Nixon trong cuộc chiến VN

Ngày 2-12, Văn khố Quốc gia Mỹ (NA) đã công bố 90.000 trang tài liệu mật và 198 giờ băng ghi âm mới giải mật của Nhà Trắng thời Richard Nixon. Hai ngày sau, những cuộn băng ghi âm của Lyndon B. Johnson cũng được công bố. Đề tài chiến tranh VN đã được đề cập nhiều trong các cuộn băng này

Các cuộn băng ghi âm thời Nixon và những trang tài liệu liên quan bắt đầu được NA giải mật và công bố từng phần từ năm 1980. Đây là lần thứ 12, NA làm việc này. Lần trước, NA đã cho công bố một số băng ghi âm của Nixon vào ngày 11-7-2007. Tính đến nay đã có tổng cộng 2.217 giờ trong tổng số 3.700 giờ Nixon nói chuyện qua điện thoại và trong những cuộc họp ở Nhà Trắng được ghi âm lại một cách bí mật.

Đề tài của những cuộn băng ghi âm lần này từ tháng 11-1972 đến tháng 1-1973 đề cập tới cuộc bầu cử tổng thống (TT) Mỹ năm 1972, hòa đàm ở Paris về VN, cuộc “ném bom Giáng sinh” ở Hà Nội và Hải Phòng, chính sách ngoại giao của Mỹ đối với Liên Xô và Trung Quốc, cải tổ nội các Nixon trước khi bắt đầu nhiệm kỳ hai và nhiều đề tài khác. Nói chung, nội dung những cuộn băng ghi âm này không có những tiết lộ động trời nào mới nhưng nó cho thấy tính cách và bản chất “độc ác, bất cần đạo lý và thô tục” (từ ngữ của báo Concord Monitor) của Richard Nixon.

Chết tiệt!

Những cuộc ghi âm đã được thực hiện trong giai đoạn Nixon tiến hành chiến dịch Linebacker II, mật danh của đợt không kích ồ ạt vào các mục tiêu quân sự, công nghiệp và kể cả dân sự của miền Bắc VN. Từ ngày 18 đến 29-12-1972, Nixon, cố vấn an ninh quốc gia Henry Kissinger và phó trợ lý an ninh Alexander Haig thảo luận liên tục về chuyện leo thang chiến tranh ở VN.

Nixon nói với Kissinger và Haig: “Chúng ta sẽ ném bom họ. Chúng ta sẽ tăng nhiệt trong mùa Giáng sinh”. Vài tuần sau, Nixon bật đèn xanh cho không quân Mỹ ném bom miền Bắc VN đúng vào đêm Giáng sinh năm 1972. Đáng nói hơn cả là Nixon hay dùng những từ ngữ của dân “dao búa” khi thảo luận chuyện nghiêm túc về chiến tranh VN.

Khi phó trợ lý Haig báo cáo với Nixon rằng phó TT Spiro Agnew không đồng ý với Kissinger về chiến lược ngoại giao và chính trị đối với VN, Nixon gọi Agnew là một “thằng ngu phải gió” không hiểu cái chết tiệt gì hết. Hắn cứ quấy rầy ta mãi trời ạ!”.

Nixon và Kissinger

Một ngày sau lễ Giáng sinh, cố vấn đặc biệt Charles Colson báo cáo với Nixon rằng nhân dân Mỹ muốn nghe TT cho một vài lời giải thích tại sao “chúng ta tiếp tục ném bom Bắc VN”. Họ cũng muốn biết đó có phải đơn giản là một “nỗ lực nhằm sát hại một đất nước”. Nixon độp lại liền: “Chúng ta mà không sát hại được thì đó mới là quá tệ”. Nixon tin rằng “lần này Bắc Việt đã bị đánh bại hoàn toàn... Ta đã nói với đô đốc Moorer (chủ tịch hội đồng liên tham mưu trưởng) “ngày 8-5, chúng ta cài mìn, ném bom. Và (điều đó) đã bắt họ lùi lại một năm. Bây giờ chúng ta sẽ bắt họ lùi lại hai năm”. Nixon còn nói với Colson: “Hãy tin ta đi, nếu chúng ta cố gắng nhiều hơn nữa, cái chỗ chết tiệt đó sẽ bị san bằng. San bằng!”.

Ngày hôm sau, nói chuyện qua điện thoại với Kissinger, Nixon nhận xét: “Ông biết không, chúng ta đã cho họ một trận ra trò. Và tôi rất vui khi biết rằng chỉ có 2 chiếc B-52 bị bắn rơi. Không tệ quá đâu”, Kissinger nhấn mạnh rằng thiệt hại 3% là “trung bình”.

Bứt rứt và nao núng

Cuộn băng ngày 10-12-1972 cho biết Nixon từng nói chuyện với Anatoly Dobrynin, đại sứ Liên Xô tại Mỹ, về cuộc chiến VN, sau khi biết cuộc hòa đàm ở Paris đang lâm vào cảnh bế tắc. Nixon muốn Moscow gây áp lực buộc Hà Nội trở lại bàn đàm phán. Nixon giải thích: “Chính phủ của ông và tôi có thể bắt được con cá lớn hơn cái thứ chết tiệt đó để chiên ăn”. Đối với Nixon cuộc chiến VN đã làm ông ta “bứt rứt”.

Tuy hung hăng như thế nhưng cũng có lúc Nixon nao núng. Bốn ngày trước khi Nixon tái lập những cuộc ném bom dã man ở Hà Nội, Nixon than vãn với Kissinger về áp lực của báo chí và những người phản chiến “cánh tả”.

Ngày 14-12, Nixon nói với Kissinger tại phòng Bầu Dục: “Cánh tả ở nước này chắc chắn đã bảo với Bắc Việt “Hãy giữ vững (lập trường). Quốc hội sắp làm gỏi mấy thằng con hoang”. Nhưng liền sau đó, ông ta lên dây cót tinh thần của Kissinger: “Không có lý do chết tiệt nào để ông chán nản. Không có lý do nào để ông nghĩ lại và nói: “ông biết không, nếu chúng ta làm khác thì có thể đã có kết quả khác”.

Lúc đó , Nixon sợ quốc hội cắt nguồn tài trợ chiến tranh VN. Ông ta hỏi Kissinger: “Vậy ta phải làm gì đây”. Kissinger trả lời: “Cứ đổ tội cho Đảng Dân chủ”. Kissinger báo cáo Bắc Việt nói với Liên Xô rằng họ tin Nixon sẽ nhượng bộ và ký thỏa thuận trước lễ nhậm chức TT lần thứ nhì vào tháng 1-1973. Kissinger nhấn mạnh rằng Bắc Việt có thể sẵn sàng ký thỏa thuận nếu họ biết rằng Nixon sẽ không nhượng bộ.

Nixon đăm chiêu: “Chúng ta không thể đánh bạc với chuyện này”. Kissinger đáp ngay: “Đó là một canh bạc. Nếu chúng ta thua, chúng ta sẽ bị tê liệt ngay”.

Theo học giả Luke A. Nichter, những cuộn băng nói trên cho thấy “Cá nhân TT Nixon dính líu đến nhiều chi tiết của cuộc chiến VN hơn chúng ta tưởng trước đây, ít nhất là trong thời kỳ ném bom mùa Giáng sinh”.