trào kháng chiến chống Đức quốc xã (du kích Nam Tư). Ông cũng là thành viên sáng lập Cominform, diễn đàn đầu tiên và chính thức của phong trào cộng sản quốc tế. Trong thời chiến tranh lạnh, ông Tito chủ trương đường lối trung lập và trở thành một trong những người sáng lập Phong trào Không liên kết (NAM).

Mặc dù ông sinh ngày 7-5-1892 nhưng sau khi trở thành lãnh tụ Nam Tư, ông luôn tổ chức mừng sinh nhật vào ngày 25-5 để ghi nhớ sự kiện ông bị Đức quốc xã âm mưu ám sát hồi năm 1944. Lúc đó Đức quốc xã tìm được giấy tờ giả của ông Tito trong đó ông ghi ngày sinh là 25-5. Tưởng đó là ngày sinh thật của Tito, đúng vào ngày đó chúng tổ chức phục kích nhưng ông thoát chết.

Ngày 25-5 cũng là ngày Thanh niên của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Liên bang Nam Tư với sự kiện đình đám là cuộc chạy rước đuốc thanh niên bắt đầu từ hai tháng trước đó. Hàng trăm thanh niên ưu tú thay phiên cầm đuốc chạy qua tất cả các thành phố lớn để cuối cùng trao cây đuốc vào tay thống chế Tito tại sân vận động quân đội nhân dân Nam Tư ở thủ đô Belgrade.

Ngoài tiếng mẹ đẻ Serbo-Croatia, Macedonia và Slovenia, ông Tito còn nói được 4 thứ tiếng khác là Czech, Đức, Nga và Anh.